Guidë mbi Marrëveshjet e Tregtisë së Lirë në Rajon

Sistemi i OBT-së

Organizata Botërore e Tregtisë është i vetmi organizëm ndërkombëtar që merret me normat të cilat drejtojnë tregtinë midis vendeve. Qëllimi kryesor i OBT-së është të sigurojë se flukset tregtare qarkullojnë lirshëm me lehtësinë më të madhe të mundshme. Kjo bën të mundur përmirësimin e mirëqënies së popullsisë së vendeve anëtare.

Organizata Botërore e Tregtisë:

 · Administron marrëveshjet tregtare;

 · Luan rolin e një gjykatësi për bisedimet e ndryshme në lidhje me tregtinë;

 · Zgjidh problemet apo diferencat tregtare;

 · Kontrollon politikat tregtare kombëtare;

 · Ndihmon vendet në zhvillim në lidhje me çështjet e politikave tregtare duke ju dhënë atyre asistencë teknike dhe duke organizuar programe trajnimi;

 · Bashkëpunon me organizata të tjera ndërkombëtare.

Sistemi aktual i OBT-së konsiston në marrëveshjet bazë të mëposhtme:

1. Marrëveshjen e Përgjithshme mbi Tregtinë në Mallra e cila përfshin GATT-in dhe marrëveshjet shoqëruese të tij.

Gjithshka filloi me tregtinë e mallrave. Gjatë periudhës 1947-1994 GATT-i  ishte  organizmi në të cilin bisedohej për reduktimin e tarifave doganore dhe barrierave të tjera tregtare. GATT-i përcaktonte norma të rëndësishme  në lidhje me jo – diskriminimin.

Që prej vitit 1995 GATT-i u kthye në një marrëveshje bazë e OBT-së për tregtinë e mallrave. Anekset e tij përqendrohen në sektorë specifike si bujqësia apo industria (tekstilet, qymyri e çeliku), apo dhe në çështje konkrete si p.sh. normat për produktet, subvencionet ose masat kundër dumping-ut, punësimi në administratën publike.

2. Marrëveshjen e Përgjithshme mbi Tregtinë në Shërbime.

Bankat, kompanitë e sigurimit, firmat e telekomunikacioneve, organizuesit e udhëtimeve në grup, rrjetet e hoteleve dhe kompanive të transportit që duan të zhvillojnë  aktivetet e tyre jashtë vendit tashmë mund të përfitojnë nga të njëjtat norma për një tregti më të lirë dhe të barabartë të cilat si fillim u aplikuan vetëm në tregtinë e mallrave. Këto norma përmblidhen në marrëveshjen e re për tregtinë e shërbimeve. Vendet anëtare në OBT, kanë detyrimet e tyre në kuadër të kësaj marrëveshje duke treguar kështu, sektorët e shërbimeve që ata janë të gatshëm tua hapin konkurrencës së jashtme duke specifikuar edhe shkallën e hapjes së këtyre tregjeve.

3. Marrëveshjen mbi Aspektet e Tregtisë të të Drejtave të Pronësisë Intelektuale.

Marrëveshja e OBT-së në lidhje me pronësinë intelektuale konsiston kryesisht në një grup normash që drejtojnë tregtinë dhe investimet në fushën e ideve dhe krijimit. Këto norma përcaktojnë se si duhet mbrojtur në shkëmbimet tregtare e drejta e autorit, markat e fabrikave, emrat gjeografik të përdorur për të identifikuar produktet, projektet dhe modelet industriale, skemat e qarkullimit të informacionit  jo konfidencial  si p.sh. sekretet tregtare, aspekte këto të njohura si “pronësi intelektuale”.

© ALBIC 2004

webmaster