Në mbështetje të nenit 16 të ligjit nr. 7491, datë 29.4.1991 « Për dispozitat kryesore kushtetuese », me propozimin e Këshillit të Ministrave,

Ky ligj përcakton detyrimet kryesore dhe rregullat bazë që do të zbatohen nga subjektet, mbi të cilat ai vepron lidhur me dokumentimin dhe mbajtjen e llogarive për tatimin mbi qarkullimin, për akcizat, për tatimin mbi biznesin e vogël dhe për çdo tatim tjetër të ngjashëm.

Ky ligj vepron mbi çdo subjekt, person fizik a juridik, i cili ushtron veprimtari profesionale dhe është detyrues i njërit nga llojet e tatimeve të parashikuara në nenin 1 të këtij ligji.

Për zbatimin e këtij ligji, me termat që vijojnë duhet kuptuar :

Me «veprimtari profesionale» çdo veprimtari prodhimi, tregëtie, punimi e shërbimi, duke përfshirë edhe profesionet e lira.

Me «i detyruar» çdo person fizik a juridik që realizon veprime ekonomike të tatueshme dhe është pagues i një tatimi.

Me përjashtim të rasteve kur në këtë ligj është parashikuar ndryshe, të gjitha detyrimet dhe rregullat e parashikuara në ligjin nr. 7661, datë 19.1.1993 «Për kontabilitetin», dhe në aktet e tjera të natyrës kontabël janë të zbatueshme.

Çdo blerje sendesh ose çdo kryerje punimi e shërbimi që destinohet për një veprimtari profesionale është objekt faturimi.

Çdo faturë duhet të përmbajë numrin rendor dhe numrin e çertifikatës së ushtrimit të veprimtarisë, datën dhe vendin e lëshimit, emrin dhe adresën e palëve, datën e realizimit të shitjes ose të punimit a shërbimit, emërtimin e saktë të tyre, çmimin e plotë të shitjes dhe nëse është rasti, rabatet ose zbritjet e tjera të zbatuara, si dhe shumat e shifruara, cilado qoftë mënyra e likujdimit të faturës.

Faturat për shitjen e sendeve a kryerjen e punimeve e të shërbimeve, të cilat janë objekt i kërkimit të një tatimi, janë faturat tatimore.

Përveç përshkrimeve dhe të dhënave të parashikuara në paragrafin e dytë të nenit 4, fatura tatimore duhet të përmbajë :

- vlerën mbi të cilin përllogaritet tatimi i kërkuar ;

- llojin dhe tarifën e tatimit të zbatuar sipas kategorive të sendeve, punimeve e shërbimeve ;

- shumën e tatimit.

Ministria e Financave dhe e Ekonomisë mund të përcaktojë kërkesa të tjera që duhet të përmbajë një faturë tatimore për rastet që rrjedhin nga veçoritë e veprimtarive ose të sendeve, punimeve dhe shërbimeve.

Çdo dokument tjetër që lëshohet për veprimet dhe qëllimin e parashikuar në nenin 4 e që përmban përshkrimet dhe të dhënat e një fature, quhet i njëvlershëm me këtë të fundit, cilido qoftë emërtimi i dokumentit.

Shitësi është i detyruar të lëshojë faturë dhe blerësi duhet të kërkojë atë në kohën e realizimit të shitjes a të kryerjes së punimit ose shërbimit.

Fatura tatimore përgatitet nga shitësi në jo më pak se dy ekzemplarë, nga të cilët njëri e merr dhe ruan blerësi, kurse kopjen e mban dhe e ruan shitësi. Faturat përgatiten me numër rendor progresiv.

Me rezervën e dispozitave të kundërta faturat tatimore ruhen për gjashtë vjet.

Në rastin e blerjeve nga individët që nuk kanë cilësinë e tregtarit, fatura përgatitet nga vetë blerësi, ushtrues i veprimtarisë profesionale, por me kusht që dokumenti të përmbajë përshkrimet dhe të dhënat e parashikuara në nenin 4 të këtij ligji dhe vërtetohet nga furnizuesi. Blerësi për çdo rast të tillë shënon në faturë edhe numrin e çertifikatës së tij të ushtrimit të veprimtarisë.

Për zbatimin e kësaj dispozite Ministria e Financave dhe Ekonomisë mund të përcaktojë ose të miratojë forma të posaçme dokumentesh që zënë vendin e faturës.

Në kuptim të këtij ligji është dëftesë tatimore dokumenti që një subjekt tatimpagues, person fizik a juridik, u lëshon individëve të veçantë për shitjen e sendeve, kryerjen e punimeve ose të shërbimeve për përdorim vetjak. Dëftesë tatimore, në raste të caktuara, lëshohet edhe për shitjet, punimet a shërbimet e kryera për përdorim në veprimtaritë profesionale.

Dëftesat tatimore të lëshuara me anë të arkave regjistruese a të pajisjeve elektronike të tjera që kanë aparat shtypshkrimi, quhen për qëllime të këtij ligji, kupona tatimorë.

Sipas një radhe përparësisht të caktuar me vendim të Këshillit të Ministrave, detyrimi për vendosjen e arkave regjistruese dhe për lëshimin e kuponave tatimorë do të shtrihet mbi shitjet e mallrave e të prodhimeve ose kryerjen e furnizimeve e të shërbimeve të parashikuara në nenin 9, të cilat kryhen në lokale a njësi të tjera të përhershme të hapura për publikun dhe për çdo klient tjetër. Ky detyrim do të shtrihet gjithashtu mbi ndërmarrjet dhe entet shtetërore e private që realizojnë shitje të brëndshme për personelin e vet, për të cilat nuk lëshohet faturë.

Neni 11

Kategoritë e tatimpaguesve dhe veprimeve që do t’i nënshtrohen detyrimit për lëshimin e një dëftese tatimore, të ndryshme nga kuponi tatimor, përcaktohen nga Ministria e Financave.

Ministria e Financave përcakton gjithashtu rregullat dhe mënyrën e dokumentimit të të ardhurave, objekt i kërkimit të një tatimi, në rastet kur nuk ka detyrimin për lëshimin e dëftesave tatimore.

Subjektet që detyrohen të lëshojnë kupona tatimorë, mund të lëshojnë njëherazi edhe faturë, nëse shitja apo shërbimi i kryer është për një përdorim profesional dhe për këtë shkak blerësi është i detyruar ta kërkojë faturën.

Kuponi tatimor nuk njihet si dokument justifikues i shpenzimeve për blerësin, ushtrues të një veprimtarie, pa qënë shoqëruar me faturë.

Vendosja dhe përdorimi i arkave regjistruese bëhet me udhëzim të miratuar nga Ministri i Financave, ku përcaktohen :

- karakteristikat që duhet të kenë, mënyrat e blerjes dhe të kontrollit përpara instalimit të tyre ;

- mënyrat e kontrollit gjatë përdorimit, personat e autorizuar për hapjen dhe mënjanimin e defekteve dhe rregullat që zbatohen për lëshimin e kuponave në rastet dhe për kohën e mosfunksionimit të aparatit ;

- rregullat dhe mënyrat e furnizimit me material rregjistrues.

- rregullat për lëshimin, përmbajtjen dhe regjistrimin e kuponave tatimore, si dhe për mënyrën dhe afatet e ruajtjes së tyre.

Arkat regjistruese, me të cilat përdoruesit pajisen nga ndërmarrjet e autorizuara për shitjen ose dhënien me qira të tyre, duhet të jenë të njëllojta edhe për mekanizma të veçantë, me modelin e miratuar dhe të depozituar në Ministrinë e Financave dhe duhet të ofrojnë garanci të plotë për një furnizim normal.

Shkelja e dispozitave të këtij ligji për vendosjen dhe përdorimin e arkave regjistruese, për lëshimin e kuponave tatimore dhe ruajtjen e tyre, dënohen si vijon :

- Kur në rrethet që kanë filluar vendosjen e arkave regjistruese, subjektet që janë të detyruara nuk vendosin në lokalet ose njësitë e tyre arkat regjistruese, dënohen me gjobë si më poshtë :

 - Subjektet e regjistruara në tatimin e vlerës së shtuar, me tridhjetë mijë lekë.

 - Subjektet e tjera që nuk janë të regjistruara në tatimin e vlerës së shtuar, me pesëmbëdhjetë mijë lekë.

Kur edhe pas dënimit me gjobë subjektet nuk vendosin në lokalet ose njësitë e tyre arka regjistruese, organi tatimor vendos pezullimin e çertifikatës për ushtrimin e veprimtarisë në lokalet ose njësitë e tyre, deri në momentin e pajisjes me arkë regjistruese.

Këto sanksione zbatohen edhe për rastet kur në lokale a njësi të tjera vihen në përdorim aparate të ndryshme nga ato që janë të miratuara.

- Kur subjektet e pajisur me arka regjistruese, nuk lëshojnë kuponin tatimor ose e lëshojnë atë me vlerë më të vogël se vlera reale, dënohen me gjobë si më poshtë :

 1. Për subjektet e regjistruara në Tatimin e Vlerës së Shtuar

  - Kur shkelja përsëritet për herë të dytë, me gjashtëdhjetë mijë lekë.

 2. Për subjektet e tjera që nuk janë të regjistruara në tatimin e vlerës së shtuar :

  - Kur shkeljet bëhen për herë të parë, me pesëmbëdhjetë mijë lekë.

  - Kur shkelja përsëritet për herë të dytë, me tridhjetë mijë lekë.

Në rast se gjatë dymbëdhjetë muajve të njëpasnjëshëm numri i shkeljeve të vërtetuara sipas pikës « b » të mësipërme për mos lëshimin e kuponin tatimor apo të regjistrimit të një shume më të vogël se ajo reale është më shumë se dy herë, organi tatimor zbaton edhe masën e pezullimit të çertifikatës së ushtrimit të veprimtarisë për një periudhë si më poshtë :

a. Për subjektet e regjistruara në tatimin e vlerës së shtuar jo më pak se nëntëdhjetë ditë dhe jo më shumë se njëqind e njëzetë ditë.

b. Për subjektet e tjera që nuk janë të regjistruara në tatimin e vlerës së shtuar, jo më pak se gjashtëdhjetë ditë dhe jo në shumë se nëntëdhjetë ditë.

c. Kur nuk njofton menjëherë se arka regjistruese ka pësuar defekt dhe nuk plotëson në rregull librezën fiskale të defekteve, subjekti përdorues i arkave regjistruese dënohet me gjobë dhjetë mijë lekë.

d. Kur nuk plotëson në rregull regjistrin e llogarive për mbylljen ditore dhe mujore, nuk paraqet në degën e tatimeve mbylljen mujore, nuk ruan mbylljen ditore dhe rulonat e regjistruar të letrës në dosjen e kuponave, përdoruesi i arkës regjistruese dënohet me gjobë dhjetë mijë lekë.

e. Mosrespektimi nga ndërmarrja e autorizuar prej Ministrisë së Financave i afateve të përcaktuara me udhëzim të veçantë të kësaj të fundit dhe vendosjen e arkave regjistruese, riparimin e defekteve dhe kryerjen e vizitës fiskale, dënohet me gjobë dhjetë mijë lekë për çdo 24 orë vonesë në çdo rast.

f. Mosmarrja nga blerësi i kuponit tatimor dënohet me gjobë një mijë lekë.

Konstatimi, shqyrtimi dhe dënimi i shkeljeve të parashikuara në shkronjat « a », « b », « c », « d », « e », « f » të këtij neni bëhet nga organet tatimore dhe të policisë financiare të juridiksionit ku subjekti ushtron veprimtarinë ose kryen shkeljet.

Të gjitha gjobat e vendosura lidhur me përdorimin e arkave regjistruese, do të përfshihen në të ardhurat respektive tatimore, në varësi nga lloji i subjektit përdorues të arkës regjistruese (person fizik a juridik) dhe me natyrën e tatimit (Tatim mbi Biznesin e Vogël ose T.V.SH).

Çdo subjekt që i nënshtrohet këtij ligji, person fizik a juridik, duhet të regjistrojë në mënyrë të plotë, të rregullt dhe në kohën e duhur të gjitha veprimet e kryera, me qëllim që të justifikojë shumën e tatimeve e të taksave për të cilat detyrohet, derdhjen e pagimin e tyre, si dhe të japë elementët e nevojshëm për kontrollin nga administrata tatimore ose nga organe të tjera të autorizuara me ligj.

Për regjistrimin e veprimeve ekonomike që lidhen me tatimet dhe taksat përdoren librat e regjistrat e kontabilitetit që subjekti mban në zbatim të detyrimeve kontabël. Nëse librat e kontabilitetit të mbajtur normalisht rezultojnë të pamjaftueshëm ose nuk përmbushin kërkesat ligjore për tatimet dhe taksat, atëherë përdoren libra të posaçëm.

Llojet dhe format e librave të posaçëm, përcaktohen me udhëzime të veçanta të miratuara nga Ministri i Financave.

Çdo detyrues për tatimet e kërkuara mbi shitjen e sendeve ose mbi kryerjen e punimeve e të shërbimit duhet të regjistrojë nga dita në ditë shumat e çdo veprimi të kryer.

Përveç veprimeve të tatueshme në librin kontabël ose në librin e posaçëm, duhet të vihet në dukje në mënyrë të dalluar edhe :

- veprimet e patatueshme ;

- veprimet e kryera, por të mbetura pezull për tatimin e dhënë ;

- për çdo veprim shithjeje, kryerje punimi a shërbimi, treguesin e shumës së tyre, të tatimit përkatës, si dhe emrin dhe adresën e furnitorit ;

- për çdo veprim shitjeje, kryerje punimi a shërbimi, shumën sipas çmimit të shitjes, shumën e tatimit sipas tarifës së zbatuar, si dhe emrin e adresën e klientit.

Kur shitjet kryhen me çmime në të cilat është përfshirë edhe shuma e tatimit ose kryhen shitje me para në dorë të artikujve për të cilat zbatohen tarifa të ndryshme tatimi, llogaritja dhe regjistrimi i shumave të tatimit bëhet sipas mënyrave të caktuara me udhëzim të Ministrisë së Financave.

Neni 18

Llogaritë kontabël për tatimet dhe taksat

Për ndjekjen kontabël të marrëdhënieve me buxhetin për tatimet dhe taksat, subjektet tatimpaguese, persona fizikë a juridikë, përdorin llogaritë e parashikuara në planin e përgjithshëm kontabël dhe në planet kontabël të veçanta.

Nëse për qëllime të përgatitjes së dokumentave përmbledhëse tatimore dhe të kontrollit, administrata tatimore kërkon mbajtjen e llogarive të tjera që nuk janë parashikuar në planet kontabël, kjo duhet të bëhet me një rregullim të përgjithshëm nga organi që ka miratuar planin kontabël përkatës, sipas proçedurës së përcaktuar në nenet 3 dhe 4 të ligjit nr. 7661, datë 19.1.1993 « Për kontabilitetin ».

Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.