Në mbështetje të neneve 78, 83 pika 1 dhe 155 të Kushtetutës së Republikës së Shqipërisë, me propozimin e Këshillit të Ministrave,

Ky ligj përcakton parimet bazë të organizimit dhe të funksionimit të sistemit tatimor në Republikën e Shqipërisë, të proçedurave të vendosjes, ndryshimit dhe të heqjes së tatimeve e taksave kombëtare e vendore, të përcaktimit të statusit juridik të tatimpaguesve, të autoriteteve tatimore, të agjentëve tatimorë e të pjesmarrësve të tjerë në marrëdhëniet që rregullohen nga legjislacioni tatimor, të përmbushjes së detyrimeve tatimore dhe të përdorimit të masave shtrënguese për mbledhjen e tatimeve e taksave kombëtare dhe kushtet bazë për mbledhjen e tatimeve e taksave vendore, të mbajtjes së llogarive për tatimet, të përgjegjësisë për shkeljet tatimore dhe për apelimet ndaj veprimeve (ose mosveprimeve) të organeve tatimore dhe punonjësve të tyre.

Sistemi tatimor i Republikës së Shqipërisë përbëhet nga një paketë ligjesh tatimore, nga marrëveshjet tatimore me vendet e tjera, nga udhëzimet, rregulloret, metodat për vendosjen, ndryshimin dhe heqjen e tatimeve, nga kushtet për të siguruar pagimin e tyre, si dhe format e metodat e kontrollit të tatimeve dhe imponimin e përgjegjësisë për shkeljen e legjislacionit tatimor.

Të gjithë personat janë të detyruar të paguajnë tatime e taksa të vendosura me ligj dhe me vendime të pushtetit vendor, të nxjerra në përputhje me të, për aq sa ata janë tatimpagues. Askujt nuk mund t’i kërkohet të paguajë tatime nëse ato nuk janë të vendosura me ligj.

Tatimi është një pagesë në Buxhetin e Shtetit (më poshtë ‘’buxhet’’) me natyrë të detyrueshme dhe të pakthyeshme, i cili përfshin edhe dënimet administrative si dhe interesat për pagesë të vonuar të përcaktuara në ligj.

Taksa është një kontribut i kërkuar për t’u paguar nga çdo person i cili drejtpërdrejt përfiton një shërbim publik.

1. Legjislacioni tatimor në Republikën e Shqipërisë përbëhet nga ligjet për tatimet e taksat kombëtare dhe ato vendore dhe kontributet e detyrueshme të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore.

2. Në tatimet dhe në taksat kombëtare përshihen :

a) Tatimi mbi vlerën e shtuar

b) Tatimi mbi të ardhurat

c) Akcizat

ç) Taksa vendore për biznesin e vogël

d) Taksat kombëtare

dh)Të ardhurat nga lojrat e fatit

3. Në tatimet dhe taksat vendore përfshihen :

a. Tatimi mbi pasurinë;

b. Taksat vendore;

4. Të ardhurat nga tatimet dhe taksat kombëtare dhe vendore shpërndahen midis buxhetit kombëtar e atij vendor, në përputhje me ligjin ‘’Për Buxhetin e Shtetit’’.

5. Detyrimet tatimore llogariten në formë monetare dhe paguhen në lekë.

1. Vendosja, ndryshimi apo heqja e një tatimi apo takse kombëtare e vendore bëhet me ligj.

2. Vendosja, ndryshimi apo heqja e një takse vendore bëhet me vendim të pushtetit vendor për aq sa legjislacioni tatimor ua lejon atyre këtë.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve propozon dhe Ministri i Financave miraton të gjitha rregulloret e nevojshme për zbatimin e ligjeve tatimore. Këto rregullore do të përfshijnë rregulla që intepretojnë dhe qartësojnë një dispozitë të ligjeve tatimore, do të përshkruajnë proçedurat për mbledhjen dhe zbatimin, krijimin e proçedurave të njoftimit dhe krijimin e rregullave proçedurale.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve mund të botojë vendime administrative që paraqesin pozicionin zyrtar të saj. Këto vendime administrative janë të detyrueshme për punonjësit e organeve tatimore dhe për tatimpaguesit në të gjithë vendin, me përjashtim të rastit kur gjykata provon që vendimi administrativ bie në kundërshtim me ligjin.

1. Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve mund të hyjë në tratativa për marrëveshje ndërkombëtare për mënjanimin e tatimeve të dyfishta, dhe nënshkrimi e miratimi i tyre bëhet sipas Ligjit ‘’Për lidhjen e marrëveshjeve dhe traktateve ndërkombëtare’’.

2. Për çdo projektligj apo marrëveshje ndërkombëtare që përmban dispozita tatimore, para miratimit të tyre nga Këshilli i Ministrave, merret mendimi zyrtar i Ministrit të Financave.

Për qëllime të këtij ligji, përcaktimet e mëposhtme kanë kuptimin si vijon :

a. Termi "person" përdoret për çdo "person fizik jotregtar" të përcaktuar sipas Kodit Civil, për çdo "person fizik tregtar" dhe për çdo "person juridik" të themeluar sipas ligjit "Për shoqërite tregtare’’, sipas Kodit Civil apo sipas çdo ligji tjetër të veçantë.

b. "Tatimpaguesi" është një person i cili është subjekt i tatimeve dhe/ose taksave.

c. "Periudha tatimore" fillon më 1 janar dhe mbaron më 31 dhjetor të çdo viti kalendarik.

ç. "Vendimi i veçantë ekzekutiv" është një urdhër bllokimi apo një urdhër sekuestrimi, që lëshohet nga organet tatimore. Ai është titull ekzekutiv dhe në rast se nuk paguhet vullnetarisht, ekzekutohet forcërisht nga organet tatimore.

1. Përfaqësuesi i tatimpaguesit është një person që një tatimpagues zgjedh për ta përfaqësuar në lidhje me çështjet tatimore. Zgjedhja bëhet sipas dispozitave të Kodit Civil.

2. Përfaqësuesit e tatimpaguesit, të zgjedhur në mënyrë të rregullt, marrin përsipër të gjitha të drejtat dhe detyrimet e tatimpaguesit, me përjashtim të rasteve kur me ligj parashikohet ndryshe. Tatimpaguesit që jetojnë jashtë Republikës së Shqipërisë duhet të caktojnë një përfaqësues tatimor në Shqipëri.

3. Fakti, që një përfaqësues bën një gabim në deklarimin dhe pagesën e tatimeve, nuk e shkarkon tatimpaguesin nga përgjegjësia për gabimin.

1. Agjenti tatimor është një person, jo i punësuar në organet tatimore, i cili sipas këtij ligji apo çdo ligji tjetër të sistemit tatimor është përgjegjës për llogaritjen, mbajtjen në burim për një tatimpagues dhe kalimin e tatimeve dhe taksave në buxhet.

2. Në përputhje me të drejtat dhe detyrimet e tij, agjenti tatimor ka të njëjtin status me tatimpaguesin, nëqoftëse me ligj nuk përcaktohet ndryshe.

3. Agjenti tatimor është i detyruar :

a. Të llogarisë, të mbajë në burim për tatimpaguesin dhe të transferojë në buxhet, në mënyrë korrekte dhe në kohën e duhur shumat e tatimeve e taksave;

b. Të mbajë regjistrime për të ardhurat e paguara tatimpaguesve dhe për tatimet e mbajtura dhe të transferuara në buxhet, duke përfshirë mbajtjen e regjistrimeve të veçanta për çdo tatimpagues;

c. T’u japë organeve tatimore dokumentacionin e kërkuar për kontrollin e saktësisë së llogaritjeve, të mbajtjes në burim dhe të pagimit të tatimeve e taksave;

ç. Të përmbushë të gjithë detyrimet e tjera të përcaktuara nga ligjet tatimore.

4. Për mospërmbushje apo përmbushje me mangësi të detyrimeve të tyre të përcaktuara në ligjet tatimore, agjentët tatimore mbajnë përgjegjësi në përputhje me proçedurat e vendosura nga ky ligj dhe aktet e tjera ligjore.

1. Përgjegjësia tatimore e një personi fillon kur personi është i përfshirë në veprimtari ose fiton pasuri të cilat kanë elementë të tatueshme sipas dispozitave të legjislacionit tatimor.

2. Përgjegjësia tatimore mbaron kur një person nuk është i përfshirë më në veprimtari ose nuk zotëron më pasuri të cilat kanë elementë të tatueshme dhe i ka paguar të gjitha tatimet, taksat, gjobat dhe interesat për të cilat detyrohet.

Administrata tatimore administron tatimet e taksat në Republikën e Shqipërisë. Administrata tatimore përbëhet nga :

a. Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve;

b. Degët e tatimeve në rrethe;

c. Komisioni i Apelimit të Tatimeve;

d. Zyrat tatimore të pushtetit vendor.

1. Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve është autoriteti qëndror i vetëm tatimor në Republikën e Shqipërisë. Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve dhe degët e saj në rrethe janë organet kompetente që zbatojnë dhe administrojnë tatimet. Ajo e ka selinë në Tiranë.

2. Drejtori i Përgjithshëm drejton Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve, si dhe organet tatimore në rrethe. Ai emërohet dhe shkarkohet nga Kryeministri, me propozimin e Ministrit të Financave dhe përgjigjet para Këshillit të Ministrave dhe Ministrit të Financave.

3. Shfuqizohet.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve kryen detyrat e mëposhtme :

a) Organizon dhe drejton veprimtarinë e të gjithë administratës tatimore qëndrore, për të siguruar mbledhjen e detyrimeve tatimore.

b) Studion dhe përpunon politikat fiskale të shtetit në periudha të caktuara kohe e nëpërmjet propozimit dhe përgatitjes së projektligjeve dhe akteve të tjera nënligjore që kanë të bëjnë me tatimet dhe taksat në Republikën e Shqipërisë.

c) Siguron një zbatim uniform të ligjeve dhe të rregulloreve që kanë të bëjnë me tatimet.

ç) Përgatit udhëzime, metodika, shpjegime dhe opinione për edukimin e tatimpaguesve për zbatimin e legjislacionit tatimor.

d) Përgatit projektprogramin e të ardhurave tatimore për vitin pasardhës.

dh) Mbledh sistematikisht të dhëna, mbikqyr tatimet dhe taksat kombëtare dhe ato vendore si dhe përgatit raporte e analiza që kanë të bëjnë me mbledhjen e të ardhurave tatimore.

e) Zgjidh konfliktet ndërmjet degëve.

ë) Siguron bashkëpunimin e institucioneve të specializuara të kontabilitetit për sa ato janë të lidhura me zbatimin e sistemit tatimor.

f) Organizon dhe vë në jetë edukimin profesional dhe trainimin e personelit të organeve tatimore.

g) Siguron etikën profesionale brenda Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve dhe degëve të saj. Siguron zbatimin e kodit të etikës të punonjësve të shërbimit civil për punonjësit e administratës tatimore.

gj) Kryen të gjitha detyrat e tjera të nevojshme për administrimin e drejtë të sistemit tatimor që nuk shkelin të drejtat e tatimpaguesve, të përcaktuara me ligj.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka degët e veta në rrethe. Kryetari i Degës drejton degën e tatimeve. Ai emërohet dhe shkarkohet nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve. Degët e tatimeve pajisin tatimpaguesit me çertifikatë tatimore, hartojnë projektprogramin e të ardhurave tatimore për rrethin, ndjekin dhe përgjigjen për realizimin e programit të të ardhurave tatimore, përpunojnë deklaratat tatimore, përcaktojnë dhe nxjerrin detyrimin tatimor, bëjnë ruajtjen dhe organizimin e dokumentacionit, kryejnë kontrollin e tatimpaguesve dhe mbledhjen e tatimeve, si dhe zbatojnë vendimet e veçanta ekzekutive.

Fondet për administrimin e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve dhe të Degëve të saj në rrethe sigurohen nga Buxheti i Shtetit. Drejtorisë së Përgjthshme të Tatimeve i lihet 1 përqind e shumës vjetore të tatimeve të mbledhura. Jo më pak se 60 përqind e kësaj shume përdoret për investime, për përmirësimin dhe modernizimin e mjediseve, për krijimin e kushteve të punës e të banimit dhe për trainimin e punonjësve të administratës tatimore. Pjesa e mbetur përdoret për shpërblimin e punonjësve të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve dhe të punonjësve në degët e tatimeve në rrethe. Këto fonde shpërndahen nga Këshilli i Tatimeve dhe administrohen nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, për vitin 2004, autorizohet të përdorë 2 për qind të shumës vjetore të tatimeve të mbledhura gjatë vitit. Nga kjo shumë jo më pak se 60 për qind përdoren për investime, për modernizimin e administratës tatimore dhe pjesa tjetër për shpenzime korrente e për shpërblimin e punonjësve.

Këshilli i Ministrave vendos kufirin maksimal të numrit të përgjithshëm të punonjësve të administratës tatimore qëndrore, sipas propozimit të Ministrit të Financave. Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve bën emërimin dhe shkarkimin e punonjësve të administratës tatimore, në përputhje me rregullat dhe kriteret e përcaktuara në Kodin e Punës, në ligjin ‘’Për Statusin e Nënpunësit Civil në Republikën e Shqipërisë" dhe në aktet nënligjore në zbatim të tyre.

Komisioni i Apelimit të Tatimeve përbëhet nga 7 anëtarë, të cilët emërohen nga Ministri i Financave. Nga këta, 3 anëtarë përzgjidhen nga Ministri i Financave, 2 anëtarë përzgjidhen mbi bazën e propozimeve të Bashkimit të Dhomave të Tregtisë dhe Industrisë në konsultim me shoqatat e biznesit, 1 anëtar mbi bazën e propozimeve të shoqatave te ekonomistëve dhe 1 anëtar mbi bazën e propozimit të Ministrit të Drejtësisë. Anëtarët e Komisionit të Apelimit të Tatimeve të jenë të profesionit ekonomist e jurist. Komisioni i Apelimit të Tatimeve është organ i pavarur pranë Ministrit të Financave dhe i pavarur në vendimmarrje. Ai ka në përbërje të tij edhe një sekretar. Mandati i anëtarëve të Komisionit të Apelimit të Tatimeve është jo më pak se dy vjet, me të drejtë ripropozimi dhe riemerimi. Mënyra e funksionimit të Komisionit të Apelimit të Tatimeve, proçedurat e tij operative, proçedurat e shkarkimit të anëtarëve dhe mënyra e shpërblimit të tyre përcaktohen me rregullore të nxjerrë nga Ministri i Financave. Komisioni i Apelimit të Tatimeve ka gjithë autoritetin e nevojshëm për të shqyrtuar apelimin e tatimeve, duke përfshirë të drejtën për të kryer hetime dhe rillogaritje të detyrimeve tatimore të përcaktuara.

Tatimet dhe taksat vendore administrohen nga organet e qeverisjes vendore, të cilat kanë në varësi zyrat tatimore të pushtetit vendor.

Dispozitat e këtij ligji vlejnë edhe për administrimin e tatimeve e taksave vendore, brenda kompetencës së organeve të qeverisjes vendore.

1. Administrata tatimore kryen detyrat e saj në mënyrë të pavarur nga organet e tjera shtetërore qëndrore apo vendore. Ajo nuk shërben si agjent për organet dhe institucionet e tjera shtetërore dhe nuk ka përgjegjësi për të mbledhur detyrimet dhe gjobat për organet dhe institucionet e tjera shtetërore, përveç rasteve kur me ligj përcaktohet ndryshe.

2. Organet e tjera shtetërore janë të detyruara të japin informacione për administratën tatimore sipas kërkesës së saj, për të ndihmuar në zbatimin e legjislacionit tatimor dhe në vendosjen e kontrollit mbi pagimin e tatimeve. Këto organe e kanë të ndaluar të ndërhyjnë në funksionet e administratës tatimore.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ngarkohet për negocimin dhe administrimin e të gjitha marrëveshjeve ndërkombëtare që kanë lidhje me tatimet. Në rastet e mosmarrëveshjeve me autoritetet e huaja tatimore, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve është përfaqësuesi zyrtar i Republikës së Shqipërisë, e ngarkuar me detyrën për t’i zgjidhur këto mosmarrëveshje.

Punonjësit e administratës tatimore ndalohen të kontrollojnë dhe të llogarisin tatimet e të afërmëve të tyre. Punonjësit e administratës tatimore nuk mund të përfshihen në kontrolle në rastet kur ekziston një marrëdhënie e drejtpërdrejtë apo tërthore, konflikt interesi ose mosmarrëveshje vetjake ndërmjet tyre dhe tatimpaguesit.

Punonjësit e administratës tatimore nuk lejohen të drejtojnë veprimtari private, si dhe të jenë të punësuar në sektorin privat.

1. Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve është përgjegjës për dhënien e masave disiplinore ndaj punonjësve të organeve tatimore kur veprimet e këtyre të fundit nuk përbëjnë vepër penale, por janë në kundërshtim me dispozitat e ligjeve tatimore dhe akteve nënligjore. Masat disiplinore merren sipas dispozitave të Kodit të Punës, të ligjit "Për Statusin e nënpunësit civil në Republikën e Shqipërisë" dhe të akteve nënligjore në zbatim të tyre.

2. Kur punonjësit e Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve ose degëve të tatimeve, konstatohet se kanë kryer një vepër penale, sipas një raporti apo akt kontrolli me shkrim nga i ngarkuari për verifikim, në këtë rast Drejtori i Përgjithshëm e kalon çështjen në prokurori për ndjekje penale.

3. Punonjësit e administratës tatimore të cilët abuzojnë me autoritetin e tyre, janë përgjegjës për dëmet që i shkaktojnë tatimpaguesve.

Administrata tatimore regjistron në mënyrë sistematike dhe kronologjike të dhënat e nevojshme për llogaritjen e saktë të detyrimit tatimor. Për këtë arsye, ajo regjistron të gjithë informacionin përkatës të kërkuar nga aktet ligjore e nënligjore ne fuqi, i cili i dorëzohet administratës tatimore drejtpërdrejtë ose tërthorazi.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve krijon sistemin qëndror të të dhënave, i cili përmban të dhënat bazë identifikuese për secilin tatimpagues.

Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve ka për detyrë t’i shpjegojë publikut përmbajtjen, rolin dhe rëndësinë e ligjeve fiskale, duke përdorur radion, televizionin dhe gazetat. Gjithashtu ajo mund të botojë sqarues, komentarë dhe libra të ndryshëm shpjegues për sistemin tatimor.

1. Çdo person e fiton të drejtën të ushtrojë veprimtari ekonomike vetëm pasi të regjistrohet në gjykatë. Pas këtij regjistrimi, ai detyrohen të kërkojë pajisjen me çertifikatë tatimore. Kjo kërkesë paraqitet në degën e tatimeve të rrethit, ku personi ka selinë e veprimtarisë së tij. Mosparaqitja e kërkesës për çertifikatë tatimore nuk e përjashton personin nga përgjegjësia tatimore.

2. Për tu pajisur me Çertifikatë Tatimore duhet:

a. Personat juridikë e fizikë më qarkullim vjetor më të madh se kufiri i regjistrimit për TVSH-në, së bashku me kërkesën duhet të paraqesin në organet tatimore, përveç vendimit të gjykatës që miraton regjistrimin e tyre, edhe statutin dhe aktin e themelimit, si dhe informacione kontakti për çdo përfaqësues të tatimpaguesit.

b. Personat juridikë e fizikë me qarkullim vjetor nën kufirin e regjistrimit për TVSH-në duhet të paraqesin vendimin e gjykatës që miraton regjistrimin e tyre dhe informacione kontakti për çdo përfaqësues të tatimpaguesit.

Organet tatimore duhet të përpunojnë të gjitha kërkesat për çertifikatën tatimore brënda pesë ditëve prej marrjes së kërkesës.

3. Tatimpaguesit e taksës vendore për biznesin e vogël janë të detyruar të përsërisin Çertifikatën Tatimore çdo vit, siç përcaktohet në ligjin nr. 8978, datë 12.12.2002 ‘’Për Taksën vendore për biznesin e vogël’’, ndërsa tatimpaguesit e regjistruar për TVSH-në, regjistrohen vetëm një herë në momentin e fillimit të veprimtarisë ekonomike.

Tërheqja e çertifikatës tatimore bëhet vetëm sipas dispozitave të këtij ligji. Një person i cili vazhdon veprimtarinë pas tërheqjes së çertifikatës tatimore, është subjekt i masave ndëshkuese në bazë të dispozitave të këtij ligji. Kur kushtet që sollën tërheqjen kanë ndryshuar, tatimpaguesi mund të kërkojë të pajiset përsëri me çertifikatë tatimore.

1. Tatimpaguesit dhe përfaqësuesit e tyre mund të kërkojnë të çregjistrohen nga regjistri tregëtar i gjykatës vetëm nëse kanë paguar detyrimet për tatimet dhe taksat apo kanë dhënë garancitë e kërkuara. Gjykata, duhet të njoftojë organin tatimor përkatës rreth kërkesës për çregjistrim të personit. Nëse brenda 20 ditëve, organi tatimor nuk paraqet kundërshtim me shkrim, gjykata e konsideron të dhënë miratimin e çregjistrimit.

2. Në rast kundërshtimi nga organi tatimor, gjykata nuk i kryen veprimet për çregjistrimin. Kundërshtimi tërhiqet vetëm pasi janë paguar tatimet ose janë dhënë garancitë. Nëse organi tatimor nuk pranon të tërheqë kundërshtimin, gjykata duhet ta gjykojë çështjen brenda 30 ditëve nga njoftimi i këtij kundërshtimi.

3. **Organet tatimore kanë të drejtë të çregjistrojnë nga regjistri aktiv i tatimpaguesve çdo tatimpagues, kur provohet se ai për çfarëdo arsye në vitin e fundit fiskal nuk ka ushtruar veprimtari. Në këtë rast, këta tatimpagues mbahen pasive në një regjistër të veçantë të organeve tatimore.

4. Çregjistrimi, në çdo rast nuk eliminon detyrimin tatimor ekzistues.

1. Vlerësimi tatimor është llogaritja që i bën administrata tatimore shumës së detyrimit tatimor si dhe dënimeve administrative e interesave për pagesë të vonuar që detyrohet të paguajë një tatimpagues. Vlerësimi tatimor është detyrim ndaj shtetit, i pagueshëm në buxhet i cili i njoftohet tatimpaguesit me shkrim në mënyrë të drejtëpërdrejtë ose me shërbim postar.

2. Administrata tatimore është e autorizuar të bëjë vlerësim tatimor për çdo detyrim të tatimpaguesve sipas ligjeve tatimore në fuqi mbi bazën e informacioneve të mëposhtëme:

a. informacionet që përmbajne deklaratat tatimore të tatimpaguesve; dhe

b. materialet e kontrollit dhe çdo informacion tjetër i njohur nga administrata tatimore sipas nenit 36 të këtij ligji.

Nëqoftesë një tatimpagues nuk jep informacionin e nevojshëm për një vlerësim tatimor, administrata tatimore ka të drejtën të vlerësoje tatimin mbi bazën e çdo informacioni të vlefshëm të përcaktuar në akte nënligjore.

3**Në rastet kur ligjet tatimore nuk kërkojnë pagimin e detyrimeve nëpërmjet deklarimit dhe në rastet kur administrata tatimore bazuar në fakte çmon se vlerësimi tatimor i bërë më parë nuk ka qënë i saktë, ajo mund të bëjë një vlerësim të ri, ku të argumentojë shkaqet e rivlerësimit me përllogaritjet përkatëse dhe ta dërgojë njoftim vlerësimin tek tatimpaguesi sipas pikës 1 të këtij neni. Në rastin e rivlerësimit në rritje të detyrimit tatimor , tatimpaguesit i lihet nje afat sa dyfishi i afatit normal për pagimin e shtesës së detyrimit. Administrata tatimore, në kuptimin e kësaj pike të këtij neni, mund të bëjë një vlerësim ose ndryshojë një vlerësim të bërë më parë derisa periudha kufizuese e përcaktuar në nenin 35 të këtij Ligji nuk ka mbaruar.

4. Në rastin kur për një tatim kërkohet deklaratë tatimore, deklarata përcakton detyrimin tatimor të tatimpaguesit dhe ajo konsiderohet të jetë:

a) Vlerësim tatimor për një tatim; dhe

b) njoftim dhe kërkesë për të paguar një tatim në afatin e përcaktuar në ligj.

5. Për tatimet e mbajtura në burim, kur një tatimpagues nuk paraqet një deklaratë tatimore, administrata tatimore nuk bën në këtë rast një vlerësim tatimor për detyrimin e tatimpaguesit mbi bazën e informacioneve të tjera. Administrata tatimore në këtë rast e konsideron të bërë vlerësimin tatimor të detyrimit të tatimpaguesit.

6. Kryetari i degës së tatimeve ka të drejtë të nxjerrë një urdhër të veçantë ekzekutiv para datës në të cilën tatimi duhet të paguhet, nëqoftëse ky veprim kërkohet të kryhet për të siguruar mbledhjen e detyrimeve si në rastin e veçantë kur tatimpaguesi mendohet se tenton të bëjë evazion nëpërmjet largimit, transferimit të aseteve tek një person tjetër ose duke ndërmarrë veprime të tjera të cilat rrezikojnë mbledhjen e detyrimeve sidomos kur për të është bërë një vlerësim tatimor. Vlerësimi tatimor i bërë në këtë mënyrë mund të kundërshtohet nga tatimpaguesi përfshirë këtu edhe ankimimin në organet gjyqësore.

Tatimpaguesit i jepet njoftim vlerësimi për një detyrim tatimor. Njoftimi për vlerësimin tatimor duhet të përmbajë informacionin e mëposhtëm:

a) Emrin dhe mbiemrin e tatimpaguesit, si dhe emrin tregtar të tij.

b) Numrin e identifikimit dhe kodin fiskal të tatimpaguesit.

c) Datën e njoftim vlerësimit.

ç) Qëllimin e lëshimit të njoftim vlerësimit, periudhën apo periudhave që ai u referohet.

d) Shumën e detyrimit të vlerësuar, dënimet dhe interesat eventuale për pagesë të vonuar.

dh) Kërkesën për pagimin e tatimit dhe afatin e pagesës.

e) Vendin dhe mënyrën e pagesës së detyrimit.

ë) Një përshkrim të arsyeve të bërjes së vlerësimit tatimor.

f) Proçedurat e apelimit.

1. E drejta e organeve tatimore për të kontrolluar dhe për të korrigjuar vlerësimin e një detyrimi tatimor, parashkruhet 5 vjet pas lindjes së detyrimit (koha që tatimi duhej te ishte deklaruar ose paguar, cilido qoftë çasti më i fundit në kohë). Afati i parashkrimit ndërpritet në rastet e mëposhtme:

a) Gjatë apelimit të këtij detyrimi.

b) Gjatë kohëzgjatjes së garancisë për këtë pagesë tatimore.

c) Gjatë periudhës në të cilën tatimpaguesi për këtë detyrim është nën një hetim zyrtar në vazhdim, deri në dhënien e një vendimi përfundimtar.

ç) Gjatë periudhës në të cilën tatimpaguesi është i përfshirë në një çështje penale që ka lidhje me këtë detyrim tatimor.

2. Pas çdo ndërprerjeje, afati rifillon që nga çasti i ndërprerjes. Në çdo rast, e drejta për të kontrolluar dhe për të korigjuar një vlerësim të një detyrimi tatimor, parashkruhet 15 vjet pas lindjes së detyrimit tatimor.

Organet tatimore mund të rikarakterizojnë transanksionet për të reflektuar situatën ekonomike reale dhe ato mund të mos marrin parasysh formën e transaksionit për të përcaktuar me saktësi përmbjatjen e tij. Rikarakterizimi i transaksioneve bëhet:

a) Kur tatimpaguesi, për një periudhë të caktuar tatimore, nuk ka deklaruar detyrimet e tij tatimore, siç përcaktohet në ligjet e veçanta tatimore.

b) Kur gjatë kontrollit të kryer nga organet tatimore nuk gjendet dokumentacioni i duhur për përcaktimin e detyrimit tatimor, ose kur ky dokumentacion ka mangësi serioze, të cilat nuk lejojnë paraqitjen e situatës reale të tatimpaguesve dhe llogaritjen e detyrimeve të tyre tatimore.

c) Kur tatimpaguesit manipulojnë çmimet e shitjes. Në këtë rast organet tatimore marrin për bazë çmimet reale të tregut.

Rikarakterizimi i transaksioneve për të reflektuar situatën ekonomike reale të një tatimpaguesi mund të bëhet vetëm me urdhër të kryetarit të degës së tatimeve, në bazë të propozimit me shkrim të inspektorëve të grupit të kontrollit. Përcaktimi i detyrimeve në rastet e mësipermë bëhet siç përcaktohet në udhëzimin në zbatim të këtij ligji dhe ato që përfshijnë përdorimin e koefiçientëve teknikë, vlerësimin dhe zhvlerësimin e pasurisë, standartet industriale, numrin e punonjësve, llojin e klientëve, çmimet krahasuese dhe qarkullimin e mallrave të tatimpaguesve të ngjashëm.

Përcaktimi i këtyre treguesve bëhet në mbështetje të ligjeve në fuqi, si dhe informacionin e dhënë nga shoqatat e specializuara të biznesit.

Për çdo transaksion shitblerjeje që e kalon vlerën 1 milion lekë, tatimpaguesit, që shesin dhe ata që blejnë, nuk mund të bëjnë arkëtime ose pagesa në lekë në dorë (cash). Në këtë rast ata janë të detyruar të veprojnë me kalime në llogari bankare.

Tatimpaguesit, që kryejnë furnizime mallrash ose shërbimesh, janë të detyruar të afishojnë çmimin e shitjes së mallit që ata furnizojnë, ose të shërbimit që ata kryejnë, pavarësisht nga natyra e furnizimit dhe nga statusi i blerësit. Në rastin e shitjeve me shumicë, afishimi nënkupton pasqyrimin e çmimeve të shitjes në një listë të veçantë, e cila hartohet nga tatimpaguesi.

Shmangie tatimore quhet çdo veprim i tatimpaguesit, i cili paraqet pamje të rreme të të dhënave të tij identifikuese, me qëllim shtrembërimin e të dhënave të domsdoshme për vlerësimin dhe përcaktimin e detyrimeve tatimore.

Dispozitat e këtij ligji dhe të gjitha dispozitat e ligjeve të tjera tatimore zbatohen edhe në rastin e ushtrimit të veprimtarive ekonomike, që bien në kundërshtim me legjislacionin në fuqi, por që nuk përbëjnë vepër penale.

Tatimet janë të detyrueshme për t’u paguar në afatet e përcaktuara në ligjet e veçanta tatimore.

1. Detyrimet tatimore paguhen në degët apo agjensitë bankare dhe në zyrat postare, organet eprore të të cilave kanë marrëveshje kontraktuale me organet tatimore. Pagesat me valutë të huaj konvertohen në bankë me kursin zyrtar të këmbimit të ditës përkatëse.

2. Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve mund të hyjë në marrëveshje kontraktuale me subjekte, sipas të cilave ato marrin përsipër të pranojnë deklaratat tatimore dhe pagesat si një agjent tatimor. Subjektet që hyjnë në këto marrëveshje janë të detyruara të dërgojnë deklaratat dhe dokumentat shoqëruese në degët përkatëse të Drejtorisë së Përgjithshme. Pagesat tatimore depozitohen ose transferohen në llogarinë ose llogaritë e buxhetit të shtetit.

3. Kur degët dhe zyrat doganore mbledhin detyrime tatimore, shuma e derdhur në llogaritë përkatëse të doganave, në fund të asaj dite, do të transferohet e plotë në llogarinë bankare të organit tatimor përkatës.

1. Nëqoftëse shuma e paguar e një tatimi është më e madhe se shuma e tatimit që tatimpaguesi duhet të paguante, organet tatimore:

a. shumën e paguar më tepër e kalojnë për llogari të detyrimeve të tjera tatimore të papaguara të tatimpaguesit;

b. me pëlqimin e tatimpaguesit, shumën e paguar më tepër e kalojnë për llogari të detyrimeve të mëvonshme të tatimpaguesit;

c. në qoftë se nuk është përcaktuar ndryshe në ligjet tatimore, shumën e paguar tepër ia kthejnë tatimpaguesit brenda 30 ditëve nga data e paraqitjes së kërkesës së tij me shkrim. Nëse nuk respektohet ky afat, administrata tatimore është e detyruar t’i paguajë tatimpaguesit interesat përkatëse.

2. Në qoftë se shuma e tatimit e paguar tepër nga tatimpaguesi është përdorur për kompensimin e detyrimeve të tjera tatimore të tatimpaguesit, administrata tatimore duhet ta njoftojë atë.

1. Përkundrejt një kërkese me shkrim të argumentuar të tatimpaguesit, në përputhje me Rregulloren e Ministrit të Financave, Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve mund shtyjë afatin e caktuar për deklarimin dhe pagesën e një detyrimi, përveç TVSH-së, data e deklarimit dhe e pagesës të së cilës është absolute. Zgjatja nuk mund t’i kalojë 30 ditët dhe mund të bëhet vetëm kur ka arsye të forta dhe të argumentuara të cilat përcaktohen në Rregulloren e Ministrit të Financave. Zgjatja e afatit nuk ndërpret llogaritjen dhe pagimin e interesave. Ato llogariten dhe paguhen duke marrë për bazë datën normale të deklarimit dhe të pagesës së detyrimeve. Në rastet kur tatimpaguesi kërkon një zgjatje të afatit për të paguar detyrimin tatimor, organet tatimore mund të kërkojnë garanci. Zgjatja e afatit është një akt me shkrim.

2. Kërkesa për një garanci përfshin një përshkrim të arsyeve për të dhe për shumën e kërkuar. Garancia jepet me para në dorë, depozita në llogari apo në tituj të shkëmbyeshëm, bono, dhe garanci bankare. Kërkesa për garanci i bëhet e ditur tatimpaguesit zyrtarisht. Ajo mund të apelohet në rrugë normale. Apelimi nuk përjashton tatimpaguesin nga paraqitja e garancisë.

Në raste të veçanta dhe të argumentuara me gjëndjen financiare, kur një tatimpagues nuk mund të paguajë plotësisht dhe menjëherë detyrimin tatimor, organi tatimor përkatës, sipas kërkesës me shkrim të tij, mund të hartojë një plan pagese me këste. Në raste të tilla, kryetari i degës së tatimeve në rreth duhet të kërkojë garanci siç përmendet në pikën 2 të nenit 40 dhe tatimpaguesi duhet të paguajë interesat për të gjithë kohëzgjatjen e pagesës me këste. Ky favor anullohet kur kushtet në të cilat është hartuar, nuk ekzistojnë më. Plani i pagesës me këste është një marrëveshje me shkrim e përgatitur sipas përcaktimit në Kodin Civil dhe e firmosur nga Kryetari i Degës përkatëse të tatimeve e nga tatimpaguesi.

Pagesa e detyrimeve tatimore në Buxhetin e Shtetit bëhet sipas radhës së më poshtme:

a) detyrimi tatimor

b) interesat

c) dënimet administrative.

Para se të paraqiten për apelim, tatimpaguesit janë të detyruar të parapaguajnë vetëm detyrimin tatimor, pa përfshirë interesat dhe gjobat e mundshme ose të paraqesin garancitë e nevojshme. Në rastin e garancisë, për periudhën e apelimit, llogariten të gjitha interesat.

Interesi për mospagim në kohë të detyrimit tatimor është 2 për qind për muajin e parë të vonesës dhe 1,3 për qind për çdo muaj tjetër. Interesi minimal i zbatuar nuk mund të jetë më i vogël se 5 për qind. Përjashtohen nga pagimi i interesave për pagesë të vonuar tatimpaguesit, që i nënshtrohen ligjit për taksën vendore për biznesin e vogël dhe tatimpaguesit, që i nënshtrohen tatimit mbi fitimin e thjeshtuar, sipas ligjit "Për tatimin mbi të ardhurat".

2. Interesat zbatohen automatikisht dhe nuk hiqen nga asnjë autoritet.

1. Nëse një tatimpagues nuk ka paguar çfarëdo shume të detyrimit tatimor, administrata tatimore, nëpërmjet një urdhëri me shkrim i kërkon çdo banke që mban llogari të tatimpaguesit, t’i mbajë këtij të fundit një shumë, që është më e vogla ndërmjet:

a. shumës që, në përputhje me njoftimin, është kërkuar për t’u mbajtur;

b. shumës që, në atë kohë, disponon llogaria bankare e tatimpaguesit.

Shuma që administrata tatimore kërkon të mbahet nga çdo bankë nëpërmjet urdhërit me shkrim, është e para në radhën e pagesave, kur nuk përcaktohet ndryshe me një ligj tjetër.

2. Kur banka nuk mban shumën e kërkuar sipas pikës 1 të këtij neni, atëherë ajo i paguan organit tatimor një penalitet në masën 0,2 për qind në ditë për shumën e detyrimit të pambajtur.

3. Një kopje e çdo njoftimi të bërë sipas paragrafit 1 të këtij neni, do t’i jepet edhe tatimpaguesit.

Nëse organet tatimore kanë evidentuar se një tatimpagues nuk mund të paguajë, se planifikon të largohet nga Republika e Shqipërisë për t’i shpëtuar pagesës së detyrimeve tatimore, ose konstatohet se kërkon të transferojë pasuri jashtë shtetit përpara se të ketë paguar detyrime të konsiderueshme tatimore, organet tatimore kanë të drejtë të venë në zbatim proçedura të jashtëzakonshme për të mbledhur me forcë detyrimet:

a. Kryetari i degës se tatimeve ka të drejtë të nxjerrë një vendim të veçantë ekzekutiv për të sekuestruar pasurinë. Ky vendim ekzekutohet nga Policia Tatimore. Vendimi i veçantë ekzekutiv nuk kufizohet vetëm në shumën e tatimeve, por nuk duhet as të tejkalojë masën për sigurimin e pagesës së detyrimeve tatimore. Sekuestrimi i pasurisë ndjek këtë rradhë:

i) Pasuritë e luajtshme të tatimpaguesit.

ii) Pasuritë e paluajtshme kudo që ato ndodhen.

Pasuritë e sekuestruara si më sipër, kalojnë në favor të shtetit dhe llogariten të konfiskuara mbas 30 ditësh nga marrja e vendimit te sekuestrimit. Ato shiten siç përcaktohet në aktet normative në fuqi. Të ardhurat e arkëtuara nga shitja e tyre, pasi zbriten shpenzimet e ruajtjes dhe shitjes, përdoren për likuidimin e detyrimit të papaguar. Pjesa e të ardhurave që mund të mbetet, i kthehet tatimpaguesit.

***Kryetari i degës së tatimeve ka të drejtë të nxjerrë një vendim të veçantë ekzekutiv për mbylljen e mjediseve, ku ushtron veprimtarinë e tij ekonomike tatimpaguesi, për aq kohë sa ky i fundit të ketë shlyer detyrimin e tij të papaguar. Këshilli i Ministrave përcakton rastet dhe proçedurat, kur kryetari i degës së tatimeve merr një vendim të tillë

b. Nëqoftëse dispozitat e mësipërme nuk mjaftojnë për mbledhjen e detyrimeve tatimore, Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve:

i) bën denocimin e menjëhershëm në organet e Prokurorisë në bazë të nenit 181 të Kodit Penal;

ii) kërkon nga organet përkatëse të bllokojnë transferimin e pasurive të tatimpaguesit.

***c. Nëse tatimpaguesi nuk mund të paguajë, organi tatimor kërkon fillimin e proçedurave të falimentimit si kreditor i interesuar, në mbështetje të ligjit

nr. 8901, datë 23.5.2002 ‘’Për falimentimin’’.

Personi i autorizuar nga organi tatimor mund të hyjë dhe të kërkojë në çdo vend që përfshin çdo tokë, ndërtesë, automjet, anije etj., kur ai ka arsye për të besuar që mallrat ose dokumentat e përdorura prej personit të tatueshëm për qëllimet e zbatimit te këtij ligji mbahen atje.

Personi autorizuar nga organi tatimor, që hyn në mjediset e biznesit të tatimpaguesit, i inspekton ato duke kërkuar çdo dokument, gjendjen e mallrave etj. Ai mund të inspektojë dhe të marrë kopje të çdo llogarie, regjistrimi ose dokumenti. Ai mund të inspektojë dhe të kontrollojë, gjithashtu, edhe operimet me kompjuter, arka regjistruese ose pajisje të tjera, si dhe të marrë kopje të çdo llogarie, regjistrimi ose informacioni tjetër të mbajtur nëpërmjet këtyre mjeteve.

1.Afati i parashkrimit të një detyrimi tatimor të papaguar është 6 vjet nga data kur vlerësimi tatimor i është njoftuar zyrtarisht tatimpaguesit. Afati i parashkrimit ndërpritet në rastet e mëposhtme:

a. gjatë apelimit të këtij detyrimi;

b. gjatë kohëzgjatjes së garancisë për këtë pagese tatimore;

c. gjatë periudhës në të cilën tatimpaguesi është nën një hetim zyrtar në vazhdim për këtë detyrim, deri në dhënien e një vendimi përfundimtar;

ç. gjatë periudhës në të cilën tatimpaguesi është i përfshirë në një çështje penale që ka lidhje me këtë detyrim tatimor.

2.Pas çdo ndërprerje, afati rifillon nga çasti i ndërprerjes. Në çdo rast, e drejta për të mbledhur një detyrim tatimor të papaguar, parashkruhet 15 vjet nga data kur vlerësimi tatimor i është njoftuar zyrtarisht tatimpaguesit.

Për shkeljen e ligjeve tatimore, përcaktohen dënime në varësi të shkallës së fajit në një rast konkret, si dhe mbi bazën e të dhënave të mëparshme për tatimpaguesin. Organet tatimore përcaktojnë dënimet administrative në të njëjtën kohë që përcaktojnë dhe shkeljen përkatëse për të cilën ato vihen. Për çdo qëllim, gjobat vlerësohen si një pjesë e pandarë e detyrimit tatimor të tatimpaguesit. Të gjitha proçedurat dhe apelimet që zbatohen për tatimet përdoren edhe për gjobat. Gjobat janë si çdo detyrim tjetër tatimor dhe paguhen në të njëjtën mënyrë si dhe tatimet. Kur bëhet më shumë se një shkelje, vendosen dënime administrative të veçanta për secilën prej tyre.

Për shkeljet e përcaktuara në ligjet e veçanta tatimore, jepen dënime administrative në përputhje me përcaktimin e bërë në këto ligje.

1. Konsiderohen shkelje të lidhura me regjistrimin shkeljet e mëposhtëme:

a) Kryerja e veprimtarisë pa u pajisur më parë me çertifikatën tatimore.

b) Mosnjoftimi i organeve tatimore për ndryshime në të dhënat e tatimpaguesit si mosnjoftimi për ndryshimin e adresës së veprimtarisë dhe mosnjoftimi i adresave të reja të ushtrimit të veprimtarisë.

2. Për shkeljet e përcaktuara në pikën 1 jepen këto dënime:

a. Tatimpaguesit me volum qarkullimi vjetor më të madh se kufiri i regjistrimit për TVSH-në, të cilët kryejnë veprimtari pa u pajisur me çertifikatë tatimore dënohen me gjobë nga 50 mijë deri në 100 mijë lekë, ndërsa tatimpaguesit e taksës vendore për biznesin e vogël, që kryejnë veprimtari pa u pajisur me çertifikatë tatimore ose pa e ripërsëritur atë, dënohen me gjobë nga 20 mijë deri në 50 mijë lekë.

b. Mosnjoftimi i organeve tatimore për ndryshime në të dhënat e tatimpaguesit si mosnjoftimi për ndryshimin e adresës së veprimtarisë dhe mosnjoftimi i adresave të reja të ushtrimit të veprimtarisë, dënohen me gjobë 20 mijë deri në 50 mijë lekë.

3. Kur edhe pas vendosjes së dënimeve, tatimpaguesit vazhdojnë të mos regjistrohen, kryetari i degës së tatimeve të rrethit përkatës ka të drejtë të nxjerrë një vendim të veçante ekzekutiv me anë të të cilit urdhëron:

a. vendosjen e sekustros mbi mallrat, materialet, të ardhurat e realizuara dhe mbi aktivet e tjera të përdorura për veprimtari ekonomike, dhe

b. mbylljen e aktivitetit deri në pajisjen me çertifkatë tatimore.

1. Përbëjnë shkelje për agjentët tatimorë:

a. Mosllogaritja, mosmbajtja e tatimeve në burim dhe e taksave për tatimpaguesin dhe mostransferimi në buxhet, në mënyrë korrekte dhe në kohën e duhur i tatimeve dhe taksave.

b. Mosmbajtja e regjistrimeve për të ardhurat e paguara tatimpaguesve dhe për tatimet e taksat e mbajtura dhe të transferuara në buxhet duke përfshirë mbajtjen e regjistrimeve të veçanta për çdo tatimpagues.

c. Mosdhënia organeve tatimore e dokumentacionit të kërkuar për kontrollin e saktësisë së llogaritjeve, të mbajtjes në burim dhe të pagimit të tatimeve e taksave.

2. Për shkeljet e përcaktuara sipas pikës 1 të këtij neni, jepen këto dënime:

a. Për shkeljet e përcaktuara në pikën 1 shkronja "a", agjentët tatimorë janë të detyruar të paguajnë përveç detyrimit tatimor edhe një gjobë të barabartë me shumën e këtij detyrimi.

b. Për shkeljet e përcaktuara në piken 1 shkronja "b", agjentët tatimorë dënohen me gjobë në masën 10 mijë deri në 50 mijë lekë.

c. Për shkeljet e përcaktuara në pikën 1 shkronja "c", agjentët tatimorë dënohen me gjobë në masën 50 mijë lekë.

Kushdo që blen mallra e shërbime është i detyruar të kërkojë e të pajiset me dokumentin e blerjes, që mund të jetë fature TVSH-je, faturë e thjeshtë ose kupon tatimor (i lëshuar me arkë regjistruese). Mospasja e këtyre dokumenteve:

1. Nga ana e blerësve individë, dënohet me gjobë me vlerën 500 lekë.

2. Nga ana e blerësve që janë tatimpagues të taksës vendore për biznesin e vogël, dënohet me gjobë me vlerën 20 mijë lekë.

3. Nga ana e blerësve që janë tatimpagues të regjistruar në TVSH-në, si dhe në çdo rast tjetër, dënohet me gjobë me vlerë 30 mijë lekë.

Për këdo që nuk jep për organet tatimore informacionet e përcaktuara sipas neneve 65, 66 dhe 67 të këtij ligji, jepet një dënim 100 mijë deri në 200 mijë lekë.

Ruajtja, përdorimi dhe transportimi i mallrave pa dokumentacionin e përcakuar me udhëzim të Ministrit të Financave, kur nuk është përcaktuar ndryshe në këtë ligj dhe në ligjet e veçanta tatimore, dënohet me gjobë nga 30 deri në 50 mijë lekë.

Kryerja me lekë në dorë e transaksioneve të shitblerjes, që e kalojnë vlerën 1 milion lekë, përbën shkelje si për shitësin, ashtu edhe për blerësin dhe dënohet me një gjobë të barabartë me 5 për qind të vlerës së transaksionit të kryer. Gjoba vendoset njëkohësisht si për shitësin, ashtu edhe për blerësin.

Mosafishimi i çmimeve të shitjes së mallrave ose i shërbimeve është, përbën shkelje dhe dënohet me gjobë 50 mijë lekë për tatimpaguesit e regjistruar në TVSH dhe me gjobë 10 mijë lekë për tatimpaguesit e taksës vendore për biznesin e vogël.

1. Moslejimi nga tatimpaguesit i hyrjes dhe pengimi për kryerjen e kontrollit nga ana e organeve tatimore apo përpjekjet e tatimpaguesve për të ndaluar veprimin e organeve tatimore drejtpërdrejtë apo tërthorazi, vetë ose nëpërmjet një personi tjetër, konsiderohen shkelje të këtij ligji dhe dënohen:

a)Tatimpaguesit e regjistruar për TVSH-në dënohen me gjobë 1 milion lekë.

Shkeljet që përbëjnë vepër penale, përveç dënimeve administrative të përcaktuara në këtë ligj dhe në ligje të tjera tatimore, dënohen edhe penalisht, në përputhje me dispozitat e Kodit Penal te Republikës së Shqipërisë.

1.Tatimpaguesit kanë të drejtë të apelojnë me shkrim çdo akt zyrtar të organit tatimor që prek tatimpaguesin në lidhje me shumën dhe mënyrën me anë të së cilës janë përcaktuar detyrimet tatimore, me bazën ligjore të përcaktimit, me kërkesat për rimbursim, me vendimet e veçanta ekzekutive apo çdo veprim (apo mosveprim) të parregullt të organeve tatimore apo të punonjësve të tyre. Apelimi duhet t’i paraqitet organit tatimor të shkallës më të ulët të detyrimit tatimor përkatës, brënda 30 ditëve nga marrja e njoftimit, dhe ai duhet të përmbajë periudhën përkatëse tatimore, shumën e detyrimit tatimor që kundërshtohet e të dhëna të tjera. Për çdo apelim tatimor, tatimpaguesi duhet të paraqesë bashkëlidhur një kopje të përcaktimit të detyrimit tatimor.

2. Të gjithë organet tatimore duhet të nxjerrin një vendim brënda 30 ditëve nga paraqitja e apelimit. Nëse tatimpaguesi nuk është dakort me vendimin e organit tatimor, vendimi mund të apelohet në organin tjetër më të lartë të hierarkisë së apelimeve tatimore, brenda 30 ditëve nga marrja e vendimit të shkruar. Hierarkia e apelimit tatimor nga më e ulëta tek më e larta është si më poshtë:

a. Organet e qeverisjes vendore për tatimet dhe taksat vendore dhe degët e tatimeve në rrethe për tatimet dhe taksat kombëtare me përjashtim të TVSH-së.

b. Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve për tatimin mbi vlerën e shtuar.

c. Komisioni i Apelimit të Tatimeve për çdo lloj tatimi dhe takse kombëtare e vendore me përjashtim të TVSH-së.

ç. Sistemi gjyqësor për çdo lloj tatimi e takse e kombëtare vendore.

Një çështje nuk mund të shqyrtohet në një nivel më të lartë apelimi pa u shqyrtuar në nivelin më të ulët.

Proçedurat e shqyrtimit të apelimeve tatimore

Gjatë shqyrtimit të apelimit tatimor, organi tatimor ka të njëjtën të drejtë, si edhe organi që përcakton detyrimin tatimor fillestar. Ky organ nuk kufizohet vetëm në çështjet e ngritura në apelim, ai mund të njihet me të gjitha problemet tatimore. Tatimpaguesi ka të drejtë të paraqitet vetë për të shpjeguar çështjet e apelimeve tatimore. Apelimi tatimor nuk mund të tërhiqet nëse zbulohen fakte që vërtetojnë se shuma e detyrimeve të caktuara nuk është e mjaftueshme.

Drejtoria e Përgjithshme dhe Degët e saj shqyrtojnë kërkesën për apelim të një tatimpaguesi dhe marrin vendime mbi bazën e kontrolleve dhe përcaktimeve të tyre të mëparshme tatimore, në bazë të informacionit të caktuar dhe të mbështetur në të gjitha argumentat e tatimpaguesit. Vendimi përcakton shumën e detyrimit tatimor sipas mënyrës që e quan të arsyeshme. Vendimi, duhet të japë një shpjegim të shkurtër dhe i dërgohet tatimpaguesit jo më vonë se 30 ditë nga data e paraqitjes së apelimit.

Komisioni i Apelimit vendos mbi bazën e të gjithë të dhënave të duhura që ka, pa u kufizuar në propozimet e palëve apo në detyrimin tatimor të përcaktuar më parë. Kur Komisioni i Apelimit Tatimor shqyrton një apelim dhe Dega është e mendimit se detyrimi tatimor i përcaktuar duhet të ndryshohet, të dyja palët thirren shprehimisht të paraqiten përpara Komisionit. Vendimi duhet të jetë i arsyetuar dhe i dërgohet tatipaguesit, jo më vonë se 30 ditë nga data në të cilën është paraqitur kërkesa për apelim.

Tatimpaguesi, pasi ka ndjekur të gjitha shkallët e ankimit administrativ të parashikuar në këtë ligj, ka të drejtë t’i drejtohet gjykatës.

E drejta për informim e tatimpaguesve

Kur ndaj një tatimpaguesi hapet një çështje gjyqësore, ai ka të drejtë të shqyrtojë dokumentacionin përkatës, përveç rasteve kur është e rëndësishme ruajtja e sekretit të interesave publike apo private, siç është rasti i sekretit të biznesit të një të treti si dhe rasti i sekretit te identitetit të informatorëve. Mospranimi i kërkesës për ekzaminim kërkon një vendim të veçantë ekzekutiv nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve.

1. Tatimpaguesit të cilët janë subjekte të tatimit mbi vlerën e shtuar janë të detyruar të mbajnë regjistra, libra, dokumentacion dhe llogari kontabile në përputhje me ligjin ‘’Për Kontabilitetin’’, me ligjin ’’Për dokumentimin dhe mbajtjen e llogarive për tatimet’’, me ligjin ‘’Për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar’’ dhe me aktet nënligjore në zbatim të tyre.

2. Tatimpaguesit të cilët janë subjekte të taksës vendore për biznesin e vogël janë të detyruar të mbajnë rregjistra, libra dhe dokumentacion në përputhje me ligjin "Për dokumentimin dhe mbajtjen e llogarive për tatimet", me ligjin "Për taksën vendore për biznesin e vogël’’ dhe me aktet nënligjore në zbatim të tyre.

3. Tatimpaguesit e tjerë janë të detyruar të mbajnë regjistrimet dhe dokumentacionin e nevojshëm për përcaktimin e detyrimeve të tyre tatimore.

1. Tatimpaguesit janë të detyruar të paraqesin deklarata per të dhënat e parashikuara në ligjet tatimore përkatëse. Nëse paraqitja e një të dhëne nuk qëllon në ditë pune në Republikën e Shqipërisë, data e paraqitjes do të jetë gjithnjë dita e parë e punës që vjen më pas, përveç rastit të TVSH-së. Data e paraqitjes së deklarates se TVSH-së është ajo e përcaktuar në ligjin nr.7928, datë 27.04.1995 ‘’Për tatimin mbi vlerën e shtuar’’ dhe ajo nuk mund të shtyhet për asnjë arsye sipas përcaktimit në ligjin përkatës.

2. Organet tatimore duhet të shpërndajnë formularët e deklaratave dhe udhëzimet përkatëse përpara kufijve kohore të paraqitjes, por fakti që një tatimpagues apo përfaqësuesi i tij nuk e kanë marrë këtë deklaratë nuk do të thotë që ai përjashtohet nga detyrimi i paraqitjes së deklaratës së plotësuar. Cilido që nuk e ka marrë këtë deklaratë duhet ta kërkojë atë në organin përkatës tatimor.

2. Gjatë ushtrimit të një kontrolli organet tatimore kanë të drejtë të marrin kopje të çdo llogarie, regjistrimi apo dokumenti tjetër. Ato kanë të drejtë gjithashtu të kontrollojnë operimet e çdo kompjuteri, të arkave regjistruese apo të çdo pajisjeje tjetër dhe të marrin kopje të çdo llogarie, regjistrimi apo informacioni tjetër në këto pajisje.

3. Pas çdo kontrolli, punonjësit e organeve tatimore duhet të paraqesin një raport me shkrim, ku të përshkruhen në detaje rezultatet e kontrollit. Tatimpaguesi ka të drejtë të mbajë një kopje të këtij raporti, dhe të paraqesë observacionet e veta me shkrim.

Organet tatimore mund të kërkojnë asistencë teknike nga ekspertë të fushave të tjera, me qëllim që të jenë në gjendje të vleresojnë detyrimin tatimor të tatimpaguesve. Informcioni konfidencial rreth tatimpaguesit nuk i jepet ekspertit.

Të ardhurat që burojnë nga zbulimet e kryera nga organet tatimore, por dhe që janë arkëtuar, shpërndahen si vijon:

a. 80 për qind për Buxhetin e Shtetit, në llogaritë përkatëse të të ardhurave tatimore;

b. 20 për qind për organet tatimore, nga të cilat 5 për qind e tyre u jepet informatorëve për informacionet e dhëna, që çojnë në zbulimin e të ardhurave tatimore. Për çdo rast, informimi bëhet me shkrim. Nëse nuk ka pasur informatorë të tillë, ky 5 përqindësh i vihet në përdorim kryetarit të degës së tatimeve dhe përdoret sipas udhëzimeve të Ministrit të Financave.

1. Tatimpaguesit janë të detyruar të bashkëpunojnë me organet tatimore, për të siguruar llogaritjen e saktë të detyrimeve tatimore. Në qoftëse organet tatimore kërkojnë, tatimpaguesit janë të detyruar të japin shpjegime me gojë apo me shkrim, të paraqesin librat e kontabilitetit, si dhe informacione të tjetra që shërbejne për të sqaruar çdo rrethanë që ka të bëjë me detyrimet tatimore. Në mënyrë të veçantë, organet tatimore kanë të drejtë të kërkojnë dokumentacionin që ka të bëjë me marrëdhëniet financiare të tatimpaguesit me të tretët.

Për të lehtësuar këtë proçes, tatimpaguesit janë të detyruar:

a. Të plotësojnë, të firmosin dhe të kthejnë me postë pyetësorët, vërtetimet e kërkuara dhe të dhëna të tjera, 15 ditë brenda datës së marrjes së kërkesës.

b. Të takohen me punonjësit e organeve tatimore për t’iu përgjigjur pyetjeve dhe për të dhënë informacionin e kërkuar.

1. Personat fizikë dhe juridikë si edhe organizmat e ndryshëm qeveritarë janë të detyruar t’u japin organeve tatimore informacione të ndryshme për përcaktimin sa më të saktë të detyrimit tatimor, gjithnjë në përputhje me ligjet dhe aktet e tjera nënligjore. Ata janë gjithashtu të detyruar të lejojnë organet tatimore të shqyrtojnë të gjitha dokumentet tatimore dhe çdo dokument tjetër që shërben për llogaritjen e detyrimeve tatimore.

2. Detyrohen të dorëzojnë informacionet e kërkuara në formatin dhe në kohën e caktuar siç është përcaktuar me akte nënligjore, subjektet e mëposhtëme:

a. Sistemi Gjyqësor;

i) Për rastet kur tatimpaguesit pushojnë veprimptarinë, shpërndahen, ose pësojnë ndryshime thelbësore brenda kuptimit të ligjit nr. 7638, datë 19.11.1992 "Për shoqëritë tregtare". Këto ndryshime duhet të vërtetohen me një vendim gjyqësor. Gjykatat duhet të njoftojnë organet tatimore për të gjitha ndryshimet në regjistrim, brënda 5 ditëve të bërjes së ndryshimeve. Në rastet kur bëhet fjalë për detyrimin tatimor, gjykatat nuk mund të nxjerrin një vendim përfundimtar derisa organet tatimore të vërtetojnë se janë paguar të gjitha detyrimet tatimore ose janë siguruar garancitë e duhura.

ii). Gjykata dërgon në organet tatimore kopje të vendimeve gjyqësore së bashku me kërkesën e tatimpaguesit.

b. Drejtoria Përgjithshme e Doganave dhe degët e saj janë të detyruara të shënojnë në fletën e zhdoganimit të importeve dhe në daljen e eksporteve numrin e identifikimit të tatimpaguesit sipas çertifikatës së TVSH-së, kodin fiskal të tij, vitin dhe vendin ku është regjistruar tatimpaguesi, si dhe çdo të dhënë tjetër që mund të kërkohet me rregullore të veçantë nga Ministri i Financave. Ato janë të detyruara të mos bëjnë veprime zhdoganimi e doganimi të mallrave, kur tatimpaguesit nuk paraqesin çertifikatën e regjistrimit si tatimpagues dhe çertifikatën e TVSH-së. Në këto raste dega apo zyra doganore njofton organin tatimor të rrethit ku zhvillon veprimtarinë tatimpaguesi.

c. Zyrat e Regjistrimit të Pasurive janë të detyruara të japin listën e akteve të regjistrimit të pasurisë në rastet e kalimit të pronësisë nëpërmjet shitjes, dhurimit e trashëgimisë.

ç. Punëdhënësit si ata privatë dhe shtetërorë, informojnë organet tatimore për të gjithë të punësuarit dhe për të gjitha tatimet e mbajtura në burim për këta të punësuar.

Bankat dhe filialet e tyre në rrethe janë të detyruara të njoftojnë organet tatimore për llogaritë e hapura dhe për ato që do të hapen të tatimpaguesve. Njoftimi bëhet një herë në tri muaj për të gjitha llogaritë e hapura dhe të mbyllura gjatë tremujorit përkatës. Ai përmban emrin ose emrin tregtar të tatimpaguesit, numrin dhe datën e llogarisë së hapur, si dhe numrin dhe datën e llogarisë se mbyllur. Njoftimi i parë, që bankat bëjnë për organet tatimore, përfshin të gjithë periudhën e mëparshme, pavarësisht nga koha kur llogaria është hapur.

**Organet tatimore mund të kërkojnë informacione nga palët e treta, me qëllim përcaktimin e detyrimit të çdo tatimpaguesi. Kërkesa bëhet me shkrim dhe dërgohet me postë. Janë të detyruar të kthejnë përgjigje falas me shkrim personat juridikë dhe individët e mëposhtëm:

a. Shoqëritë e Sigurimeve për pagesat që lidhen me dëmshpërblimet.

b. Shoqëritë tregëtare për:

i) Dividentët ose ndarjet e fitimit që u paguhen aksionerëve ose ortakëve;

ii)Personat që kanë ose kanë pasur më parë marrëdhënie ekonomike me shoqërinë për çështjet që kanë lidhje me pretendimet, qiratë ose punësimin;

iii) Marrëdhëniet me nënkontraktorët;

iv) një listë vjetore të marrëdhënieve me kreditorët;

c. Bankat dhe institucionet financiare për:

i) të ardhurat që rrjedhin nga interesa e shpenzime për pagesat e interesave;

ii) Depozitat dhe detyrimet në fund të çdo viti;

iii) Transaksionet bankare.

ç. Fondet e Investimeve për letrat me vlerë.

d. Agjentët e pasurive të paluajtshme për listën e përvitshme të transaksioneve të plota sipas emrit të klientit.

dh. Personat e përfshirë në blerjen dhe shitjen e mallrave për të gjitha transaksionet e kryera.

e. Institucionet dhe personat juridikë, të huaj dhe vendas, për pagesat ndaj personave që nuk janë residentë në Republikën e Shqipërisë.

h. **Donatorët e ndryshëm për fondet e lëvruara tatimpaguesve, përkundrejt furnizimit të mallrave ose shërbimeve që ato kryejnë me këto fonde.

Punonjësit e organeve tatimorë janë të detyruar të ruajnë sekretin sipas ligjeve në fuqi për të dhënat me të cilat njihen gjatë ushtrimit të detyrës. Të dhënat e tatimpaguesve përdoren brenda organeve tatimore vetëm për nevojat e administrimit të tatimeve. Punonjësit e organeve tatimore nuk pranojnë kërkesat e paautorizuara për të shqyrtuar materiale brenda juridiksionit të tyre. Detyra e personelit të organeve tatimore për ruajten e sekretit vazhdon pavarësisht nga statusi i punësimit.

Organet tatimore mund të japin informacione në lidhje me tatimpaguesit për organet e tjera shtetërore vetëm në rastet e mëposhtëme për:

a. Gjyqtarët dhe prokurorët të përfshirë në çështje tatimore në proçes, si dhe në çështje të tjera penale, në përgjigje të kërkesës me shkrim për të ndihmuar me informacion në ndjekjen e çështjeve penale;

b. Kontrollin e Lartë të Shtetit, për të gjithë tatimpaguesit që ka të drejtë ai t’i kontrollojë në bazë të ligjit;

c. Gjykatat, në të gjitha rastet për tatimpaguesit të cilët nuk kanë ushtruar veprimtari ose nuk kanë paraqitur asnjë deklaratë për një periudhë prej më shumë se dy vjetësh. Në këto raste, organet tatimore kanë të drejtë, si palë të interesuara, të kërkojnë nga gjykata çregjistrimin e personit sipas legjislacionit në fuqi.

Me kërkesën e tatimpaguesit, organet tatimore janë të detyruara të lëshojnë një vërtetim per të konfirmuar të ardhurat e tatueshme, fitimin dhe/ose kapitalin, detyrimet tatimore dhe statusin e tatimpaguesit, lidhur me pagesën e tatimeve.

Rezultati i një çështjeje civile nuk ka lidhje me të drejtën e organeve tatimore për të ngritur një çështje penale.

Çështjet në shqyrtim dhe përcaktimet e detyrimeve tatimore, që nuk kanë përfunduar ende, nuk ndikohen nga hyrja në fuqi e këtij Ligji.

Me zbatimin e këtij ligji ngarkohet Ministria e Financave dhe organet tatimore sipas përcaktimit në nenin 15 të këtij ligji.

Ministri i Financave nxjerr rregullore dhe udhëzime në bazë dhe për zbatimin e këtij ligji.

Me hyrjen në fuqi të këtij ligji, ligji nr. 7681, datë 04.03.1993 ‘’Për administrimin e tatimeve dhe taksave në Republikën e Shqipërisë’’ me ndryshimet përkatëse, të gjitha aktet nënligjore të nxjerra në zbatim të tyre, si dhe çdo dispozitë tjetër që bie në kundërshtim me këtë ligj, shfuqizohen.

Ky ligj hyn në fuqi 15 ditë pas botimit në Fletoren Zyrtare.