L I G J
Nr.8449 , date 27.01.1999
KODI DOGANOR
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
Ne mbeshtetje te neneve 81 dhe 83, paragrafi 1, te Kushtetutes se
Republikes se Shqiperise,
me propozim te Keshillit te Ministrave,
KUVENDI
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
V E N D O S I
P J E S A I
DISPOZITA TE PERGJITHSHME
KREU 1
FUSHA E ZBATIMIT DHE PERKUFIZIME BAZE
Neni 1
Legjislacioni doganor perbehet nga ky Kod, nga legjislacioni doganor
nderkombetar lidhur me konventat ne te cilat aderon Republika e
Shqiperise, nga aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi si edhe nga
aktet e tjera ligjore qe kane te bejne me veprimtarine doganore.
Neni 2
Veprimtaria doganore siguron mbrojtjen e interesave te Republikes se
Shqiperise,qe kane te bejne me importet, eksportet dhe tranzitet e
mallrave, pavaresisht nga menyra e transportit, lidhur me dergesat
nderkombetare, me kalimin ne pikat kufitare dhe me qarkullimin e lire
te mallrave, te personave dhe te bagazheve te tyre.
Neni 3
Territori doganor perfshin territorin tokesor, ujerat territoriale,
ujerat e brendshme dhe hapesiren ajrore te Republikes se Shqiperise.
Neni 4
Vija doganore perbehet nga bregdeti, brigjet e liqeneve e te lumenjve
kufitare dhe nga kufijte tokesore me shtetet e tjere.
Neni 5
1. Zona doganore perfshin ate pjese te territorit doganor ku
veprojne autoritetet doganore si dhe te gjitha zonat ku keto autoritete
ushtrojne kontroll ose mbikqyrje doganore.
2. Zonat doganore vendosen ne pikat e kontrollit te kalimit te
kufirit si dhe ne pikat e tjera te territorit doganor.
3. Krijimi, shtrirja territoriale dhe klasifikimi i zonave
doganore te perhershme ose te perkohshme, caktohen nga Keshilli i
Ministrave me propozim te Ministrit te Financave.
Neni 6
1. Zona doganore e mbikqyrjes tokesore perbehet nga territori qe
perfshin hapesiren nga vija doganore e kufirit tokesor deri ne 10 km
ne brendesi. Pergjate bregdetit kjo zone mbikqyrjeje shkon deri ne 5
km nga bregu ne brendesi.
2. Zona doganore e mbikqyrjes detare perbehet nga rripi i detit
qe shtrihet prej vijes doganore deri ne kufirin e jashtem te ujrave
territoriale dhe te ujerave te brendshme.
Neni 7
Me autoritete doganore kuptohen autoritetet e ngarkuara me zbatimin e
legjislacionit doganor, si dhe te akteve te tjera ligjore dhe
nenligjore zbatimi i te cilave i eshte ngarkuar ketyre autoriteteve.
Neni 8
Per qellim te ketij Kodi, perdoren perkufizimet e meposhtme:
1. "Person" do te thote:
a) nje person fizik
b) nje person juridik
c) te gjithe personat e tjere, te njohur nga legjislacioni ne
fuqi.
2. "Person i vendosur ne Republiken e Shqiperise" do te thote:
a) ne rastin e nje personi fizik ose te personave te tjere te
permendur ne paragrafin 1(c), Cdo person qe rregullisht banon ne
Shqiperi,
b) ne rastin e nje personi juridik, Cdo person i cili ka ne
Republiken e Shqiperise nje zyre te regjistruar, seline qendrore ose
nje seli te perhershme afariste.
3. "Administrate doganore" do te thote: struktura organike e
autoriteteve doganore.
4. "Zyre doganore" do te thote: Cdo zyre ne te cilen mund te
kryhen te gjitha ose nje pjese e formaliteteve qe parashikon
legjislacioni doganor.
5. "Vendim" do te thote: Cdo akt zyrtar i autoriteteve doganore
qe ka te beje me normativat doganore qe rregullojne nje Ceshtje te
caktuar, i cili ka pasoja ligjore per nje ose disa persona te caktuar
ose te identifikueshem.
6. "Status doganor" do te thote: statusi i mallrave te kategorizuara
si mallra shqiptare ose jo shqiptare.
7. "Mallra shqiptare" do te thote:
a) mallrat qe perftohen ose prodhohen teresisht ne territorin
doganor te Republikes se Shqiperise sipas kushteve te percaktuara ne
nenin 29 dhe qe nuk kane ne perberje mallra te importuara nga vende ose
territore te tjera;
b) mallrat e importuara nga vende ose territore te tjera dhe te
vendosura ne qarkullim te lire ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise;
c) mallrat qe perftohen ose prodhohen ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise, qofte vetem prej mallrash te permendura ne
nenparagrafin (b), qofte prej mallrash te permendura ne te dy
nenparagrafet e mesiperm (a) dhe (b).
8. "Mallra jo shqiptare" do te thote: te gjitha mallrat qe nuk
perfshihen ne paragrafin 7.
9. "Borxh doganor" do te thote: detyrimi qe ka nje person per te
paguar shumen e detyrimeve te
importit (borxh doganor importi) ose
shumen e detyrimeve te
eksportit (borxh doganor eksporti), qe zbatohen
per mallra te caktuara sipas dispozitave ne fuqi ne Republiken e
Shqiperise.
10. "Detyrime importi" do te thote: detyrimet doganore dhe taksa
te tjera qe kane efekt te njejte me detyrimet doganore qe duhen
paguar ne importimin e mallrave.
11. "Detyrime eksporti" do te thote: detyrimet doganore dhe taksa
te tjera qe kane efekt te njejte me detyrimet doganore qe duhen paguar
ne eksportimin e mallrave.
12. "Debitor" do te thote: Cdo person qe ka nje borxh doganor per
te paguar.
13. "Mbikqyrje nga autoritetet doganore" do te thote: veprimet me
karakter te pergjithshem te ndermarra nga keto autoritete per te
siguruar respektimin e legjislacionit doganor dhe, kur eshte e
nevojshme, te dispozitave te tjera te zbatueshme mbi mallrat qe i
nenshtrohen mbikqyrjes doganore. Mbikqyrja e zones doganore te
mbikqyrjes tokesore kryhet nga autoritetet doganore te brendshme dhe
mbikqyrja e zones doganore te mbikqyrjes ujore nga autoritetet
doganore detare.
14. "Kontroll nga autoritetet doganore" do te thote: kryerja e
veprimeve specifike si kontrolli i mallrave, verifikimi i ekzistences
dhe i vertetesise se dokumentave, shqyrtimi i kontabilitetit dhe i
dokumentave te tjere te ndermarrjeve, inspektimi i mjeteve te
transportit, kontrolli i bagazheve dhe i mallrave te tjera qe personat
mbajne ose kane ne trupin e vet, kryerja e verifikimeve dhe e veprimeve
te tjera te ngjashme, per te siguruar respektimin e rregullave doganore
dhe kur eshte e nevojshme, te dispozitave te tjera te zbatueshme mbi
mallrat qe i nenshtrohen mbikqyrjes doganore ne territorin doganor
te Republikes se Shqiperise.
15. "Destinacion doganor i mallrave" do te thote:
a) vendosja e mallrave nen nje regjim doganor;
b) hyrja e tyre ne nje zone te lire ose ne nje magazine te lire;
c) rieksportimi i tyre nga territori doganor i Republikes se
Shqiperise;
d) asgjesimi i tyre;
e) braktisja dhe kalimi i tyre ne favor te buxhetit te shtetit;
16. "Regjim doganor" do te thote:
a) venia ne qarkullim te lire;
b) tranziti;
c) magazinimi doganor;
d) perpunimi aktiv;
e) perpunimi nen kontroll doganor;
f) lejimi i perkohshem;
g) perpunimi pasiv;
h) eksportimi.
17. "Deklarim ne dogane" do te thote: akti me te cilin nje person
shpreh, ne format dhe menyrat e caktuara, vullnetin per te vendosur
mallrat nen nje regjim te caktuar doganor.
18. "Date e pranimit te deklarimit ne dogane" do te thote: Casti
kur behet deklarimi ne dogane dhe pranohet nga zyra doganore.
19. "Deklarues" do te thote: personi qe ben deklarimin ne dogane
ne emrin e vet, ose personi ne emer te te cilit behet deklarimi ne
dogane.
20. "Paraqitje e mallrave ne dogane" do te thote: njoftimi i
autoriteteve doganore, ne menyren e parashikuar, per mberritjen e
mallrave ne zyren doganore ose ne nje vend te caktuar ose te miratuar
prej autoriteteve doganore.
21. "Clirim i mallrave" do te thote: akti, me ane te te cilit
autoritetet doganore e bejne nje mall te disponueshem per qellimet e
parashikuara nga regjimi doganor, te cilit ai mall i ishte nenshtruar.
22. "Mbajtes i regjimit" do te thote: personi per llogari te te
cilit eshte bere deklarimi ne dogane, ose personi te cilit i jane
transferuar te drejtat dhe detyrimet e personit te permendur me lart
lidhur me nje regjim doganor.
23. "Mbajtes i autorizimit" do te thote: personi te cilit i eshte
leshuar autorizimi.
KREU 2
ORGANIZIMI I ADMINISTRATES DOGANORE, I PERSONELIT DHE I
VEPRIMTARISE DOGANORE
Seksioni 1
Organizimi i Administrates Doganore qendrore dhe lokale
Neni 9
1. Administrata Doganore perbehet nga Drejtoria e Pergjithshme,
nga Drejtorite Rajonale dhe nga deget doganore. Ajo varet nga
Ministria e Financave dhe eshte nen mbikqyrjen e saj.
2. Drejtorite Rajonale varen nga Drejtoria e Pergjithshme e
Doganave dhe jane nen mbikqyrjen e saj. Ato perbehen nga nje ose disa
dege doganore, mbi te cilat ushtrojne kontroll.
3. Kompetencat dhe organizimi i Administrates Doganore percaktohen
ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
4. Ne strukturat e Drejtorise se Pergjithshme te Doganave krijohet
organi i luftes kunder kontrabandes dhe trafikut te paligjshem, i cili
kryen funksionet e policise gjyqesore. Detyrat dhe te drejtat e
personelit qe kryen funksionet e policise gjyqesore jane te
percaktuara me ligj.
Neni 10
Orari i funksionimit te zyrave te Administrates Doganore percaktohet
ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
Seksioni 2
Formalitetet, kontrollet, mbikqyrja dhe kompetencat e autoriteteve
doganore
Neni 11
1. Mallrat mund te kalojne vijen doganore te kufirit tokesor,
ujor dhe ne aeroporte vetem ne pikat e kalimit te kufirit shteteror
ku ka zona doganore.
2. Ngarkimi, shkarkimi, imbarkimi, zbarkimi dhe transbortimi i
mallrave dhe i mjeteve pergjate vijes doganore kufitare dhe ne
aeroporte kryhet me lejen e autoriteteve doganore dhe ne perputhje
me menyrat e percaktuara prej tyre.
3. Autoritetet doganore jane pergjegjese per :
a) kryerjen e te gjitha veprimeve te percaktuara ne kete Kod per
mallrat ne hyrje dhe ne dalje te territorit doganor shqiptar, sipas
rregullave te parashikuara ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi;
b) verifikimin dhe vjeljen e detyrimeve doganore qe duhen paguar;
c) parandalimin, verifikimin dhe luften ndaj veprimtarise
kontrabande, shkeljeve dhe trafikut te paligjshem te mallrave te
ndaluara;
d) konstatimin dhe verifikimin e shkeljeve te dispozitave te ketij
Kodi, te parashikura ne pjesen VIII;
e) pergatitjen dhe nenshkrimin e marreveshjeve e te konventave
nderkombetare ne fushen e doganave, sipas autorizimit;
f) pergatitjen, mbledhjen dhe, mbi bazen e nje kerkese me shkrim,
dergimin e te dhenave statistikore te tregtise se jashtme per
Ministrine e Tregtise dhe per organet e tjera publike te parashikuara
nga legjislacioni ne fuqi;
g) mbikqyrjen ne te gjithe territorin doganor te Republikes se
Shqiperise te mallrave qe i nenshtrohen mbikqyrjes se autoriteteve
doganore;
4. Per te siguruar respektimin e dispozitave te percaktuara nga
ky Kod dhe nga akte te tjera ligjore dhe nenligjore, zbatimi i te
cilave u eshte ngarkuar autoriteteve doganore, punonjesit e doganave
ushtrojne kontroll mbi te gjitha mallrat, mbi mjetet e transportit dhe
udhetaret qe kalojne vijen doganore ne zonat doganore e pergjate vijes
kufitare tokesore e ujore, ne ujerat e brendshme dhe ne hapesiren
ajrore, qe jane nen mbikqyrjen e autoriteteve doganore.
Me qellim qe te rritet efikasiteti i kontrolleve, autoritetet doganore
mund te lidhin edhe marreveshje per shkembim informacioni me organizma
publike ose private, shqiptare ose te huaja, te ketij sektori.
5. Ne pikat e kalimit te kufirit tokesor, ujor e ne aeroporte, si
edhe ne dalje nga doganat e brendshme, organizohet kontrolli i mallrave
dhe i mjeteve te transportit qe dalin nga zonat doganore, per te
verifikuar nese cilesia dhe sasia e mallrave te transportuara jane ne
perputhje me dokumentat doganore shoqeruese. Nese nuk rezultojne
mosperputhje, punonjesit e doganes qe kryejne kete sherbim vendosin mbi
dokumentat doganore vulen qe tregon se jane ne rregull. Ne rast te
kundert, ata perpilojne proces-verbalin perkates, te cilin ia kalojne
Kryetarit te zyres doganore per te kryer formalitetet e metejshme.
6. Kur eshte e nevojshme, nje sherbim i tille kryhet nga
autoritetet doganore edhe nepermjet kontrollit te mjeteve te transportit
pergjate rrugeve te levizjes se ketyre mjeteve. Ne kete rast, punonjesit
e doganes qe jane ngarkuar per te ndaluar mjetet e transportit, perdorin
tabelen e ndalim-qarkullimit, me te cilen jane pajisur nga Drejtoria e
Pergjithshme e Doganave, dhe i tregojne drejtuesit te mjetit karten e tyre
identifikuese. Ne rast se nga kontrolli i bere rezultojne parregullsi,
punonjesit e doganes e shoqerojne automjetin prane zyres doganore me te
afert,ku perpilojne proces-verbalin perkates, i cili i dorezohet Kryetarit
te zyres doganore per te kryer formalitetet e metejshme.
7. Me qellim qe te sigurohet zbatimi i legjislacionit doganor dhe i akteve te
tjera ligjore dhe nenligjore, zbatimi i te cilave i eshte ngarkuar doganes,
autoritetet doganore mund te kryejne te gjitha kontrollet e nevojshme prane
ambjenteve te deklaruesit ose te cdo personi tjeter qe eshte perfshire, ne
menyre
direkte ose te terthorte, ne clirimin e mallrave, sipas akteve nenligjore ne
zbatim
te ketij Kodi.
8. Ne rastet kur autoritetet e tjera qe veprojne ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise kane dyshime ose vihen ne dijeni per shkelje te
normave
te ketij Kodi, te akteve nenligjore ne zbatim te tij, si dhe te ligjeve te
tjera,
zbatimi i te cilave eshte detyre e autoriteteve doganore, ato njoftojne
menjehere
zyren doganore qe mbulon territorin ne fjale. Kjo e fundit kryen te gjitha
verifikimet
e formalitetet e rastit, perfshire ketu edhe njoftimin e organeve gjyqesore,
sipas
procedurave te parashikuara ne Pjesen VIII te ketij Kodi.
9. Kur ka dyshime te bazuara per trafik droge, armesh ose per krime
te tjera me karakter ekonomik e financiar, autoritetet kompetente te
policise mund te ndalojne automjetet qe u nenshtrohen formaliteteve
doganore dhe qe jane te vulosura me plumbC prej autoriteteve doganore.
Ne keto raste, mjetet e transportit shoqerohen ne zyren doganore me te
afert qe eshte kompetente territorialisht, ku hiqet vula dhe autoritetet
e mesiperme policore, ne prani te autoriteteve doganore, kryejne te
gjithe kontrollet qe ato i konsiderojne te nevojshme. Keto autoritete,
ne bashkepunim me autoritetet doganore, pergatisin nje raport me shkrim,
i cili, nese eshte rasti, u dergohet autoriteteve gjyqesore ne perputhje
me dispozitat e Kodit te Procedures Penale.
Neni 12
1. Pervec rasteve te forcave madhore, plotesisht te dokumentuara dhe me
perjashtim
te regjimit te tranzitit dhe vendosjes se mallrave ne qarkullim te lire,
deklarimi
ne dogane duhet te behet ne zyren doganore kompetente per territorin ku eshte
vendosur
personi.
2. Drejtori i Pergjithshem, duke bere perjashtim nga rregulli i shprehur ne
piken
1, kur rrethanat kerkojne kryerje kontrollesh te veCanta, mund te vendose qe
formalitetet
doganore per disa kategori mallrash te perqendrohen ne zyren doganore kufitare
ose
ne nje a disa zyra doganore te brendshme.
3. Per nevoja te tregtise dhe me kerkese te personit te interesuar, kryetaret e
degeve doganore mund te lejojne qe disa nga kontrollet doganore te kryhen ne
ambientet e deklaruesve ose ne vende te tjera te propozuara prej tyre, te cilat
konsiderohen te pershtatshme nga autoritetet doganore per kryerjen e te gjitha
kontrolleve te nevojshme. Deklaruesit i ngarkohen shpenzimet e ketij sherbimi,
te cilat percaktohen me udhezim te Drejtorit te Pergjithshem, duke llogaritur
kohen e harxhuar per kryerjen e kontrollit, si dhe largesine e ketyre
ambienteve
nga zyra doganore.
Seksioni 3
Organikat, punesimi dhe marredheniet e punes se personelit te Administrates
Doganore
Neni 13
1. Brenda 15 ditesh nga data e hyrjes ne fuqi te ketij Kodi, Keshilli i
Ministrave,
me propozim te Ministrit te Financave, percakton organiken e administrates
doganore,
ne menyre qe te garantoje, nga njera ane, mbrojtjen e interesave fiskale te
Republikes se Shqiperise, dhe nga ana tjeter, nje organizim te pershtatshem per
dinamizmin dhe veCantine e veprimtarise doganore. Drejtori i Pergjithshem i
Doganave
merr masat per caktimin e personelit ne zyrat doganore qendrore dhe lokale.
2. Ne organike, personeli sipas detyrave ndahet ne funksionare te larte,
drejtues, funksionare doganore dhe personel tjeter doganor te kategorizuar ne
aktet
nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
3. Detyrat dhe funksionet e seciles prej kategorive te mesiperme, si dhe
procedurat e kalimit nga nje nivel me i ulet ne nje nivel me te larte karriere
percaktohen ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
4. Keshilli i Ministrave, brenda 15 ditesh nga data e hyrjes ne fuqi te ketij
Kodi, percakton nivelin e pages per Cdo kategori te personelit te parashikuar
ne
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi ne perputhje me ligjislacionin ne
fuqi.
Neni 14
1. Drejtori i Pergjithshem emerohet me vendim te Keshillit te Ministrave,
me propozim te Ministrit te Financave. Nendrejtoret e Pergjithshem te Doganave
emerohen nga Ministri i Financave me propozim te Drejtorit te Pergjithshem te
Doganave, sipas dispozitave te punesimit te ketij Kodi.
2. Personeli i Administrates doganore, me perjashtim te personelit ndihmes,
punesohet nepermjet nje konkurimi publik, sipas procedurave te percaktuara nga
Ligji "Per Sherbimin Civil" dhe nga aktet nenligjore ne zbatim te
tij, si dhe nga
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi dhe nga dispozita te tjera te posacme
qe
rregullojne funksionimin e Drejtorise se Pergjithshme te Doganave.
3. Personeli ndihmes punesohet me emerim nga Drejtori i Pergjithshem i
Doganave.
Neni 15
1. PerveC te ardhurave te permendura ne Nenin 296 te ketij Kodi,
Drejtorise se Pergjithshme te Doganave i lihen edhe 2% te te ardhurave
vjetore te doganave, per t'i perdorur per investime, permiresim te kushteve
te punes e te jeteses se personelit te administrates doganore, si dhe per
shperblimin e tij.
2. Pa rene ndesh me aktet e tjera ligjore e nenligjore ne fuqi
per nepunesit publike, personelit te Administrates Doganore, duke
pasur parasysh veCantine e punes qe kryen, si dhe veshtiresite qe
perballon gjate ushtrimit te detyres, mund t'i njihet nje shperblim
stimulues, i bazuar ne kriteret e meposhtme:
a) sherbimi i kryer ne zyrat doganore te kufirit tokesor, ujor dhe ajror;
b) sherbime me rrezik te veCante per personin;
c) konstatimi i shkeljeve te Kodit Doganor dhe akteve nenligjore
ne zbatim te tij;
d) efikasiteti ne pune;
3. Drejtori i Pergjithshem, mbi bazen e kritereve te parashikuara
ne paragrafin 2 me siper, ben shperndarjen e ketij shperblimi midis
personelit te Administrates Doganore.
Neni 16
1. Policia gjyqesore sipas nenit 9(4) te ketij Kodi gezon
statusin e ushtarakut. Ajo vepron ne perputhje me legjislacionin ne fuqi.
2. Personeli doganor mban uniformen e sherbimit dhe sipas vendimit
te Drejtorit te Pergjithshem te Doganave mund te pajiset me arme.
Ne rastet kur, per nevoja te sherbimit, eshte e nevojshme te veprohet
pa uniforme, personeli doganor duhet te paraqese dokumentin e
identifikimit leshuar nga Drejtori i Pergjithshem i Doganave.
3. Pajisja me arme dhe perdorimi i tyre nga punonjesit e
doganes behet ne perputhje me dispozitat e ligjit per armet dhe
te ligjit per perdorimin e armeve te zjarrit.
4. Personelit doganor i ndalohet te pranoje, drejtperdrejt ose
terthorazi, shperblime ne para ose ne natyre per sherbimet doganore qe
kryen. Atij i ndalohet te ushtroje Cfaredo lloj veprimtarie tregtare ose
keshillimore, te papajtueshme me ushtrimin e veprimtarise doganore.
5. Personeli doganor eshte i detyruar te ruaje sekretin profesional
per te gjitha veprimtarite qe lidhen me ushtrimin e detyres.
6. Ne baze te dispozitave te parashikuara nga Kodi Penal dhe te
dispozitave ligjore e nenligjore ne fuqi ne fushen e doganave, Drejtori
i Pergjithshem merr masa disiplinore per rastet e shkeljeve te ketij neni.
KREU 3
DISPOZITA TE PERGJITHSHME, QE KANE TE BEJNE POSACERISHT ME
TE DREJTAT DHE DETYRIMET E PERSONAVE LIDHUR ME LEGJISLACIONIN
DOGANOR
Seksioni 1
E drejta e perfaqesimit
Neni 17
1. Sipas kushteve te percaktuara ne nenin 89(2), Cdo person mund
te caktoje nje perfaqesues te vetin per marredheniet me autoritetet
doganore, per te kryer veprimet e per te permbushur formalitetet e
parashikuara nga legjislacioni doganor.
2. Ky perfaqesim mund te jete:
a) i drejtperdrejte, kur perfaqesuesi vepron ne emer e per llogari
te nje personi tjeter; ose
b) i terthorte, kur perfaqesuesi vepron ne emer te tij, por per
llogari te nje personi tjeter.
3. PerveC rasteve te permendura ne nenin 89(2) (b) dhe (3),
perfaqesuesi duhet te jete i vendosur ne Republiken e Shqiperise.
4. Perfaqesuesi duhet te deklaroje se vepron per llogari te personit
te perfaqesuar, te specifikoje nese perfaqesimi eshte i drejtperdrejte ose
i terthorte dhe nese ka te drejten te veproje si perfaqesues.
5. Autoritetet doganore i kerkojne Cdo personi qe deklaron se vepron
ne emer dhe per llogari te nje personi tjeter, te paraqese dokumente qe
provojne se i eshte dhene e drejta te veproje si perfaqesues.
6. Perfaqesues, sipas kushteve te percaktuara ne kete nen, mund te
jete edhe agjenti doganor i liCensuar si i tille nga Drejtoria e
Pergjithshme e Doganave. Kushtet per leshimin dhe revokimin e liCenses
percaktohen ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
Seksioni 2
Vendime lidhur me zbatimin e legjislacionit doganor
Neni 18
1. Kur nje person kerkon qe autoritetet doganore te marrin nje
vendim ne zbatim te rregullave doganore, ai duhet te vere ne
dispozicion gjithe informacionin dhe te gjitha dokumentet e kerkuara
nga autoritetet doganore per marrjen e vendimit.
2. Vendimi merret dhe i njoftohet kerkuesit brenda 30 ditesh nga
data e paraqitjes se kerkeses.
3. Kur vendimet qe jane marre dhe i jane njoftuar kerkuesit me shkrim
nga autoritetet doganore hedhin poshte kerkesen e tij ose jane ne dem te
tij, duhet te shpjegohen arsyet ne te cilat jane bazuar keto vendime.
Ne to duhet te vihet ne dukje e drejta e kerkuesit per t'u ankuar siC
parashikohet ne nenet 19 dhe 20 te ketij Kodi.
4. Vendimet qe jane marre dhe i jane bere te ditura kerkuesit zbatohen
menjehere nga autoritetet doganore. Kur vendimi kerkon pagesen e
detyrimeve te importit ose te detyrimeve te eksportit dhe ky vendim
kundershtohet nga kerkuesi, zbatimi i tij mund te pezullohet vetem ne
qofte se ekziston ose leshohet nje garanci.
Neni 19
1. Nje vendim ne favor te kerkuesit anulohet ne qofte se eshte marre
ne baze informacionesh te pasakta ose te paplota dhe kur:
a) kerkuesi ishte ne dijeni ose objektivisht duhej te ishte ne
dijeni qe informacioni i dhene ishte i pasakte ose i paplote, dhe
b) ky vendim nuk do te ishte marre mbi bazen e nje informacioni te sakte
e te plote.
2. Personi te cilit i adresohet vendimi duhet te njoftohet
menjehere per anulimin e tij.
3. Anulimi eshte i vlefshem qe nga data e marrjes se vendimit dhe mund
te behet vetem brenda periudhes kohore per te cilen eshte i vlefshem
autorizimi.
4. Personi i interesuar mund te ankohet kunder vendimit te
anulimit te autorizimit prane Drejtorise se Pergjithshme te
Doganave brenda 10 diteve qe nga data e njoftimit. Drejtori i
Pergjithshem i Doganave kthen pergjigje brenda 20 diteve per
pranimin ose jo te ankeses. Ne rast se Drejtori i Pergjithshem i
Doganave nuk kthen pergjigje brenda ketij afati kohor, kerkesa
quhet e pranuar.
Neni 20
1. Me perjashtim te rasteve te permendura ne nenin 19, vendimi i
marre ne favor te personit te interesuar revokohet ose ndryshohet ne
rastet kur nje ose disa prej kushteve te percaktuara per marrjen e
vendimit nuk permbushen me.
2. Nje vendim ne favor te personit te interesuar mund te revokohet,
kur personi te cilit i adresohet ai nuk permbush detyrimet qe rrjedhin
nga vendimi ne fjale.
3. Personi te cilit i adresohet vendimi njoftohet menjehere per
revokimin ose ndryshimin e tij.
4. Revokimi ose ndryshimi i vendimit eshte i vlefshem qe nga data e njoftimit.
5. Personi i interesuar mund te ankohet kunder revokimit ose ndryshimit
te vendimit prane Drejtorise se Pergjithshme te Doganave brenda 10 diteve
qe nga data e njoftimit. Drejtori i Pergjithshem i Doganave kthen pergjigje
brenda 20 diteve per pranimin ose jo te ankeses. Ne rast se Drejtori i
Pergjithshem i Doganave nuk kthen pergjigje brenda ketij afati kohor,
kerkesa quhet e pranuar.
Seksioni 3
Informacioni
Neni 21
1. Personat fizike dhe juridike per veprimet e tyre doganore, si
dhe institucionet shteterore ne ushtrimin e funksioneve dhe kompetencave
qe u ka dhene ligji mund t'u kerkojne autoriteteve doganore informacion
per zbatimin e legjislacionit doganor. Nje kerkese e tille mund te
refuzohet kur ajo nuk lidhet me nje veprim importi ose eksporti qe
do te kryhet realisht.
2. Informacioni i jepet kerkuesit pa pagese. Megjithate, ne rastin
kur autoritetet doganore kane bere shpenzime te veCanta, qe kane te
bejne veCanerisht me kryerjen e analizave dhe me raportet e eksperteve
per mallrat ose me kthimin e mallrave kerkuesit, shpenzimet i ngarkohen
ketij te fundit.
Neni 22
1. Autoritetet doganore, kundrejt nje kerkese me shkrim, japin
informacion tarifor te detyrueshem.
2. Informacioni tarifor i detyrueshem eshte detyrues per
autoritetet doganore kundrejt mbajtesit te informacionit vetem
persa i takon klasifikimit tarifor te mallrave. Informacioni tarifor
i detyrueshem eshte detyrues per autoritetet doganore vetem lidhur
me mallrat, per te cilat formalitetet doganore jane kryer pas dates
se dhenies se informacionit nga ana e tyre.
3. Mbajtesi i ketij informacioni duhet te provoje qe mallrat e
deklaruara i korrespondojne ne Cdo aspekt mallrave te pershkruara
ne informacion.
4. Informacioni tarifor i detyrueshem eshte i vlefshem per nje afat
prej 6 vjetesh. PerveC rasteve te parashikuara ne nenin 19, informacioni
tarifor i detyrueshem anulohet ne rastet kur ai bazohet ne informacione
te paplota ose te pasakta te dhena nga kerkuesi.
5. Informacioni tarifor i detyrueshem pushon se qeni i vlefshem kur:
a) nuk perputhet me me aktet ligjore dhe neligjore ne fuqi;
b) nuk perputhet me me shenimet shpjeguese ose me ndryshimet e bera
ne ne Nomenklaturen e Sistemit te Harmonizuar per Pershkrimin dhe
Kodifikimin e Mallrave, te miratuara nga Organizata Boterore e Doganave.
Ne kete rast, data prej se ciles informacioni tarifor i detyrueshem pushon
se qeni i vlefshem, eshte data ne te cilen botohen masat e siperpermendura;
c) marresi i informacionit njoftohet per revokimin ose ndryshimin e tij.
6. Klasifikimi tarifor i bere nga Drejtoria e Pergjithshme e
Doganave eshte detyrues dhe mund te ndryshohet vetem me vendim te
Komitetit te Sistemit te Harmonizuar prane Organizates Boterore te Doganave.
Seksioni 4
Dispozita te tjera
Neni 23
Autoritetet doganore, ne perputhje me kushtet e parashikuara nga
dispozitat ne fuqi, kryejne te gjitha kontrollet qe konsiderohen
te nevojshme per te siguruar zbatimin me korrektesi te
legjislacionit doganor.
Neni 24
Per zbatimin e legjislacionit doganor, Cdo person i perfshire ne
menyre te drejtperdrejte ose te terthorte ne operacione qe lidhen
me tregtine e mallrave duhet t'u paraqese autoriteteve doganore
te gjithe dokumentat dhe informacionin e nevojshem, pavaresisht
nga menyra e perdorur per mbajtjen e tyre, si dhe te jape gjithe
ndihmen e nevojshme te kerkuar prej tyre, brenda afateve kohore
te percaktuara nga autoritetet doganore. Ne kete rast zbatohet
neni 26 i ketij Kodi.
Neni 25
Cdo informacion i natyres konfidenciale ose qe eshte dhene ne
konfidence, mbrohet nga detyrimi per ruajtjen e sekretit profesional.
Keto lloje infomacionesh nuk jepen nga autoritetet doganore pa lejen
e shprehur qarte te personit ose te organit qe i jep ato. Dhenia e
informacionit lejohet atehere kur autoritetet doganore jane te detyruara
ose te autorizuara ta japin ate per procedura gjyqesore, sipas dispozitave
ne fuqi, veCanerisht te atyre per mbrojtjen e te dhenave.
Neni 26
1. Personat e interesuar i ruajne dokumentat e permendura ne
nenin 24 per qellime kontrolli nga ana e autoriteteve doganore per
nje periudhe prej dhjete vitesh kalendarike, pavaresisht nga mjeti i
perdorur. Kjo periudhe fillon nga fundi i vitit kur:
a) ne rastin e mallrave te vendosura ne qarkullim te lire ose te
deklaruara per eksport, qysh nga fundi i vitit kur eshte pranuar
deklarata per vendosjen ne qarkullim te lire ose per eksport;
b) ne rastin e mallrave te vendosura ne qarkullim te lire me detyrime
importi te reduktuara ose zero, per shkak te perdorimit te tyre te veCante,
qysh nga fundi i vitit kur mallrat pushojne se qeni objekt mbikqyrjeje
doganore;
c) ne rastin e mallrave te vendosura nen nje regjim tjeter doganor, qysh
nga fundi i vitit kur regjimi doganor ne fjale ka perfunduar;
d) ne rastin e mallrave te vendosura ne zone te lire ose ne magazine
te lire, qysh nga fundi i vitit kur mallrat largohen nga zona ose magazina e
lire.
2. Megjithate dokumentat ruhen me gjate se afati prej pese vitesh,
ne perputhje me dispozitat e parashikuara ne akte te tjera ligjore, ne
rastet e meposhtme:
a) kur kontrolli i autoriteteve doganore mbi nje borxh doganor tregon
se kontabiliteti perkates duhet korrigjuar;
b) ne rast se komunikimi me debitorin eshte pasoje e nje veprimi qe mund
te Conte ne ndjekje penale dhe autoritetet doganore nuk mund te percaktonin
shumen e sakte qe duhet paguar sipas ligjit.
Neni 27
Vlera e valutave te huaja ne leke shqiptare qe duhet zbatuar ne kuadrin e
legjislacionit doganor, llogaritet me kursin e kembimit te shpallur nga
Banka e Shqiperise.
P J E S A II
FAKTORET MBI BAZEN E TE CILEVE ZBATOHEN DETYRIMET E IMPORTIT E TE EKSPORTIT,
SI DHE MASAT E TJERA TE PARASHIKUARA PER TREGTINE E MALLRAVE
KREU 1
TARIFA DOGANORE DHE KLASIFIKIMI TARIFOR I MALLRAVE
Neni 28
1. Detyrimet doganore ligjore qe duhen shlyer kur lind nje borxh doganor,
bazohen ne Tarifen doganore te Republikes se Shqiperise.
2. Masat e tjera, te parashikuara nga dispozitat qe rregullojne fusha
te veCanta, qe kane te bejne me tregtine e mallrave, zbatohen, kur eshte e
nevojshme, sipas klasifikimit tarifor te ketyre mallrave.
3. Tarifa doganore e Republikes se Shqiperise perfshin:
a) nomenklaturen e mallrave te bazuar ne sistemin e harmonizuar;
b) Cdo nomenklature tjeter, te bazuar teresisht ose pjeserisht ne
sistemin e harmonizuar, ose qe i shton nenndarje ketij sistemi dhe qe
percaktohet me dispozita te tjera qe rregullojne sektore te veCante,
me synim zbatimin e masave tarifore qe kane te bejne me tregtine e mallrave;
c) nivelet e detyrimeve doganore dhe te taksave te tjera, qe zbatohen
normalisht mbi mallrat e perfshira ne nomenklaturen e bazuar ne sistemin
e harmonizuar;
d) masat tarifore preferenciale te percaktuara ne marreveshjet qe Republika
e Shqiperise lidh me vende te caktuara ose me grupe vendesh, dhe qe
parashikojne
dhenien e nje trajtimi tarifor preferencial;
e) masat pezulluese autonome qe parashikojne nje reduktim ne, ose perjashtimin
nga, detyrimet e importit qe duhen paguar per disa mallra;
f) masa te tjera tarifore te parashikuara ne kuadrin e politikave tregtare
shqiptare;
g) masa te tjera tarifore te parashikuara nga ligje te tjera shqiptare
4. Me kerkese te deklaruesit, zbatohen masat e permendura ne nenparagrafet 3
(d) dhe (e), ne vend te atyre te parashikuara ne nenparagrafin 3 (c), kur
mallrat
ne fjale plotesojne kushtet e percaktuara nga keto masa. Kerkesa mund te
paraqitet
edhe me pas, me kusht qe te plotesohen kushtet e perkatese.
5. Kur zbatimi i masave te permendura ne nenparagrafin 3(d) dhe (e)
kufizohet ne nje vellim te caktuar importesh, ato pushojne se qeni te vlefshme:
a) ne rastin e kontigjenteve tarifore, sapo arrihet kufiri i vellimit
te percaktuar te importeve;
b) ne rastin e tavaneve tarifore, sipas dispozitave te percaktuara ne aktet
ligjore dhe nenligjore perkatese.
6. Klasifikimi tarifor i mallrave qendron ne percaktimin, sipas legjislacionit
ne fuqi:
a) te nendarjes se Nomenklatures se bazuar ne Sistemin e Harmonizuar ose
te nenndarjes se Cdo nomenklature tjeter te permendur ne nenparagrafin 3(b);
ose
b) te nendarjes se Cdo nomenklature tjeter, te bazuar teresisht ose pjeserisht
ne sistemin e harmonizuar, ose qe i shton nenndarje ketij sistemi dhe qe
parashikohet nga dispozita te tjera qe rregullojne sektore te veCante, me synim
zbatimin e masave qe ndryshojne nga masat tarifore qe kane te bejne me tregtine
e mallrave,
ne te cilen klasifikohen mallrat e siperpermendura.
7. Trajtimi tarifor favorizues prej te cilit mund te perfitojne disa mallra
per shkak te natyres se tyre ose te perdorimit te tyre te veCante, i
nenshtrohet
kushteve te percaktuara ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
Kur kerkohet autorizim, zbatohen nenet 109 dhe 110.
8. Per qellim te paragrafit 7, me shprehjen "trajtim tarifor
favorizues"
kuptohet reduktimi ose pezullimi i nje detyrimi importi, siC permendet ne nenin
8(10),
qofte kjo edhe ne kuadrin e nje kontigjenti tarifor.
KREU 2
ORIGJINA E MALLRAVE
Seksioni 1
Origjina jo preferenciale
Neni 29
1. Me mallra qe e kane origjinen nga nje vend i caktuar, kuptohen mallrat
e perftuara ose prodhuara teresisht ne ate vend.
2. Me shprehjen "mallra te perftuara ose prodhuara teresisht ne
nje vend" kuptohen:
a) produktet minerale te nxjerra brenda ketij vendi;
b) produktet bimore te vjela ose te korrura ne ate vend;
c) kafshet e gjalla te lindura dhe te rritura ne ate vend;
d) produktet e prejardhura nga kafshe te gjalla te rritura ne
ate vend;
e) produktet e gjahut ose te peshkimit te kryer ne ate vend;
f) produktet e peshkimit dhe produkte te tjera deti te marra
jashte ujerave territoriale te atij vendi, nga anije te regjistruara
ose te matrikuluara ne ate vend dhe qe mbajne flamurin e ketij vendi;
g) mallrat e perftuara ose te prodhuara ne bordin e
anijeve-fabrike nga produktet e permendura ne nenpragrafin (f), me
origjine nga ai vend, me kusht qe keto anije-fabrike te jene te
regjistruara ose te matrikuluara ne ate vend dhe te mbajne flamurin e
tij;
h) produktet e marra nga shtrati i detit ose nentoka poshte
shtratit te detit jashte ujerave territoriale, me kusht qe ky vend te
kete te drejta ekskluzive per shfrytezimin e shtratit te detit ose te
nentokes;
i) hedhurinat, mbetjet qe dalin nga veprimtaria e prodhimit dhe
produktet jashte perdorimit, qe jane mbledhur ne ate vend dhe qe mund
te sherbejne vetem per tu perdorur si lende te para;
j) mallrat e prodhuara teresisht dhe vetem prej mallrave te
permendura ne nenpragrafet (a) deri (i) ose prej nenprodukteve te tyre,
ne Cdo stad prodhimi qe te jene.
3. Ne funksion te paragrafit 2, shprehja "vend" perfshin edhe
ujerat territoriale te atij vendi.
Neni 30
Mallrat, prodhimi i te cilave ka perfshire me shume se nje vend, quhen
me origjine nga vendi ku keto mallra i jane nenshtruar trajtimit ose
perpunimit te fundit, thelbesor, te justifikuar ekonomikisht, i cili
eshte kryer ne nje ndermarrje te pajisur per kete qellim dhe si
rezultat i te cilit eshte prodhuar nje produkt i ri ose qe perfaqeson
nje stad te rendesishem te perpunimit.
Neni 31
1. Legjislacioni doganor mund te parashikoje paraqitjen e nje
dokumenti qe verteton origjinen e mallrave.
2. Dhoma e Tregtise, nen juridiksionin e se ciles eshte prodhuar
malli, leshon certifikaten e origjines jo preferenciale te mallrave me
origjine shqiptare.
3. Pavaresisht nga paraqitja e ketij dokumenti, ne rast dyshimesh
serioze, autoritetet doganore mund te kerkojne prova te tjera per t'u
siguruar qe treguesi i origjines perputhet me rregullat e percaktuara
ne legjislacionin perkates.
4. Rregullat e origjines jo preferenciale percaktojne kushtet qe
duhet te plotesojne mallrat per t'u konsideruar me origjine nga nje
vend i caktuar. Ato sherbejne:
a) per zbatimin e tarifave doganore te Republikes se Shqiperise,
perjashtuar masat e parashikuara ne nenin 28, paragrafi (3)(d).
b) per zbatimin e masave qe ndryshojne nga keto tarifa, te percaktuara
me dispozita te posacme ne fushen e tregtise se mallrave.
Formalitetet per leshimin e certifikates se origjines jo preferenciale
percaktohen ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
Seksioni 2
Origjina preferenciale e mallrave
Neni 32
1. Dispozitat mbi origjinen preferenciale percaktojne kushtet qe
duhet te plotesojne mallrat per te perfituar nga masat preferenciale
te parashikuara ne marreveshjet qe Republika e Shqiperise nenshkruan
me vende te vecanta ose me grupe vendesh.
2. Autoritetet doganore jane te autorizuara te leshojne
certifikaten e origjines preferenciale te mallrave.
3. Rregullat mbi origjinen preferenciale si edhe formalitetet per
leshimin e certifikatave te origjines preferenciale percaktohen ne
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
KREU 3
VLERA E MALLRAVE PER QELLIME DOGANORE
Neni 33
Dispozitat e ketij Kreu percaktojne vleren doganore te mallrave per
qellim te zbatimit te Tarifes Doganore te Republikes se Shqiperise si
dhe te masave jo tarifore te parashikuara nga dispozita te tjera qe
rregullojne fusha te vecanta qe kane te bejne me tregtine e mallrave.
Neni 34
1. Vlera doganore e mallrave te importuara eshte vlera e
transaktuar, qe eshte cmimi realisht i paguar ose qe duhet paguar per
mallrat e shitura per eksport drejt territorit doganor te Republikes
se Shqiperise, duke marre ne konsiderate edhe rregullimet qe mund t'i
behen ne perputhje me nenet 37 dhe 38, me kusht qe:
a) nuk ekziston asnje kufizim per tjetersimin ose perdorimin e
mallrave nga bleresi, pervec kufizimeve qe:
i) jane vendosur ose parashikuar me ligj ose nga autoritetet
publike te Republikes se Shqiperise,
ii) nuk ndikojne ne menyre thelbesore ne vleren e mallrave.
b) shitja ose cmimi nuk jane objekt i kushteve ose shqyrtimeve,
per shkak te te cilave nuk mund te percaktohet vlera doganore e
mallrave qe duhen vleresuar;
c) asnje pjese e te ardhurave te nxjerra nga cdo rishitje,
tjetersim ose perdorim i mevonshem i mallrave nga bleresi, te mos i
kthehet drejtperdrejt ose terthorazi shitesit, pervec rastit kur mund
te behet nje rregullim i duhur ne perputhje me nenin 37; dhe
d) bleresi dhe shitesi nuk jane te lidhur, ose kur bleresi dhe
shitesi jane te lidhur, vlera e transaktuar te jete e pranueshme per
qellime doganore sipas paragrafit 2.
2 a) Per te percaktuar nese vlera e transaktuar eshte e
pranueshme per qellimet e paragrafit 1, fakti qe bleresi dhe shitesi
jane te lidhur nuk perfaqeson ne vetvete nje arsye te mjaftueshme per
ta konsideruar vleren e transaktuar te papranueshme. Nese eshte e
nevojshme, shqyrtohen rrethanat e shitjes dhe pranohet vlera e
transaktuar, me kusht qe lidhja te mos kete ndikuar ne cmim. Nese, ne
baze te informacionit te dhene nga deklaruesi ose te marre nga burime
te tjera, autoritetet doganore kane arsye te mendojne qe kjo lidhje ka
ndikuar ne cmim, ata i komunikojne arsyet deklaruesit, te cilit i
jepet nje mundesi e arsyeshme per t'u pergjigjur. Me kerkese te
deklaruesit, arsyet njoftohen me shkrim.
b) Ne nje shitje mes personash te lidhur, vlera e
transaktuar pranohet dhe mallrat vleresohen ne perputhje me paragrafin
1, vetem kur deklaruesi provon qe kjo vlere i perafrohet shume njeres
prej vlerave te meposhtme, qe ekzistojne ne te njejten ose perafersisht
ne te njejten kohe:
i) vleres se transaktuar ne rast shitjeje te mallrave identike ose
te ngjashme per eksport drejt Republikes se Shqiperise, midis bleresve
dhe shitesve qe nuk jane te lidhur ne asnje rast,
ii) vleres doganore te mallrave identike ose te ngjashme, sic
percaktohet ne nenin 35(2) (c ),
iii) vleres doganore te mallrave identike ose te ngjashme, sic
percaktohet ne nenin 35(2)(d).
Ne zbatimin e kritereve te siperpermendura, duhet te mbahen parasysh
diferencat qe lidhen me nivelet tregtare, nivelet sasiore, elementet e
renditura ne nenin 37 dhe shpenzimet e bera nga shitesi ne ato shitje,
ne te cilat ai dhe bleresi nuk jane te lidhur, nese keto shpenzime nuk
jane bere nga shitesi ne shitje ne te cilat shitesi dhe bleresi jane
te lidhur.
c) Kriteret e vendosura ne nenparagrafin (b) perdoren me
kerkese te deklaruesit dhe vetem per qellime krahasimi. Nuk mund te
vendosen vlera zevendesuese sipas nenparagrafit ne fjale.
3 a) cmimi realisht i paguar ose qe duhet paguar per mallrat
e importuara eshte pagesa e plote e bere ose qe duhet bere nga bleresi
per shitesin, ose ne dobi te ketij te fundit dhe qe perfshin te gjitha
pagesat e bera ose qe duhen bere, si kusht i shitjes se mallrave te
importuara, nga bleresi shitesit, ose nga bleresi nje pale te trete,
per te shlyer nje detyrim te shitesit. Pagesa mund te mos behet me
doemos ne formen e transferimit te parave. Pagesa mund te behet me ane
te letrave te kredise ose cdo mjeti tjeter te rene dakort, dhe mund
te behet drejtpersedrejti ose terthorazi.
b) Veprimtarite, duke perfshire edhe veprimtarite e
marketingut, qe ndermerren nga bleresi per llogari te vet dhe qe jane
te ndryshme nga ato per te cilat neni 37 parashikon nje rregullim, nuk
konsiderohen se jane nje pagese e terthorte qe i behet shitesit, edhe
pse mund te konsiderohen se jane ne perfitim te shitesit ose jane
ndermarre ne marreveshje me shitesin, dhe kostoja e tyre nuk i shtohet
cmimit realisht te paguar ose qe duhet paguar ne percaktimin e vleres
doganore te mallrave te importuara.
Neni 35
1. Kur vlera doganore nuk mund te percaktohet ne baze te nenit 34,
ajo duhet te percaktohet duke ndjekur sipas radhes nenparagrafet (a),
(b), (c ) dhe (d) te paragafit 2, duke u ndalur ne te parin
nenparagraf qe lejon percaktimin e saj, me perjashtim te rasteve ne te
cilat radha e zbatimit te nenparagrafeve (c) dhe (d) mund edhe te
shkembehet, nese kete e kerkon deklaruesi; dhe vetem ne rast se kjo
vlere nuk mund te percaktohet ne baze te nje nenparagrafi te caktuar,
lejohet te zbatohen dispozitat e nenparagrafit qe vjen menjehere pas
tij sipas radhes qe pershkruhet me siper ne kete paragraf.
2. Vlera doganore e percaktuar sipas ketji neni do te jete:
a) vlera e transaktuar e mallrave identike te shitura per eksport
drejt Republikes se Shqiperise dhe te eksportuara ne ose afersisht te
njejten kohe me mallrat qe po vleresohen;
b) vlera e transaktuar e mallrave te ngjashme, te shitura per
eksport drejt Republikes se Shqiperise dhe te eksportuara ne ose
afersisht te njejten kohe me mallrat qe po vleresohen;
c) vlera e bazuar ne cmimin per njesi, ne te cilin mallrat e
importuara qe u korrespondojne mallrave identike ose te ngjashme te
importuara dhe te shitura brenda Republikes se Shqiperise ne sasine
me te madhe te pergjithshme, personave jo te lidhur me shitesit;
d) vlera e perllogaritur e perbere nga mbledhja e:
i) kostos ose vleres se materialeve e te fabrikimit ose te cdo
perpunimi tjeter te perdorur per prodhimin e mallrave te importuara,
ii) shumes se fitimit dhe te shpenzimeve te pergjithshme, qe ka
bere prodhuesi ne vendin e eksportimit per t'i eksportuar ne drejtim
te Republikes se Shqiperise, qe jane te barabarta me shumat qe
zakonisht rezultojne nga shitja e mallrave te se njejtes kategori ose
lloj me mallrat qe po vleresohen,
iii) kostos ose vleres se elementeve te permendur ne nenin 37(1)(e).
3. Rregulla te metejshme per zbatimin e paragrafit 2 te
siperpermendur do te percaktohen ne aktet neligjore ne zbatim te ketij
Kodi.
Neni 36
1 Kur vlera doganore e mallrave te importuara nuk mund te
percaktohet ne baze te nenit 34 ose 35, ajo percaktohet ne baze te te
dhenave te disponueshme ne Republiken e Shqiperise, duke perdorur
mjete te arsyeshme, ne perputhje me:
a) Marreveshjen per zbatimin e nenit 7 te Marreveshjes se
Pergjithshme mbi Tarifat dhe Tregtine;
b) nenin 7 te Marreveshjes se Pergjithshme mbi Tarifat dhe
Tregtine;
c) dispozitat e ketij Kreu.
2. Ne rastet kur zbatohet paragrafit 1 vlera doganore nuk mund te
percaktohet mbi bazen e:
a) cmimit te shitjes ne Republiken e Shqiperise te mallrave te
prodhuara ne Republiken e Shqiperise;
b) nje sistemi, i cili, per qellime doganore, parashikon pranimin
e vleres me te larte midis dy vlerave alternative;
c) cmimit te mallrave ne tregun e brendshem te vendit eksportues;
d) kostos se prodhimit, te ndryshme nga vlerat e perllogaritura e
te percaktuara per mallra identike ose te ngjashme, ne perputhje me
nenin 35(2)(d);
e) cmimeve per eksport drejt nje vendi tjeter te ndryshem nga
Republika e Shqiperise;
f) vlerave doganore minimale; ose
g) vlerave arbitrare ose fiktive.
Neni 37
1. Per percaktimin e vleres doganore ne baze te nenit 34, cmimit
realisht te paguar ose qe duhet paguar per mallrat e importuara i duhen
shtuar:
a) elementet e meposhtem, ne masen qe ato kane qene ne ngarkim te
bleresit, por nuk jane perfshire ne cmimin realisht te paguar ose qe
duhet paguar per mallrat:
i) shpenzimet per komisionimet dhe ndermjetesite, me perjashtim
te komisioneve te blerjes,
ii) kostoja e mbajtesve te mallrave qe, per qellime doganore,
trajtohen si nje teresi e vetme me mallrat ne fjale,
iii) kostoja e ambalazhimit, perfshire ketu si punen dhe materialet;
b) vlera, e perpjestuar ne menyren e duhur, e mallrave dhe e
sherbimeve te meposhtme, kur keto mallra furnizohen drejtpersedrejti
ose terthorazi nga bleresi pa pagese ose me pagese te reduktuar per
t'u perdorur per prodhimin dhe shitjen per eksport te mallrave te
importuara, ne ate mase qe kjo vlere nuk eshte perfshire ne cmimin
realisht te paguar ose qe duhet paguar:
i) materiale, pjese perberese, pjese dhe artikuj te ngjashem te
trupezuar ne mallrat e importuara,
ii) vegla, matrica, kallepe e artikuj te ngjashem, te perdorur per
prodhimin e mallrave te importuara,
iii) materiale te harxhuara per prodhimin e mallrave te importuara,
iv) puna inxhenierike dhe zhvilluese, punimet artistike, puna
projektuese dhe vizatimet e skicat te kryera jashte Republikes se
Shqiperise dhe te nevojshme per prodhimin e mallrave te importuara;
c) pagesa mbi te drejten e pronesise intelektuale (royalties)
dhe pagesa per te drejten e licences (license fee), qe lidhen me
mallrat qe po vleresohen, qe bleresi duhet te paguaje drejtpersedrejti
ose terthorazi, si kusht i shitjes se mallrave qe po vleresohen, ne
masen qe ato nuk jane perfshire ne cmimin realisht te paguar ose qe
duhet paguar;
d) vlera e cdo pjese te fitimit nga cdo rishitje, tjetersim ose
perdorim i mevonshem i mallrave te importuara qe i shkon
drejtpersedrejti ose terthorazi shitesit;
e) i) shpenzimet e transportit e te sigurimit per mallrat e
importuara, dhe
ii) shpenzimet e ngarkimit e te trajtimit qe lidhen
me transportin e mallrave te importuara,
deri ne vendin e hyrjes ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise.
2. Shtesat ne cmimin realisht te paguar ose qe duhet paguar,
sipas ketij neni, behen vetem ne baze te te dhenave objektive e te
llogaritshme.
2/1. Ne percaktimin e vleres doganore nuk mund t'i behet asnje
shtese cmimit realisht te paguar ose qe duhet paguhet, pervec rasteve
te permendura ne kete nen.
3. Ne funksion te ketij Kreu, shprehja "komision blerjeje" do te
thote pagese qe nje importues i ben agjentit te tij per sherbimin e
perfaqesimit ne blerjen e mallrave qe duhen vleresuar.
4. Pavaresisht nga cka parashikohet ne paragrafin 1(c):
a) pagesat per te drejten e riprodhimit te mallrave te importuara
ne Republiken e Shqiperise nuk i shtohen cmimit realisht te paguar ose
qe duhet paguar per mallrat e importuara, gjate percaktimit te vleres
doganore; dhe
b) pagesat e bera nga bleresi per te drejten e shperndarjes ose te
rishitjes se mallrave te importuara nuk i shtohen cmimit realisht te
paguar ose qe duhet paguar per mallrat e importuara, neqoftese keto
pagesa nuk jane nje kusht per shitjen e mallrave per eksport drejt
Republikes se Shqiperise.
Neni 38
1. Me kusht qe te jene te shprehura vecas prej cmimit realisht te
paguar ose qe duhet paguar per mallrat e importuara, ne vleren
doganore nuk perfshihen elementet e meposhtem:
a) shpenzimet e transportit te mallrave, pas mberritjes se tyre
ne piken e hyrjes ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise;
b) shpenzimet per ndertimin, ngritjen, montimin, mirembajtjen ose
asistencen teknike, te ndermarra pas importimit te mallrave te tilla,
si per shembull komplekse industriale, makineri ose pajisje;
c) pagesa interesash, qe rrjedhin nga nje marreveshje financiare
e bere nga bleresi dhe qe lidhet me blerjen e mallrave te importuara,
pavaresisht nese financimi mund te jete bere nga vete shitesi ose nga
nje person tjeter, por me kusht qe marreveshja financiare te jete bere
me shkrim dhe kur kerkohet, bleresi te jete ne gjendje te vertetoje se:
i) keto mallra jane shitur realisht, me cmimin e deklaruar si
cmim faktikisht i paguar ose qe duhet paguar, dhe
ii) norma e interesit te pretenduar, nuk e kalon normen
mbizoteruese per transaksione te tilla ne vendin ku, dhe ne castin kur,
eshte siguruar financimi;
d) shpenzimet per te drejten e riprodhimit ne Republiken e
Shqiperise te mallrave te importuara;
e) komisionet e blerjes;
f) detyrime importi dhe pagesa te tjera qe duhen paguar ne
Republiken e Shqiperise per arsye te importimit ose te shitjes se
mallrave.
Neni 39
Per percaktimin e vleres doganore te sistemeve mbartes, qe perdoren ne
pajisjet e perpunimit te te dhenave dhe qe permbajne te dhena ose
instruksione, percaktohen rregulla te posacme ne aktet neligjore ne
zbatim te ketij Kodi.
Neni 40
1. Dispozitat e ketij Kreu nuk cenojne zbatimin e dispozitave te
vecanta qe kane te bejne me percaktimin e vleres se mallrave te
vendosura ne qarkullim te lire pasi u eshte caktuar nje destinacion
tjeter doganor.
2. Vlera doganore e mallrave qe prishen shpejt, te cilat zakonisht
dergohen me konsenjacion me kerkese te deklaruesit, mund te
percaktohet me procedure te thjeshtuar pa iu nenshtruar kritereve te
vleresimit te parashikuara ne nenet 34, 35 dhe 36.
3. Kur lind nevoja qe te percaktohet vlera doganore e mallrave te
importuara dhe kjo vlere eshte e shprehur ne nje njesi monetare te
ndryshme nga Leku shqiptar, perdoret procedura e meposhtme:
a) Kursi i ri i shkembimit valutor percaktohet cdo muaj, me perjashtim
te rasteve te permendura ne paragrafin 3 (d);
b) Kursi i shkembimit do te jete i vlefshem duke filluar nga data 6 e
cdo muaji deri ne daten 5 te muajit pasardhes;
c) Kursi i shkembimit qe do te perdoret do te jete kursi i shkembimit
i shpallur nga Banka e Shqiperise ne diten e fundit te punes se muajit
paraardhes te periudhes se permendur ne paragrafin 3 (b);
Kur kursi ditor i shkembimit, i shpallur nga Banka e Shqiperise, eshte
5% me i madh ose me i vogel se ai i vendosur ne perputhje me paragrafin
3 (c) per t'u perdorur ne perputhje me paragrafin 3 (b), ky i fundit
do te zevendesohet nga kursi ditor dhe do te hyje ne fuqi ne diten e
dyte pas shpalljes dhe do te perdoret si kurs shkembimi ne zbatim te
nenit 27 per te gjithe periudhen e mbetur.
P J E S A III
DISPOZITA TE ZBATUESHME PER MALLRAT QE HYJNE DHE DALIN NGA TERRITORI
DOGANOR I REPUBLIKES SE SHQIPERISE DERISA T'U CAKTOHET NJE DESTINACION
DOGANOR
KREU 1
HYRJA DHE DALJA E MALLRAVE NE TERRITORIN DOGANOR TE REPUBLIKES SE
SHQIPERISE
Neni 41
1. "cast i hyrjes" ose "cast i daljes" quhet casti i
kalimit te
mallrave, pavaresisht nga menyra e transportimit, ne kufirin shteteror
te Republikes se Shqiperise, per te hyre ne territorin doganor te saj
ose per te dale prej tij.
2. "Manifest i mallrave" eshte dokumenti qe shoqeron mallrat qe
hyjne ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise ose dalin prej
tij, ne rruge ajrore, detare, nepermjet lumenjve ose liqeneve. Ky
dokument duhet te permbaje te dhenat mbi shtetesine, flamurin dhe
ekuipazhin e mjetit te transportit, si edhe te gjithe informacionin e
nevojshem per identifikimin e ngarkeses, sic parashikohet ne aktet
nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
3. Mallrat qe futen ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise i nenshtrohen mbikqyrjes doganore qe nga casti i hyrjes.
Ato mund t'i nenshtrohen kontrolleve nga autoritetet doganore.
4. Keto mallra mbeten nen kete mbikqyrje per aq kohe sa eshte e
nevojshme per te percaktuar statusin e tyre doganor dhe, ne rastin e
mallrave jo-shqiptare e pa rene ndesh me nenin 105(1), derisa statusi
doganor i ketyre mallrave te ndryshoje, ose ato te futen ne nje zone
te lire ose magazine te lire ose te rieksportohen, ose te asgjesohen
ose te braktisen e te kalojne ne favor te buxhetit te shtetit.
Neni 42
1. Mallrat e sjella ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise duhet te cohen pa humbur kohe nga personi qe i transporton
ato, dhe ne rrugen e percaktuar nga autoritetet doganore e sipas
udhezimeve te tyre, nese ka te tilla,:
a) ne zyren doganore te caktuar nga autoritetet doganore ose ne
cilindo vend tjeter te caktuar ose miratuar prej tyre; ose
b) ne nje zone te lire, nese mallrat duhen te futen ne ate zone
te lire drejtpersedrejti me rruge ujore, ajrore ose tokesore.
2. Personi qe merr persiper pergjegjesine e transportimit te
mallrave pas hyrjes se tyre ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise, edhe si rezultat i nje transbordimi, eshte pergjegjes per
permbushjen e detyrimeve te parashikuara ne paragrafin 1.
3. Paragrafi 1(a) nuk perjashton zbatimin e cfaredo dispozite ne
fuqi per trafikun turistik, trafikun kufitar, trafikun postar ose
trafikun me rendesi ekonomike te paperfillshme, me kusht qe veprimtarite
e mbikqyrjes dhe mundesite e kontrollit doganor te mos cenohen.
4. Kriteret e percaktuara ne paragrafin 1, perderisa ato nuk vijne
ne kundershtim me dipozitat ligjore qe kane te bejne me mbrojtjen e
interesave te Republikes se Shqiperise, nuk zbatohen per mallrat qe
ndodhen ne bordin e mjeteve lundruese ose te mjeteve ajrore qe
pershkojne ujrat ose hapesiren ajrore territoriale te Republikes se
Shqiperise , pa pasur destinacion nje port ose aeroport te vendosur ne
Republiken e Shqiperise. Ne cdo rast, autoritetet doganore mund te
marrin te gjitha masat e te kryejne te gjitha kontrollet e nevojshme
per t'u siguruar qe mallrat e transportuara nga mjetet e permendura me
lart te mos futen ilegalisht ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise.
Neni 43
1. Kur, per shkak te rrethanave te paparashikueshme ose fuqie
madhore, detyrimi i parashikuar ne nenin 42(1) nuk mund te permbushet,
personi qe ka kete detyrim ose cdo person tjeter qe vepron ne emer te
tij duhet te njoftoje pa humbur kohe autoritetet doganore per gjendjen.
Ne rast se situata e paparashikuar ose fuqia madhore nuk shkakton
humbjen e plote te mallrave, autoritetet doganore duhet te informohen
per vendndodhjen e sakte te mallrave.
2. Kur per shkak te rrethanave te paparashikueshme ose fuqie
madhore, nje mjet lundrues ose mjet ajror sipas nenit 42(4) detyrohet
te futet perkohesisht ne port, ose te zbrese ne toke ne territorin
doganor te Republikes se Shqiperise dhe nuk mund te permbushet detyrimi
i parashikuar ne nenin 42(1), personi qe fut mjetin lundrues ose
mjetin ajror ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise ose cdo
person tjeter qe vepron per llogari te tij, duhet te informoje pa
humbur kohe autoritetet doganore per gjendjen.
3. Autoritetet doganore percaktojne masat qe duhen marre per te
bere te mundur mbikqyrjen doganore te mallrave te permendura ne
paragrafin 1, si dhe ato ne bordin e anijeve ose te mjeteve ajrore ne
rrethanat e percaktuara ne paragrafin 2, dhe te sigurojne, kur eshte
e nevojshme, qe keto mallra te transportohen me pas prane nje zyre
doganore ose nje vendi tjeter te caktuar ose miratuar nga autoritetet
doganore.
KREU 2
DISPOZITA TE VEcANTA TE ZBATUESHME PER MALLRAT QE HYJNE OSE DALIN NGA
TERRITORI DOGANOR I REPUBLIKES SE SHQIPERISE TE DERGUARA NE RRUGE
AJRORE, DETARE OSE HEKURUDHORE DHE NEPERMJET TRAFIKUT TE UDHETAREVE E
TRAFIKUT POSTAR.
A. Dispozita te pergjithshme
Neni 44
1. Kur mallrat futen ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise nga nje vend i huaj ne rruge ajrore, detare ose hekurudhore
dhe dergohen te shoqeruara me nje dokument te vetem transporti, pa
transbordim dhe me te njejtat menyra transporti, drejt nje porti ose
aeroporti tjeter ne Republiken e Shqiperise, ato duhet te paraqiten ne
dogane, per qellim te nenit 65 te ketij Kodit, vetem ne portin,
areoportin ose stacionin hekurudhor ne te cilin ato shkarkohen ose
transbordohen.
2. Norma me te specifikuara ne lidhje me mbikqyrjen, kontrollin
dhe formalitetet doganore qe duhen kryer ne castin e hyrjes e te daljes
se mallrave nga territori doganor i Republikes se Shqiperise, jepen ne
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
B. Trafiku Ajror
Neni 45
1. Mjetet ajrore qe hyjne ne hapesiren ajrore te Republikes se
Shqiperise mund te fluturojne ne rruget ajrore te percaktuara nga
autoritetet pergjegjese per trafikun nderkombetar, dhe mund te ulen e
te ngrihen nga areoportet nderkombetare te miratuara per trafik ajror
me vendet e huaja.
2. Komandanti i mjetit ajror, para se te largohet nga aeroporti i
autorizuar sic parashikohet ne paragrafin 1, duhet te paraqese prane
zyres doganore kompetente manifestin e mallrave, per te gjitha mallrat
qe do te dalin nga territori doganor i Republikes se Shqiperise.
Autoritetet doganore mund te ushtrojne te gjitha kontrollet e nevojshme
per te verifikuar nese te gjitha mallrat e deklaruara ne manifest jane
ngarkuar efektivisht ne mjetin ajror.
Neni 46
1. Mjetet ajrore, ekuipazhet e tyre, bagazhet e ekuipazheve,
udhetaret, bagazhet e udhetareve, dhe mallrat e transportuara jane
objekt i mbikqyrjes se autoriteteve doganore ne aeroportin me te pare
kur mberrijne ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise.
2. Nje aeroport i autorizuar per trafik nderkombetar i nenshtrohet
mbikqyrjes se autoriteteve doganore.
3. Kapiteni i mjetit ajror ose nje person i autorizuar prej tij,
sapo mjeti ajror ulet ne nje aeroport te autorizuar, duhet te paraqese
ne zyren doganore kompetente manifestin per te gjitha mallrat e
transportuara.
4. Ndalohet qe mjetet ajrore te hedhin mallra gjate fluturimit.
Neni 47
Paraqitja e manifestit te mallrave autoriteteve doganore nuk eshte e
nevojshme ne rastet e meposhtme:
a) per mjetet ajrore qe fluturojne nga nje aeroport i Republikes
se Shqiperise ne nje tjeter brenda saj, pa ndonje ndalese ne nje
aeroport jashte Republikes se Shqiperise, me kusht qe te mos
transportojne mallra qe jane objekt kontrolli e mbikqyrjeje doganore.
b) per mjetet ajrore ushtarake;
c) per mjetet ajrore private, te perdorimit personal, ne rast se
nje mjet i tille nuk transporton mallra qe i nenshtrohen mbikqyrjes ose
kontrollit doganor.
Neni 48
Autoritetet doganore te aeroportit te mberritjes, ushtrojne mbikqyrjen
doganore mbi mjetin ajror sapo ai te ulet dhe kryejne te gjitha
kontrollet e formalitetet qe zbatohen per:
a) kabinen dhe bagazhin e ekuipazhit;
b) bagazhet e udhetareve, perfshire edhe bagazhet e dores.
Neni 49
Mbikqyrja dhe kontrolli nga autoritetet doganore i mjetit ajror, i
ekuipazhit, i kabines se ekuipazhit, i udhetareve e i bagazheve te tyre
dhe i mallrave qe nisen ne nje destinacion jashte territorit doganor
te Republikes se Shqiperise, kryhet ne aeroporte te autorizuara per
fluturime nderkombetare.
Neni 50
Ne qofte se, ne rast rrethanash te paparashikuara ose force madhore,
nje mjet ajror duhet te ulet ne nje aeroport te pa autorizuar per
trafik ajror nderkombetar, kapiteni i mjetit ajror, informon zyren
doganore me te afert, e cila vendos mjetin ajror, ekuipazhin, udhetaret
dhe mallrat nen mbikqyrjen dhe kontrollin e autoriteteve doganore.
C. Trafiku ujor
Neni 51
1. Mjetet lundruese qe transportojne mallra per ne territorin
doganor te Republikes se Shqiperise, mund te ankorohen vetem ne porte
te miratuara per trafik nderkombetar.
2. Ne raste rrethanash te paparshikueshme ose force madhore,
mjetet lundruese te permendura ne paragrafin 1 te ketij neni, mund te
ankorohen edhe ne pika te tjera. Kapiteni i mjetit lundrues informon
zyren doganore me te afert ose autoritetet publike me te aferta, te
cilat raportojne menjehere prane autoriteteve doganore me te aferta.
Neni 52
1. Mjetet lundruese, te cilat transportojne mallra qe hyjne ne ose
dalin nga territori doganor i Republikes se Shqiperise dhe qe
lundrojne ne zonen doganore kufitare ne det, liqene e lumenj te
lundrueshem, duhet te kene ne bord manifestin e mallrave te permendur
ne nenin 41(2), pervec rasteve kur parashikohet ndryshe.
2. Nje dokument tjeter ose nje grup dokumentash, te cilat
permbajne informacionin e kerkuar per manifestin, mund te pranohen si
manifest sipas akteve nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
3. Nuk kane nevoje te kene manifest mallrash mjetet lundruese te
meposhtme:
a) mjetet lundruese te perdorura per qellime shkencore;
b) mjetet lundruese te peshkimit te perdorura vetem per peshkim;
c) mjetet lundruese sportive e private, me kusht qe te mos
transportojne mallra qe jane objekt kontrolli doganor.
Neni 53
1. Mbikqyrja doganore fillon menjehere sapo mjeti lundrues
ankorohet, arrin ne rade ose hyn ne port dhe vazhdon deri ne castin kur
mallrat shkarkohen nga mjeti lundrues per t'ju caktuar nje destinacion
doganor.
2. Menjehere pas perfundimit te inspektimit policor dhe atij
fitosanitar, autoritetet doganore mund te ushtrojne te gjitha
kontrollet e nevojshme ne bordin e mjetit lundrues.
Neni 54
Kapiteni i mjetit lundrues duhet te paraqese prane autoriteteve
doganore manifestin e mallrave, sipas procedurave te parashikuara ne
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi, brenda 24 oreve nga
mberritja e mjetit lundrues ne rade ose ne port.
Neni 55
1. Transbordimi i mallrave nga nje mjet ne nje mjet tjeter duhet
te miratohet nga autoritetet doganore dhe duhet te kryhet nen
mbikqyrjen doganore .
2. Ne raste rrethanash te paparashikueshme mallrat mund te
transbordohen nga nje mjet lundrues ne nje tjeter pa autorizimin e
autoriteteve doganore. Ne raste te tilla kapiteni i mjetit lundrues
duhet ti kerkoje autoriteteve kompetente detare ose portuale, nje
vertetim ku shpjegohen arsyet e transbordimit. Ky dokument i paraqitet
menjehere autoriteteve doganore kompetente.
3. Autoritetet doganore kompetente qe marrin kete dokument duhet
te sigurohen se nuk ka pasur shkelje te karakterit doganor. Ne rast se
ka pasur, ata marrin vendimet perkatese sipas procedurave te Pjeses
VIII te ketij Kodi.
Neni 56
Mjetet lundruese qe transportojne mallra qe hyjne ose dalin nga
territori doganor i Republikes se Shqiperise, nepermjet liqeneve ose
lumenjve, mund te mbrrijne vetem ne, ose te nisen vetem nga, pikat e
autorizuara prej autoriteteve doganore. Keto mjete lundruese u
nenshtrohen te njejtave formalitete te parashikuara nga nenet 51 deri
55 te ketij Kodi.
Neni 57
Mjetet lundruese te huaja ne tranzit, te cilat ndalojne ne porte
shqiptare detare, liqenore ose lumore per t'u furnizuar me karburant,
ushqime ose pajisje te tjera, por jo per te ngarkuar ose shkarkuar
mallra, perjashtohen nga kontrolli doganor dhe vendosen vetem nen
mbikqyrje doganore.
Neni 58
1. Mjetet lundruese shqiptare qe kryejne sherbime te rregullta
midis dy zonave doganore kufitare brenda territorit doganor shqiptar,
te autorizuara per transport mallrash ose udhetaresh, nuk paraqesin
manifest te mallrave me kusht qe ato te mos jene objekt i kontrollit
dhe i mbikqyrjes doganore.
2. Ne cdo rast autoritetet doganore, ne zonen e mbikqyrjes
doganore mund te kryejne te gjitha kontrollet e nevojshme per
verifikimin e shkeljeve te mundshme te dispozitave te ketij Kodi dhe
te akteve nenligjore ne zbatim te tij.
D. Trafiku hekurudhor
Neni 59
1. Shoqeria hekurudhore qe pranon te fuse me rruge hekurudhore ne
territorin doganor te Republikes se Shqiperise ne rruge hekurudhore
mallra te shoqeruara me nje dokument dorezimi, eshte organi pergjegjes
per kryerjen e formaliteteve doganore perkatese.
2. Shoqeria hekurudhore ve ne dispozicion te Administrates
Doganore gjithe dokumentat e mbajtura prane zyres se finances, ne
lidhje me mallrat e transportuara.
3. Ne transportin e udhetareve me rruge hekurudhore, autoritetet
doganore kryejne te gjitha kontrollet ne pikat e kalimit te kufirit
tokesor hekurudhor mbi udhetaret dhe bagazhet e tyre, si edhe ne
kabinen e drejtimit, mbi personelin dhe bagazhet e tij.
E. Mallrat postare
Neni 60
1. Gjithe posta qe permban dergesa per qellime tregtare, si dhe
gjithe posta qe perfshin dergesa me nje vlere te pergjithshme per cdo
dergese qe e kapercen kufirin e percaktuar ne dispozitat ne fuqi te
nxjerra nga Ministri i Financave, i nenshtrohen deklarimit ne dogane.
2. Mallrat e derguara me rruge postare midis nje zyre postare te
huaj dhe nje zyre postare shqiptare pranohen e dergohen nen mbikqyrjen
e autoriteteve doganore. Ne rastet e dergesave te pershpejtuara,
Drejtori i Pergjithshem i Doganave, mund te autorizoje clirimin e
menjehershem te mallrave kundrejt dhenies se nje garancie dhe
depozitimit te nje deklarate te posacme periodike dhe permbledhese,
sipas formes se percaktuar nga Drejtori i Pergjithshem i Doganave.
3. Zyrat postare duhet t'i percjellin te gjitha ngarkesat qe
permbajne mallra qe futen ne territorin doganor te Republikes se
Shqiperise nen mbikqyrjen doganore, ne zyrat postare te caktuara nga
autoritetet doganore per kryerjen e kontrolleve te nevojshme.
4. Dergesat postare mbeten nen mbikqyrjen doganore gjate gjithe
kohes se plotesimit te formaliteteve doganore prane zyres postare.
Neni 61
Nuk i nenshtrohen deklarimit ne dogane dergesat postare te meposhtme:
a) kartolinat dhe letrat qe permbajne vetem mesazhe personale;
b) materialet e botuara qe nuk u nenshtrohen detyrimeve te importit;
c) letra te shkruara ne sistemin e leximit per te verberit, dhe
d) Cdo lloji dergese tjeter qe dergohet me leter ose pako postare,
te cilat perjashtohen nga detyrimi per t'u paraqitur ne zyren doganore ne
perputhje me nenin 42 (3) te ketij Kodi.
Neni 62
Autoritetet doganore percaktojne ne perputhje me kete Kod, kushtet,
kufizimet dhe menyrat sipas te cilave zbatohen masat per ushtrimin e
mbikqyrjes doganore mbi dergesat postare qe dergohen jashte dhe qe jane
objekt i kontrollit te autoriteteve doganore.
F. Trafiku i udhetareve
Neni 63
Ne funksion te ketij Kreu termi "udhetar" do te thote:
A. ne hyrje
1. Cdo person qe hyn perkohesisht ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise, duke mos qene normalisht banues ne kete territor,
dhe
2. Cdo person qe kthehet ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise,
ne te cilin normalisht ai eshte banues, pasi ka qendruar perkohesisht ne nje
vend te huaj;
B. ne dalje
1. Cdo person qe largohet perkohesisht nga territori doganor i
Republikes se Shqiperise, ku ai eshte normalisht banues, dhe
2. Cdo person qe pas nje qendrimi te perkohshem largohet nga territori
doganor i Republikes se Shqiperise, ku ai nuk eshte normalisht banues.
Neni 64
1. Gjate hyrjes ose daljes nga Republika e Shqiperise, udhetari duhet
te deklaroje dhe me kerkese te autoriteteve doganore, duhet te tregoje te
gjitha mallrat qe transporton.
2. Per te verifikuar deklarimin te cilit i referohet paragrafi 1 i
ketij neni, autoritetet doganore, ne qofte se eshte e nevojshme, mund te
kontrollojne mallrat qe transporton udhetari.
3. Mallrat e transportuara nga korrieret diplomatike, te shoqeruara me
nje note diplomatike, nuk i nenshtrohen kontrollit doganor. Gjithashtu,
nuk i nenshtrohen kontrollit doganor deputetet si dhe Cdo person tjeter
qe me ligj i eshte dhene status i veccante, si dhe bagazhet dhe posta qe u d
ergohet ketyre personave. Kjo dispozite zbatohet edhe per Cdo person tjeter
qe, sipas dispozitave te tjera ne fuqi mund te perfitoje nje perjashtim te
tille.
KREU 3
PARAQITJA E MALLRAVE NE DOGANE
Neni 65
Mallrat qe sipas nenit 42(1)(a), mberrijne ne zyren doganore ose ne
nje vend tjeter te caktuar ose miratuar nga autoritetet doganore,
paraqiten ne dogane, nga personi qe i ka sjelle keto mallra ne territorin
doganor te Republikes se Shqiperise ose, kur eshte rasti, nga personi qe
ka pergjegjesine e transportimit te mallrave pas hyrjes se tyre:
i) kur transportohen ne rruge detare brenda dy oreve nga mbrritja, dhe
ii) kur transportohen ne rruge te tjera te ndryshme nga ajo detare brenda
nje ore pas mbrritjes.
Neni 66
Neni 65 nuk perjashton zbatimin e legjislacionit ne fuqi ne lidhje me
mallrat e transportuara nga udhetaret.
Neni 67
Mallrat pasi te jene paraqitur ne dogane dhe me lejen e autoriteteve doganore,
ato mund te kontrollohen ose mund te merren mostra, me qellim qe t'u caktohet
nje destinacion doganor. Kjo leje i jepet personit te autorizuar per t'u
caktuar mallrave kete destinacion, kundrejt nje kerkese me shkrim.
KREU 4
DEKLARATA PERMBLEDHESE DHE SHKARKIMI I MALLRAVE QE PARAQITEN NE DOGANE
Neni 68
1. Pa rene ndesh me dispozitat e nenit 70, mallrat e paraqitura ne dogane
sipas rregullave qe parashikon neni 65, shoqerohen nga nje deklarate
permbledhese qe duhet te depozizitohet:
i) kur transportohen ne rruge detare brenda dy oreve nga paraqitja e
mallrave ne dogane, dhe
ii) kur transportohen ne rruge te tjera te ndryshme nga ajo detare brenda
nje ore pas paraqitjes se mallrave ne dogane.
2. Deklarata permbledhese depozitohet prane autoriteteve doganore brenda
afateve kohore te percaktuara ne paragrafin 1(i) dhe (ii). Megjithate,
autoritetet doganore mund te lejojne njefare kohe per depozitimin e
deklarates por jo me vone se dita e pare e punes qe pason diten e paraqitjes
se mallrave ne dogane.
Neni 69
1. Deklarata permbledhese behet ne formen qe i korrespondon modelit te
percaktuar nga autoritetet doganore. Megjithate, autoritetet doganore mund te
lejojne perdorimin si deklarate permbledhese te Cfaredo dokumenti tregtar ose
zyrtar qe permban te dhenat e nevojshme per identifikimin e mallrave, siC
parashikohet ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
2. Deklarata permbledhese depozitohet nga:
a) personi qe i ka sjelle mallrat ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise ose nga cilido person qe merr persiper transportimin
e mallrave pas hyrjes se tyre ne kete territor; ose
b) personi ne emer te te cilit kane vepruar personat e permendur ne
nenparagrafin (a).
Neni 70
Pa rene ndesh me dispozitat per mallrat e importuara nga udhetare dhe dergesat
postare e kolipostare, autoritetet doganore mund te mos kerkojne depozitimin
e nje deklarate permbledhese, me kusht qe nje gje e tille te mos pengoje
mbikqyrjen doganore te mallrave dhe qe formalitetet e nevojshme per caktimin
e destinacionit doganor te jene kryer para perfundimit te afatit te permendur
ne nenin 68.
Neni 71
1. Mallrat shkarkohen ose transbordohen nga mjetet e transportit me te
cilat jane sjelle vetem me leje te autoriteteve doganore dhe ne vendet e
caktuara ose te miratuara prej tyre. Megjithate, nuk kerkohet leje, ne rast
rreziku te pashmangshem, ku shkarkimi i menjehershem i gjithe mallit ose i
nje pjese te tij eshte i domosdoshem. Ne kete rast, njoftohen menjehere
autoritetet doganore.
2. Me qellim qe te kontrollohen mallrat dhe mjetet e transportit qe i
kane sjelle ato, autoritetet doganore mund te kerkojne ne Cdo kohe shkarkimin
e shpaketimin e mallrave.
3. Kur autoritetet doganore kane dyshime se eshte kryer nje shkelje
doganore, atyre u lejohet te kontrollojne mjetet e transportit dhe mallrat qe
kane hyre ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise, edhe para se te
jete depozituar deklarata permbledhese. Personi qe ka futur mallra, personi
e ka marre persiper transportin e mallrave pas hyrjes, ose deklaruesi ka te
drejten te jete i pranishem gjate kohes qe behet kontrolli i mallrave.
Autoritetet doganore duhet t'i njoftojne personit perkates qe ato synojne te
kryejne kontrolle. Nese brenda 2 oresh nga ky njoftim personi ne fjale nuk
deklaron se ai do te jete i pranishem gjate kontrollit, autoritetet doganore
kryejne kontrollin pa pranine e tij.
Neni 72
Mallrat nuk duhen levizur nga vendosja e tyre fillestare pa autorizimin e
autoriteteve doganore.
KREU 5
DETYRIMI PER T'U CAKTUAR NJE DESTINACION DOGANOR MALLRAVE TE PARAQITURA NE
DOGANE
Neni 73
Mallrave jo shqiptare te paraqitura ne dogane, duhet tu caktohet nje
destinacion doganor qe lejohet per keto mallra.
Neni 74
1. Kur mallrat mbulohen nga nje deklarate permbledhese, formalitetet e
nevojshme per t'u caktuar atyre nje destinacion doganor duhet te kryhen brenda
afateve te meposhtme:
a) 10 dite nga dita kur depozitohet deklarata permbledhese, ne rast se
mallrat jane transportuar me rruge detare;
b) 5 dite nga dita kur depozitohet deklarata permbledhese, ne rast se
mallrat jane transportuar me rruge te tjera te ndryshme nga ajo detare.
2. Kur e justifikojne rrethanat, autoritetet doganore mund te caktojne
nje afat me te shkurter ose te autorizojne nje zgjatje te afatit te permendur
ne paragrafin 1. Megjithate kjo zgjatje nuk duhet te tejkaloje nevojat reale
qe justifikohen nga rrethanat.
KREU 6
MAGAZINIMI I PERKOHSHEM I MALLRAVE
Neni 75
Nga Casti i paraqitjes se mallrave ne dogane e deri ne Castin e caktimit te
nje destinacioni doganor per to, keto mallra kane statusin e mallrave ne
magazinim te perkohshem. Qe ketu e ne vijim keto mallra do te permenden si
"mallra ne magazinim te perkohshem".
Neni 76
1. Mallrat ne magazinim te perkohshem ruhen ne zona doganore ose ne vende
te tjera te miratuara nga autoritetet doganore, ku mund te qendrojne brenda
afateve te percaktuara ne nenin 74.
2. Autoritetet doganore mund t'i kerkojne mbajtesit te mallrave,
paraqitjen e nje garancie me qellim qe te sigurohet pagesa e Cdo borxhi
doganor qe mund te linde sipas nenit 218 ose 219.
Neni 77
Pa rene ndesh me dispozitat e nenit 67, mallrat ne magazinim te perkohshem u
nenshtrohen vetem perpunimeve te tilla, qe synojne sigurimin e ruajtjes se
ketyre mallrave ne gjendje te pandryshuar, pa modifikuar pamjen e jashtme ose
karakteristikat teknike te tyre.
Neni 78
1. Autoritetet doganore, pa humbur kohe, marrin te gjitha masat e
nevojshme, perfshire ketu edhe shitjen e mallrave, per te rregulluar situaten
e tyre, ne rastet kur formalitetet e nevojshme per t'u caktuar mallrave
destinacionin doganor nuk kane filluar brenda afateve te caktuara ne perputhje
me nenin 74.
2. Autoritetet doganore mund te transferojne mallrat ne nje vend te
veCante qe eshte nen mbikqyrjen e tyre, me rrezikun e me shpenzimet e
mbajtesit te mallrave, derisa te rregullohet situata e mallrave.
KREU 7
DISPOZITA TE ZBATUESHME PER MALLRAT JO SHQIPTARE QE KANE QARKULLUAR NEN
REGJIMIN E TRANZITIT
Neni 79
Neni 42, me perjashtim te paragrafit 1 (a), dhe nenet 43 dhe 65 deri 78,
nuk zbatohen kur mallrat e vendosura me pare nen regjimin e tranzitit hyjne
ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise.
Neni 80
Sapo mallrat jo shqiptare, qe kane qarkulluar nen regjimin e tranzitit,
mberrijne ne destinacionin e tyre ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise dhe paraqiten ne dogane ne perputhje me dispozitat
per tranzitin, zbatohen nenet 68 deri tek neni 78 te Kodit.
KREU 8
DISPOZITA TE TJERA
Neni 81
Kur e kerkojne rrethanat, ne rastet e rrezikut per jeten ose shendetin e
njerzve apo te ndotjes se mjedisit, autoritetet doganore mund te shkaterrojne
mallrat e paraqitura ne dogane. Autoritetet doganore informojne per kete
mbajtesin e mallrave. Shpenzimet e shkaterrimit te mallrave paguhen nga
mbajtesi i mallrave.
Neni 82
1. Kur autoritetet doganore konstatojne se mallrat jane sjelle ne
territorin doganor te Republikes se Shqiperise ne menyre te parregullt,
ose i jane shmangur mbikqyrjes doganore, autoritetet doganore marrin te
gjitha masat e nevojshme, perfshire ketu edhe shitjen e mallrave, ne menyre
qe te rregullojne situaten e tyre, perveC zbatimit te sanksioneve te
parashikuara ne pjesen VIII te ketij Kodi.
2. Kur mallrat jo shqiptare, qe qarkullojne nen regjimin e tranzitit,
mberrijne ne destinacion ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise
parregullsisht, ose i jane shmangur mbikqyrjes doganore, autoritetet doganore
marrin te gjitha masat e nevojshme, perfshire ketu edhe shitjen e mallrave,
ne menyre qe te rregullojne situaten e tyre, perveC zbatimit te sanksioneve
te parashikuara ne pjesen VIII te ketij Kodi.
3. Kufizimi ose liCencimi i importeve, eksporteve ose tranzitimit te
mallrave te veCante me qellim mbrojtjen e interesave ekonomike e publike mund
te behet me vendim te Keshillit te Ministrave.
4. Autoritetet doganore me kerkese te zoteruesit te nje marke fabrikimi
ose liCence prodhimi, ose edhe te te drejtave te tjera te specifikuara ne
aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi, mund te ndalojne venien ne
qarkullim te lire, eksportimin, rieksportimin dhe vendosjen ne nje regjim te
caktuar pezullues mallrat e njohura si te falsifikuara ose pirate, sipas
procedurave te parashikuara ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
P J E S A IV
DESTINACIONI DOGANOR
KREU 1
DISPOZITA TE PERGJITHSHME
Neni 83
1. PerveC rasteve kur me vendim te Keshillit te Ministrave eshte
parashikuar ndryshe, mallrave mund t'u jepet, ne Cdo kohe dhe sipas kushteve
te percaktuara, nje destinacion doganor, pavaresisht nga lloji ose sasia,
vendi i origjines, ose destinacioni.
2. Paragrafi 1 nuk perjashton zbatimin e ndalimeve, te vendosura nga
Keshilli i Ministrave, ose te kufizimeve te justifikuara nga motive te moralit
publik, te politikave publike ose te sigurimit publik, te mbrojtjes se
shendetit e te jetes se njerezve, te kafsheve ose te bimeve, te mbrojtjes se
pasurise kombetare me vlera artistike, historike ose arkeologjike ose te
mbrojtjes se pronesise industriale e tregtare.
KREU 2
REGJIMET DOGANORE
Seksioni 1
Vendosja e mallrave nen nje regjim doganor
Neni 84
1. Te gjitha mallrat qe duhet te vendosen nen nje regjim doganor duhet
te mbulohen nga nje deklarate per kete regjim doganor brenda afateve te
percaktuara ne nenin 74.
2. Mallrat shqiptare te deklaruara per eksport, perpunim pasiv, tranzit
ose regjim magazinimi doganor, i nenshtrohen mbikqyrjes doganore nga Casti i
pranimit te deklarates doganore deri ne Castin e daljes nga territori doganor
i Republikes se Shqiperise, ose deri sa asgjesohen ose deklarata doganore
cilesohet e pavlefshme.
Neni 85
Ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi ose me dispozita te nxjerra nga
Ministri i Financave, me propozim te Drejtorit te Pergjithshem te Doganave,
percaktohen rregulla te veCanta per kompetencat e autoriteteve doganore e te
zyrave te ndryshme doganore, duke mbajtur parasysh natyren e mallrave dhe
regjimet doganore nen te cilat keto mallra duhet te vendosen.
Neni 86
Deklarimi ne dogane duhet te behet:
a) me shkrim; ose
b) duke perdorur tekniken e perpunimit te te dhenave kur nje gje e tille
parashikohet me dispozita te posaCme; ose
c) nepermjet nje deklarimi gojor; ose permes Cdo veprimi tjeter me ane
te te cilit personi pergjegjes per mallrat shpreh deshiren e tij per t'i
vendosur ato nen nje regjim doganor, nese nje mundesi e tille parashikohet
ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
A. Deklarata me shkrim
Neni 87
1. Deklarata me shkrim behet sipas nje formulari qe i korrespondon
modelit zyrtar te perpiluar per kete qellim. Ajo duhet te nenshkruhet dhe te
permbaje te gjitha te dhenat e nevojshme per zbatimin e dispozitave qe
rregullojne regjimin doganor per te cilin mallrat jane deklaruar.
2. Deklarata duhet te shoqerohet me te gjitha dokumentat e kerkuara per
zbatimin e dispozitave qe rregullojne regjimin doganor per te cilin mallrat
jane deklaruar.
Neni 88
Deklaratat qe plotesojne kerkesat e parashikuara ne nenin 87 pranohen
nga autoritetet doganore menjehere, me kusht qe mallrat te cilave ato u
referohen te jene paraqitur ne dogane.
Neni 89
1. Pa rene ndesh me nenin 17, deklarata doganore mund te behet nga Cdo
person qe eshte ne gjendje te paraqese ose qe ben te mundur paraqitjen e
mallrave prane autoriteteve doganore kompetente, se bashku me te gjitha
dokumentat e kerkuara per zbatimin e dispozitave mbi regjimin doganor per te
cilin mallrat jane deklaruar.
2. Megjithate,
a) kur pranimi i nje deklarate doganore sjell si pasoje detyrime te
veCanta mbi nje person te caktuar, deklarata duhet bere nga vete personi ose
nga ai person qe vepron per llogari te tij;
b) deklaruesi duhet te jete i vendosur ne Republiken e Shqiperise.
Megjithate, kushti qe lidhet me vendosjen ne Republiken e Shqiperise nuk
zbatohet per personat te cilet bejne deklarate per mallra qe kalojne tranzit
neper territorin doganor te Republikes se Shqiperise me destinacion nje vend
te trete, ose qe bejne deklarate lejimi te perkohshem.
3. Paragrafi 2(b) nuk perjashton zbatimin e marreveshjeve dypaleshe
midis Republikes se Shqiperise dhe nje vendi tjeter ose nje grupi vendesh, ne
baze te te cilave shtetasit e ketyre vendeve mund te bejne deklarata doganore
ne territorin doganor te Republikes se Shqiperise.
Neni 90
1. Me kerkesen e tij, deklaruesi mund te lejohet nga autoritetet
doganore te korrigjoje nje ose me shume te dhena te deklarates, pasi ajo te
jete pranuar nga dogana. Korrigjimi nuk duhet te beje deklaraten te zbatueshme
per mallra te ndryshme nga ato qe jane deklaruar fillimisht ne te.
2. Megjithate, asnje korrigjim nuk lejohet, kur autorizimi kerkohet
pasi autoritetet doganore:
a) kane njoftuar deklaruesin qe do te kontrollojne mallrat; ose,
b) kane arritur ne perfundimin qe te dhenat ne fjale jane te pasakta;
ose,
c) kane Cliruar mallrat.
Neni 91
1. Me kerkese te deklaruesit, autoritetet doganore e shpallin te
pavlefshme deklaraten doganore te pranuar me pare, kur deklaruesi
paraqet prova qe mallrat ishin deklaruar gabimisht per regjimin
doganor te treguar ne deklarate ose kur, per shkak te rrethanave te
vecanta, nuk justifikohet me vendosjen e mallrave nen regjimin doganor
te treguar ne deklarate. Megjithate, kur autoritetet doganore e kane
informuar deklaruesin se do te kontrollojne mallrat, kerkesa e
anullimit te deklarates nuk pranohet deri ne perfundimin e kontrollit.
2. Pasi mallrat te jene cliruar, deklarata nuk mund te behet e
pavlefshme, me perjashtim te rasteve te parashikuara ne aktet
nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
3. Pavlefshmeria e deklarates nuk bie ndesh me zbatimin e
sanksioneve te parashikuara ne Pjesen VIII te ketij Kodi.
Neni 92
Pervec rasteve kur parashikohet ndryshe, data e pranimit te deklarates
nga autoritetet doganore perdoret si date e zbatimit te te gjitha
dispozitave qe lidhen me regjimet doganore per te cilet mallrat jane
deklaruar.
Neni 93
Per te kryer verifikimin e deklaratave te pranuara, autoritetet
doganore mund:
a) te shqyrtojne dokumentat ne mbeshtetje te deklarates dhe
dokumentat shoqeruese. Autoritetet doganore mund t'i kerkojne
deklaruesit te paraqese dokumenta te tjera per te verifikuar saktesine
e te dhenave te deklarates;
b) te kontrollojne mallrat dhe te marrin mostra per analiza ose
per ekzaminime me te hollesishme.
Neni 94
1. Transporti i mallrave per ne vendin ku do te kryhet kontrolli
ose ku do te merren mostrat e ku kryhen te gjitha trajtimet e nevojshme
per kontrollin ose marrjen e mostrave, behet nga deklaruesi ose nen
pergjegjesine e tij. Shpenzimet e rastit jane ne ngarkim te deklaruesit.
2. Deklaruesi gezon te drejten te jete i pranishem gjate
kontrollit te mallrave dhe marrjes se mostrave. Kur e shohin te
arsyeshme, autoritetet doganore i kerkojne deklaruesit te jete i
pranishem ose i perfaqesuar gjate kontrollit te mallrave ose marrjes
se mostrave, per t'u dhene atyre ndihmen e nevojshme per lehtesimin e
proceseve te mesiperme.
Neni 95
1. Rezultati i kontrollit te pjesshem te mallrave, qe perfshihen
ne deklaraten doganore, merret i mireqene per te gjithe mallin e
perfshire ne ate deklarate. Megjithate, deklaruesi mund te kerkoje
kontroll te metejshem te mallrave, nese mendon qe rezultatet e
kontrollit te pjesshem nuk jane te vlefshme per pjesen tjeter te
mallit te deklaruar.
2. Per qellim te zbatimit te paragrafit 1, kur formulari i
deklarates mbulon dy ose me shume artikuj, te dhenat qe lidhen me
secilin nga artikujt, konsiderohen si pjese perberese e nje deklarate
doganore me vehte.
Neni 96
Rezultatet e verifikimit te deklarates perdoren per zbatimin e
dispozitave qe rregullojne regjimin doganor nen te cilin mallrat jane
vendosur.
Neni 97
1. Autoritetet doganore marrin masat e nevojshme per te
identifikuar mallrat, kur nje identifikim i tille eshte i nevojshem per
te garantuar respektimin e kushteve te regjimit doganor ne te cilin
mallrat jane deklaruar.
2. Shenjat identifikuese te vendosura mbi mallrat ose mjetet e
transportit, mund te hiqen ose te shkaterrohen vetem nga autoritetet
doganore ose me autorizimin e tyre, me perjashtim te rastit kur, si
rezultat i rrethanave te paparashikuara ose i nje fuqie madhore, heqja
ose shkaterrimi i tyre eshte i domosdoshem per te garantuar mbrojtjen
e mallrave ose te mjeteve te transportit.
Neni 98
1. Pa rene ndesh me nenin 99, kur kushtet per vendosjen e mallrave
nen regjimin ne fjale jane plotesuar dhe neqoftese mallrat nuk i
nenshtrohen ndonje mase ndaluese ose kufizuese, autoritetet doganore
clirojne mallrat sapo te jene verifikuar te dhenat ne deklaraten doganore.
2. Te gjitha mallrat e mbuluara nga e njejta deklarate doganore
clirohen ne te njejten kohe. Per zbatimin e ketij paragrafi, kur nje
deklarate doganore mbulon dy ose me shume artikuj, te dhenat qe lidhen
me secilin nga artikujt, konsiderohen si pjese perberese e nje
deklarate me vehte.
Neni 99
1. Kur nga pranimi i nje deklarate doganore lind nje borxh doganor
, mallrat e mbuluara nga deklarata nuk clirohen pa u paguar ose pa u
garantuar me pare borxhi doganor. Megjithate, pa rene ndesh me
paragrafin 2, kjo dispozite nuk zbatohet per regjimin e lejimit te
perkohshem me perjashtim te pjesshem nga detyrimet e importit.
2. Kur, ne zbatim te dispozitave qe rregullojne regjimin doganor
per te cilin mallrat jane deklaruar autoritetet doganore kerkojne
dhenien e nje garancie, mallra ne fjale nuk clirohen per ate regjim
doganor derisa te jete dhene garancia.
Neni 100
Autoritetet doganore marrin te gjithe masat e nevojshme, perfshire
konfiskimin dhe shitjen, per mallrat qe:
a) nuk mund te clirohen sepse:
i) nuk eshte bere e mundur kryerja ose vazhdimi i kontrollit te
mallrave brenda afateve te parashikuara nga autoritetet doganore per
arsye qe kane te bejne me deklaruesin; ose,
ii) nuk jane paraqitur dokumentat qe duheshin paraqitur perpara se
mallrat mund te vendosen nen regjimin doganor te kerkuar; ose
iii) nuk eshte kryer apo nuk eshte garantuar brenda afateve te
parashikuara, pagesa e garancise ne lidhje me detyrimet e importit ose
te eksportit, sipas rastit, e cila duhej kryer ose garantuar; ose
iv) u nenshtrohen masave ndaluese ose kufizuese;
b) nuk jane terhequr brenda 10 diteve nga data e clirimit te tyre.
B. Deklarata te tjera
Neni 101
Kur deklarata doganore behet nepermjet nje teknike perpunimi te dhenash
, per qellimin e nenit 86 (b), ose nepermjet cdo veprimi tjeter per
qellimin e nenit 86 (c), zbatohen mutatis mutandis (duke bere
ndryshimet perkatese) nenet 87 deri 100, pa rene ndesh me parimet e
shprehura ne keto dispozita.
C. Shqyrtimi i deklarates pas clirimit te mallrave
Neni 102
1. Autoritetet doganore me nismen e tyre ose me kerkese te
deklaruesit mund te korrigjojne deklaraten doganore pas clirimit te
mallrave.
2. Autoritetet doganore, pasi te kene lejuar clirimin e mallrave
dhe me qellim qe te sigurohen per saktesine e te dhenave te deklarates
doganore, mund te verifikojne dokumentet tregtare dhe te dhenat qe
lidhen me veprimet e importit e te eksportit, si dhe veprimet e
metejshme tregtare qe kane te bejne me keto mallra. Ky verifikim mund
te kryhet ne ambientet e deklaruesit ose te cdo personi, drejtperdrejt
ose terthorazi, te perfshire ne veprimet e mesiperme per arsye te
veprimtarise se tij profesionale, ose te cdo personi tjeter ne zoterim
te te cilit jane dokumentat e te dhenat e mesiperme per qellime tregtie
. Autoritetet doganore mund te kontrollojne edhe mallrat, kur paraqitja
ne dogane e tyre eshte ende e mundur.
3. Kur rishikimi i deklarates doganore ose verifikimi i saj pas
clirimit te mallrave tregon se dispozitat per regjimet doganore ne
fjale jane zbatuar ne baze informacionesh te pasakta e te paplota,
autoritetet doganore, vec zbatimit te sanksioneve te parashikuara ne
pjesen VIII te ketij Kodi, marrin ne perputhje me dispozitat ne fuqi,
masat e nevojshme per te rregulluar situaten, duke u mbeshtetur ne
informacionin e ri qe disponojne.
Seksioni 2
Vendosja ne qarkullim te lire
Neni 103
1. Vendosja ne qarkullim te lire u jep mallrave jo shqiptare
statusin doganor te mallrave shqiptare.
2. Kjo sjell zbatimin e masave te politikes tregtare, kryerjen e
formaliteteve te tjera te parashikuara per importimin e mallrave si
edhe pagesen e detyrimeve te importit.
Neni 104
Kur nje dergese perbehet nga mallra me klasifikim tarifor te ndryshem
dhe trajtimi i secilit prej tyre sipas klasifikimit te duhur per te
pergatitur deklaraten sjell si pasoje nje pune te madhe e shpenzime te
tepruara ne krahasim me detyrimet e importit qe duhen paguar,
autoritetet doganore, me kerkese te deklaruesit mund te bien dakord qe
detyrimet e importit te paguhen mbi te gjithe ngarkesen ne baze te
klasifikimit tarifor te mallrave qe kane nivelin me te larte te
detyrimit te importit.
Neni 105
1. Mallrat e vendosura ne qarkullim te lire, me nje nivel te
reduktuar ose zero te detyrimeve te importit, per arsye te perdorimit
te vecante te tyre, do te mbeten nen mbikqyrjen doganore. Kjo
mbikqyrje perfundon kur kushtet per perfitimin e nivelit te reduktuar
ose zero te detyrimeve pushojne se ekzistuari, kur mallrat eksportohen
ose asgjesohen, ose kur lejohet perdorimi i mallrave per qellime te
ndryshme nga ato te parashikuara per zbatimin e nivelit te reduktuar
ose zero te detyrimit, me kusht qe te paguhen detyrimet perkatese.
2. Nenet 111 dhe 113 zbatohen mutatis mutandis per mallrat e
permendura ne paragrafin 1.
Neni 106
Mallrat e vendosura ne qarkullim te lire humbasin statusin doganor te
mallrave shqiptare kur:
a) deklarata doganore per vendosjen e mallrave ne qarkullim te
lire behet e pavlefshme pas clirimit te mallrave, ne perputhje me nenin
91; ose
b) detyrimet e importit qe duhen paguar per keto mallra jane
rimbursuar ose shuar:
i) nen regjimin e perpunimit aktiv ne formen e sistemit me
rimbursim; ose
ii) lidhur me mallrat me defekte, te cilat nuk u pergjigjen
kushteve te kontrates sipas nenit 251; ose
iii) ne situata si ato te permendura ne nenin 252, kur rimbursimi
ose shuarja eshte e kushtezuar nga eksportimi ose rieksportimi i
mallrave ose nga dhenia e nje destinacioni doganor te barazvlefshem.
S e k s i o n i 3
Regjimet pezulluese dhe regjimet doganore ekonomike
A. Dispozita te perbashketa per disa regjime
Neni 107
1. Ne nenet 108 deri 113:
a) per mallrat jo shqiptare shprehja "regjim pezullues" zbatohet
ne regjimet e meposhtme:
i) tranzit;
ii) magazinim doganor;
iii) perpunim aktiv ne sistemin me pezullim;
iv) perpunim nen kontroll doganor;
v) lejim i perkohshem;
b) shprehja "regjime doganore ekonomike", zbatohet ne regjimet e
meposhtme:
i) magazinim doganor;
ii) perpunim aktiv;
iii) perpunim nen kontroll doganor;
iv) lejim i perkohshem;
v) perpunim pasiv.
2. Me "mallra importi" kuptohen mallrat e vendosura nen nje
regjim pezullues dhe mallrat te cilat duke qene te vendosura nen
regjimin e perpunimit aktiv ne formen e sistemit me rimbursim, i kane
permbushur formalitetet per vendosjen ne qarkullim te lire dhe
formalitetet e parashikuara ne nenin 146.
3. Me "mallra ne gjendje te pandryshuar" kuptohen mallra te cilat
ne kushtet e regjimit te perpunimit aktiv ose te perpunimit nen
kontroll doganor nuk kane pesuar asnje forme perpunimi.
Neni 108
Perdorimi i cdo regjimi doganor ekonomik kushtezohet nga leshimi i
autorizimit perkates prej autoriteteve doganore.
Neni 109
Pa rene ndesh me kushtet specifike shtese qe rregullojne regjimin
perkates, autorizimi i permendur ne nenin 108 dhe ai i permendur ne
nenin 123 jepet vetem:
a) per personat qe ofrojne te gjitha garancite e nevojshme per
kryerjen si duhet te operacioneve;
b) kur autoritetet doganore mund te mbikqyrin e kontrollojne
regjimin.
Neni 110
1. Autorizimi percakton kushtet ne te cilat zbatohet regjimi
perkates.
2. Mbajtesi i autorizimit duhet te njoftoje autoritetet doganore
per te gjithe faktoret qe lindin pas dhenies se autorizimit dhe qe
mund te ndikojne ne vazhdimesine ose permbajtjen e tij.
Neni 111
1. Autoritetet doganore mund te kushtezojne vendosjen e mallrave
nen nje regjim pezullues, me depozitimin e nje garancie qe te siguroje
se cdo borxh doganor, qe mund te linde ne lidhje me ato mallra, do te
paguhet.
2. Dispozitat e posacme qe kane te bejne me dhenien e nje garancie
per regjime pezulluese te caktuara percaktohen ne aktet nenligjore ne
zbatim te ketij Kodi.
Neni 112
1. Nje regjimi ekonomik pezullues perfundon, kur mallrave, ose
produkteve kompensuese apo te perpunuara, te vendosura nen kete regjim,
u jepet nje destinacion i ri doganor.
2. Autoritetet doganore marrin te gjitha masat e nevojshme per te
rregulluar situaten e mallrave lidhur me te cilat regjimi ne fjale nuk
eshte mbyllur sipas kushteve te parashikuara.
Neni 113
Te drejtat dhe detyrimet e mbajtesit te nje regjimi doganor
ekonomik mund t'i transferohen me pas, ne baze te kushteve te vendosura
nga autoritetet doganore, personave te tjere te cilet permbushin te
gjitha kushtet e nevojshme per te perfituar nga regjimi ne fjale.
B. Tranziti
I. Dispozita te
pergjithshme
Neni 114
1. Regjimi i tranzitit lejon levizjen nga nje pike ne tjetren,
brenda territorit doganor te Republikes se Shqiperise te:
a) mallrave jo shqiptare, pa ia nenshtruar keto mallra detyrimeve
te importit dhe detyrimeve te tjera ose masave te politikes tregtare;
b) mallrave shqiptare, te cilat u nenshtrohen masave per
eksportimin e tyre drejt vendeve te tjera dhe per te cilat jane kryer
formalitetet perkatese doganore per eksport.
2. Levizja, sic permendet ne paragrafin 1, kryhet:
a) nen regjimin e tranzitit; ose
b) kur mbulohet nga nje Carnet TIR (Konventa TIR) neqoftese kjo
levizje:
i) ka filluar ose duhet te perfundoje jashte territorit doganor
te Republikes se Shqiperise;
ii) lidhet me dergesa mallrash qe duhen shkarkuar ne territorin
doganor te Republikes se Shqiperise dhe te cilat transportohen se
bashku me mallra te destinuara te shkarkohen ne nje vend tjeter; ose
c) kur mbulohet nga nje Carnet ATA (Konventa ATA) i perdorur si
dokument tranziti; ose
d) me poste (perfshire pakot postare).
3. Regjimi i tranzitit zbatohet pa rene ndesh me dispozitat e
vecanta te zbatueshme per levizjen e mallrave te vendosura nen nje
regjim doganor ekonomik.
Neni 115
Regjimi i tranzitit perfundon kur mallrat dhe dokumentet perkatese i
paraqiten zyres doganore te destinacionit ne perputhje me dispozitat
e regjimit ne fjale.
II. Dispozita te vecanta lidhur me tranzitin
Neni 116
Regjimi i tranzitit zbatohet mbi mallrat qe kalojne neper territorin e
nje vendi tjeter, vetem neqoftese:
a) nje gje e tille eshte parashikuar ne nje marreveshje
nderkombetare; ose
b) transportimi i mallrave neper ate vend mbulohet nga nje
dokument transporti i vetem, i hartuar ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise; ne kete rast realizimi i ketij regjimi
pezullohet ne territorin e vendit tjeter.
Neni 117
1. Pa rene ndesh me nenin 118, personi pergjegjes duhet te jape
nje garanci, qe te siguroje pagesen e cdo borxhi doganor ose te
detyrimeve te tjera qe mund te lindin ne lidhje me mallrat.
2. Pervec rasteve qe percaktohen, kur eshte e nevojshme, me
dispozita te Ministrit te Financave, nuk ka nevoje te paraqitet
garanci per:
a) udhetime ne rruge detare dhe ajrore;
b) transport me tubacione;
c) operacione te kryera nga shoqeri hekurudhore publike.
Neni 118
1. Autoritetet doganore mund t'i lejojne te mos jape garanci per
veprimet e tranzitit qe kryen cdo personi, qe ploteson kushtet e
parashikuara ne paragrafin 2, pa cenuar kufizimet e parashikuara ne
paragrafin 3.
2. Lejohen te mos japin garanci, sic permendet ne paragrafin 1,
vetem personat qe:
a) jane te vendosur ne Republiken e Shqiperise;
b) perdorin rregullisht regjimin e tranzitit;
c) gezojne nje gjendje financiare te tille qe i lejon te
respektojne detyrimet qe kane;
d) nuk kane kryer asnje shkelje te ligjeve doganore ose fiskale;
dhe
e) ne perputhje me formularin model te percaktuar, marrin persiper
te paguajne qe ne kerkesen e pare me shkrim te autoriteteve doganore,
cdo shume te kerkuar lidhur me veprimet e tyre te tranzitit.
3. Heqja e detyrimit per te dhene garanci ne perputhje me
paragrafet 1 dhe 2, nuk zbatohet ne rastin e veprimeve te tranzitit qe
lidhen me mallrat e meposhtme:
a) me vlere te pergjithshme me te madhe se shuma e caktuar ne
perputhje me aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi; ose
b) qe paraqesin rrezik te larte persa i takon nivelit te
detyrimeve te importit, te cilave u nenshtrohen ne Republiken e
Shqiperise.
4. Drejtoria e Pergjithshme e Doganave, e cila jep te drejten
per te mos dhene garancine, duhet t'i leshoje cdo personi qe e fiton
kete te drejte nje ose me shume kopje te autorizimit me te cilin hiqet
detyrimi i dhenies se garancise.
Neni 119
1. Pergjegjesi kryesor eshte mbajtesi i regjimit te tranzitit. Ai
mban pergjegjesi per:
a) paraqitjen e mallrave te paprekura ne zyren doganore te
destinacionit, brenda afatit te caktuar kohor dhe duke respektuar masat
qe marrin autoritetet doganore per te siguruar identifikimin e
mallrave;
b) respektimin e dispozitave qe lidhen me regjimin e tranzitit.
2. Pavaresisht nga detyrimet e pergjegjesit kryesor sipas
paragrafit 1, transportuesi ose marresi i mallrave, te cilet jane ne
dijeni qe mallrat po qarkullojne nen regjimin e tranzitit, jane
gjithashtu pergjegjes per paraqitjen e mallrave te paprekura ne zyren
doganore te destinacionit, brenda afatit te caktuar kohor dhe duke
respektuar masat qe marrin autoritetet doganore per te siguruar
identifikimin e mallrave.
Neni 120
1. Rregulla te hollesishme per funksionimin e ketij regjimi dhe
perjashtimet perkatese, percaktohen ne aktet nenligjore ne zbatim te
ketij Kodi.
2. Me kusht qe te garantohet zbatimi i masave qe parashikohen me
ligj per mallrat, Ministri i Financave ka te drejte, ne rrethana te
caktuara, te vendose procedura te thjeshtuara per mallrat qe nuk do te
qarkullojne ne territorin e nje vendi tjeter.
C. Magazinimi doganor
Neni 121
1. Regjimi i magazinimit doganor lejon ruajtjen ne nje magazine
doganore:
a) te mallrave jo shqiptare, pa iu nenshtruar ato detyrimeve te
importit ose masave te politikes tregtare;
b) te mallrave shqiptare, kur dispozitat ne fuqi qe rregullojne
fusha te veCanta parashikojne qe vendosja e tyre ne magazinat doganore
kerkon zbatimin e masave qe normalisht lidhen me eksportin e ketyre
mallrave.
2. Me "magazine doganore" kuptohet Cdo vend i miratuar e i
mbikqyrur nga autoritetet doganore, ku mallrat mund te magazinohen
sipas kushteve te percaktuara.
3. Rastet kur mallrat e permendura ne paragrafin 1 mund te
vendosen ne regjimin e magazinimit doganor pa u ruajtur ne nje
magazine doganore, percaktohen me vendim te veCante te Ministrit te
Financave.
Neni 122
1. Nje magazine doganore mund te jete publike ose private:
a) me "magazine publike" kuptohet nje magazine doganore qe mund
te perdoret nga Cdo person per ruajtjen e mallrave;
b) me "magazine private" kuptohet nje magazine doganore e
destinuar vetem per magazinimin e mallrave nga administruesi i
magazines.
2. "Administrues i magazines" eshte personi i autorizuar nga
autoritetet doganore per te administruar magazinen doganore.
3. "Depozituesi" eshte personi i cili mban te gjitha detyrimet qe
rrjedhin nga deklarata doganore e vendosjes se mallrave nen regjim
magazinimi doganor, ose te cilit i jane transferuar te drejtat dhe
detyrimet e nje personi te tille.
Neni 123
1. Administrimi i magazines doganore i nenshtrohet leshimit te nje
autorizimi nga autoritetet doganore, me perjashtim te rastit kur keto
autoritete e administrojne vete magazinen doganore.
2. €do person qe deshiron te administroje nje magazine doganore
duhet te beje nje kerkese me shkrim, e cila permban informacionin e
kerkuar per leshimin e autorizimit, duke treguar veCanerisht se
ekziston nje nevoje ekonomike per magazinimin e mallrave. Autorizimi
percakton kushtet per administrimin e magazines doganore.
3. Autorizimi u leshohet vetem personave te vendosur ne Republiken
e Shqiperise.
Neni 124
Administruesi i magazines ka pergjegjesi per sa vijon:
a) te siguroje qe mallrat, gjate kohes qe jane ne magazinen
doganore, te mos i shmangen mbikqyrjes doganore;
b) te plotesoje detyrimet qe lindin nga magazinimi i mallrave qe
ndodhen nen regjimin e magazinimit doganor; dhe
c) te respektoje te gjitha kushtet e veccanta te specifikuara ne
autorizim.
Neni 125
1. Duke anashkaluar nenin 124, kur autorizimi ka te beje me nje
magazine publike, ne autorizim mund te parashikohet qe pergjegjesite
e permendura ne nenin 124 (a) dhe/ose (b), bien teresisht mbi
depozituesin.
2. Depozituesi eshte ne Cdo kohe pergjegjes per plotesimin e
detyrimeve qe lindin nga vendosja e mallrave nen regjimin e magazinimit
doganor.
Neni 126
Te drejtat dhe detyrimet e administratorit te magazines, me miratimin
e autoriteteve doganore, mund t'i transferohen nje personi tjeter.
Neni 127
Pa rene ndesh me nenin 111, autoritetet doganore mund t'i kerkojne
administruesit te magazines te paraqese nje garanci lidhur me
pergjegjesite e percaktuara ne nenin 124.
Neni 128
1. Personi i caktuar nga autoritetet doganore mban regjister te
magazinimit te te gjitha mallrave te vendosura nen regjimin e
magazinimit doganor, ne formen e miratuar nga keto autoritete.
2. Pa rene ndesh me nenin 109, autoritetet doganore mund te mos
mbajne regjistrin e magazinimit te mallrave nese pergjegjesite te
cilave u referohet neni 124(a) dhe/ose (b) bien ekskluzivisht mbi
depozituesin dhe mallrat jane vendosur ne kete regjim ne baze te nje
deklarate me shkrim qe eshte pjese perberese e procedures normale.
Neni 129
1. Kur ekziston nje nevoje ekonomike dhe nuk cenohet mbikqyrja
doganore, autoritetet doganore mund te lejojne qe:
a) mallra shqiptare, te ndryshme prej atyre te permendura ne nenin
121(1)(b), te ruhen ne ambientet e magazines doganore;
b) mallrat jo shqiptare te perpunohen ne ambientet e magazines
doganore, nen regjimin e perpunimit aktiv, duke iu nenshtruar kushteve
te percaktuara prej ketij regjimi. Formalitetet qe mund te mos kryhen
ne nje magazine doganore, percaktohen ne aktet nenligjore ne zbatim te
ketij Kodi;
c) mallrat jo shqiptare, te perpunohen ne ambientet e nje magazine
doganore, nen regjimin e perpunimit nen kontroll doganor, duke iu
nenshtruar kushteve te percaktuara nga ky regjim. Formalitetet qe mund
te mos kryhen ne nje magazine doganore percaktohen ne aktet nenligjore
ne zbatim te ketij Kodi.
2. Ne rastet e permendura ne paragrafin 1, mallrat nuk i
nenshtrohen regjimit te magazinimit doganor.
3. Autoritetet doganore mund te kerkojne qe mallrat e permendura
ne paragrafin 1 te shenohen ne regjistrin e magazines sipas nenit 128.
Neni 130
Mallrat e vendosura ne regjim magazinimi doganor, shenohen ne
regjistrin e magazines, sipas nenit 128, qe ne Castin kur ato futen ne
magazinen doganore.
Neni 131
1. Mallrat mund te qendrojne nen regjimin e magazinimit doganor
per nje periudhe deri ne 12 muaj. Autoritetet doganore, me kerkese te
depozituesit, mund te pranojne nje zgjatje te afatit deri ne 12 muaj
te tjere.
2. Megjithate, kur rrethana te jashtezakonshme e kerkojne,
autoritetet doganore mund te vendosin, brenda kufijsh kohore te
arsyeshem, nje afat me te shkurter, gjate te cilit depozituesi duhet
t'u caktoje mallrave nje destinacion te ri doganor.
Neni 132
1. Mallrat e importit mund te pesojne trajtime te ndryshme me
qellim ruajtjeje, permiresimi te pamjes se jashtme ose te cilesise se
tregtimit ose per t'i pergatitur ato per shperndarje ose rishitje.
2. Lista e menyrave te trajtimit, te permendura ne paragrafin e
mesiperm, perfshihet ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi.
Ministri i Financave ka te drejte te beje Cdo ndryshim te nevojshem ne
kete liste.
3. Menyrat e trajtimit te permendura ne paragrafin 1 duhet te
autorizohen qe me pare nga autoritetet doganore, te cilat percaktojne
edhe kushtet ne te cilat ato mund te kryhen.
Neni 133
1. Kur e kerkojne rrethanat, mallrat e vendosura nen regjim
magazinimi doganor, mund te zhvendosen perkohesisht nga magazina
doganore. Kjo zhvendosje behet me autorizim paraprak te autoriteteve
doganore, te cilat percaktojne kushtet per kryerjen e saj.
2. Ne kohen qe jane jashte magazines doganore, mallrat mund t'u
nenshtrohen menyrave te trajtimit te permendura ne nenin 132 sipas
kushteve te percaktuara ne kete nen.
Neni 134
Autoritetet doganore mund te lejojne qe mallrat, e vendosura nen
regjimin e magazinimit doganor te transferohen nga nje magazine
doganore ne nje tjeter.
Neni 135
1. Kur lind nje borxh doganor lidhur me mallrat e importit dhe
vlera doganore e ketyre mallrave bazohet ne Cmimin realisht te paguar
ose qe duhet paguar, i cili perfshin shpenzimet e magazinimit e te
ruajtjes se mallrave gjate vendosjes se tyre ne magazine, keto
shpenzime nuk eshte e nevojshme te perfshihen ne vleren doganore, ne
rast se jane treguar veCmas nga Cmimi realisht i paguar ose qe duhet
paguar per keto mallra.
2. Ne rast se mallrat ne fjale u jane nenshtruar menyrave te
zakonshme te trajtimit per qellimin e nenit 132, lloji i mallrave,
vlera doganore dhe sasia qe merret parasysh per percaktimin e shumes
se detyrimeve te importit, me kerkese te deklaruesit jane ato qe do te
ishin marre parasysh per mallrat ne kohen e permendur ne nenin 229,
nese keto mallra nuk do t'i ishin nenshtruar ketij trajtimi.
3. Megjithate, ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi
percaktohen raste ne te cilat mund te kete, nese eshte e nevojshme,
anashkalime nga paragrafi 2 i ketij neni.
D. Perpunimi aktiv
I. Dispozita te
pergjithshme
Neni 136
1. Pa rene ndesh me nenin 137, regjimi i perpunimit aktiv lejon
qe mallrat e permendura me poshte te perdoren ne territorin doganor te
Republikes se Shqiperise, ne nje ose me shume operacione perpunimi:
a) mallrat jo shqiptare te destinuara per t'u rieksportuar nga
territori doganor i Republikes se Shqiperise ne formen e produkteve
kompensuese, pa iu nenshtruar detyrimeve te importit ose masave te
politikes tregtare;
b) mallrat e vendosura ne qarkullim te lire, me rimbursim ose
shuarje te detyrimeve te importit qe duhen paguar per keto mallra,
nese ato eksportohen jashte territorit doganor te Republikes se
Shqiperise ne formen e produkteve kompensuese.
2. Shprehjet e meposhtme nenkuptojne:
a) "sistem me pezullim": masat lehtesuese te regjimit te
perpunimit aktiv per rieksportimin siC eshte parashikuar ne paragrafin
1(a);
b) "sistem me rimbursim": masat lehtesuese te regjimit te
perpunimit aktiv per rieksportimin siC eshte parashikuar ne paragrafin
1(b);
c) "operacione perpunimi":
i) punimin e mallrave, duke perfshire montimin, bashkimin, ose
pershtatjen me mallra te tjera;
ii) perpunimin e mallrave;
iii) riparimin e mallrave, duke perfshire ndreqjen dhe rregullimin
e tyre; dhe
iv) perdorimin e disa mallrave, te percaktuara ne aktet nenligjore
ne zbatim te ketij Kodi, te cilat nuk gjenden ne produktet kompensuese
, por qe lejojne ose lehtesojne prodhimin e ketyre produkteve, edhe
sikur ato te jene perdorur teresisht ose pjeserisht gjate procesit te
punes;
d) "produkte kompensuese": te gjitha produktet qe rezultojne nga
operacionet e perpunimit;
e) "koefiCienti i shfrytezimit": sasia ose perqindja e produkteve
kompensuese te perftuara nga perpunimi i nje sasie te caktuar mallrash
te importuara.
II. Dhenia e autorizimit
Neni 137
Autorizimi leshohet me kerkese te personit qe kryen operacionet e
perpunimit ose qe ben te mundur kryerjen e tyre.
Neni 138
Autorizimi leshohet vetem:
a) per persona te vendosur ne Republiken e Shqiperise. Megjithate,
autorizimi mund t'u leshohet edhe personave te vendosur jashte vendit,
persa u perket importeve te nje natyre jo tregtare;
b) kur pa rene ndesh me perdorimin e mallrave te permendura ne
nenin 136 (2)(c)(iv), mallrat e importit mund te identifikohen ne
produktet kompensuese;
c) kur regjimi i perpunimit aktiv mund te ndihmoje ne krijimin e
kushteve me te favorshme per eksportin ose rieksportin e produkteve
kompensuese, me kusht qe interesat thelbesore te prodhuesve shqiptare
te mos cenohen (kushtet ekonomike).
III. Funksionimi i regjimit
Neni 139
1. Autoritetet doganore percaktojne afatin brenda te cilit
produktet kompensuese duhet te jene eksportuar ose rieksportuar ose t'u
jete caktuar nje destinacion doganor tjeter. Ky afat merr parasysh
kohen e nevojshme per kryerjen e operacioneve te perpunimit dhe te
venies ne dispozicion te produkteve kompensuese.
2. Afati fillon nga data kur mallrat jo shqiptare jane vendosur
nen regjimin e perpunimit aktiv. Autoritetet doganore, me kerkese te
arsyetuar nga mbajtesi i autorizimit, mund ta shtyjne kete afat.
Neni 140
1. Autoritetet doganore percaktojne ose koefiCientin e
shfrytezimit per operacionin ne fjale ose, kur eshte rasti, metoden e
percaktimit te ketij koefiCienti. KoefiCienti i shfrytezimit
percaktohet ne baze te rrethanave reale ne te cilat operacioni i
perpunimit eshte kryer ose duhet te kryhet.
2. Kur e kerkojne rrethanat, dhe veCanerisht ne rastin e
operacioneve perpunuese qe tradicionalisht kryhen ne kushte teknike
te percaktuara qarte, per mallra me karakteristika te njejta
thelbesore, dhe qe kane si rezultat prodhimin e produkteve kompensuese
me cilesi te njejte, ne aktet nenligjore ne zbatim te ketij Kodi,
mund te caktohet koefiCienti standard i shfrytezimit, ne baze te te
dhenave reale te vertetuara me pare.
Neni 141
Rastet dhe kushtet ne te cilat mallrat ne gjendje te pandryshuar ose
produktet kompensuese konsiderohen se jane vendosur ne qarkullim te
lire, mund te percaktohen me dispozita te nxjerra nga Ministri i
Financave.
Neni 142
1. Pa rene ndesh me nenin 143, kur lind nje borxh doganor, shuma
e ketij borxhi percaktohet ne baze te elementeve perkates te taksimit
per mallrat e importit, ne daten e pranimit te deklarates per
vendosjen e ketyre mallrave nen regjimin e perpunimit aktiv.
2. Nese, ne daten e permendur ne paragrafin 1 mallrat e importit
plotesojne kushtet e percaktuara per perfitimin e trajtimit tarifor
preferencial brenda kuotave ose tavaneve tarifore, ato perfitojne Cdo
trajtim tarifor preferencial per mallra identike, qe eshte ne fuqi ne
daten e pranimit te deklarates se vendosjes ne qarkullim te lire.
Neni 143
Duke anashkaluar nenin 142, produktet kompensuese:
a) u nenshtrohen detyrimeve te importit te llogaritura ne perputhje
me rregullat qe zbatohen ne regjimin doganor ne fjale ose ne zonat e
lira, kur jane vendosur nen sistemin me pezullim ose ne nje zone te
lire apo magazine te lire;
Megjithate,
i) personi i interesuar mund te kerkoje qe detyrimi te
perllogaritet sipas nenit 142;
ii) ne rastet kur produkteve kompensuese u eshte caktuar nje nga
destinacionet doganore te permendura me siper, i ndryshem nga
perpunimi nen kontroll doganor, shuma e detyrimeve te importit dhe i
detyrimeve te tjera qe vilen, duhet te jete te pakten, e barabarte me
shumen e llogaritur sipas nenit 142.
b) mund t'u nenshtrohen dispozitave qe rregullojne nxjerrjen e
detyrimeve dhe qe jane percaktuar ne kuader te regjimit te perpunimit
nen kontrollin doganor, ne rastet kur mallrat e importit mund te ishin
vendosur nen kete regjim;
c) perfitojne trajtim tarifor favorizues per shkak te perdorimit
te veCante, kur ky trajtim parashikohet per mallra identike;
d) perjashtohen nga detyrimet e importit, ne rast se per mallra
identike te importuara ne perputhje me nenin 199, ka nje dispozite
ligjore ne lidhje me kete perjashtim.
IV. Operacione perpunimi ne nje vend te huaj
Neni 144
1. Nje pjese ose te gjitha produktet kompensuese ose mallrat ne
gjendje te pandryshuar mund te eksportohen perkohesisht, me qellim qe
te perpunohen me tej ne nje vend te huaj, nese autoritetet doganore e
autorizojne nje gje te tille, ne perputhje me kushtet e percaktuara
ne dispozitat per perpunimin pasiv.
2. Kur lind nje borxh doganor qe ka te beje me produkte te
ri-importuara, duhet te paguhen detyrimet e meposhtme:
a) detyrimet e importit mbi produktet kompensuese ose mbi mallra
ne gjendje te pandryshuar te permendura ne paragrafin 1, te
perllogaritura sipas neneve 142 e 143; dhe
b) detyrimet e importit mbi produktet e ri-importuara, pas
perpunimit te tyre ne nje vend te huaj, shuma e te cilave perllogaritet
sipas dispozitave qe lidhen me regjimin e perpunimit pasiv, me te
njejtat kushte qe do te ishin zbatuar sikur produktet e eksportuara
nen kete regjim te ishin vendosur ne qarkullim te lire para se te
kryhej ky eksportim.
V. Dispozita te veCanta qe lidhen me sistemin me
rimbursim
Neni 145
1. Sistemi me rimbursim mund te perdoret per te gjitha mallrat,
me perjashtim te atyre qe, ne daten e pranimit te deklarates se
vendosjes ne qarkullim te lire:
a) jane objekt i kufizimeve sasiore te importit,
b) brenda kontigjenteve, mund te perfitojne masa tarifore
preferenciale ose nje mase pezullimi autonome per qellimin e nenit
28(3) (d) dhe (e).
2. Per me teper, sistemi me rimbursim mund te perdoret vetem ne
rast se, ne daten e pranimit te deklarates per vendosjen e mallrave
te importit ne qarkullim te lire, nuk