Tatimi mbi vlerën e shtuar paguhet:

•  Për të gjitha furnizimet e tatueshme të mallrave dhe shërbimeve të kryera kundrejt pagesës prej një personi të tatueshëm si pjesë e veprimtarisë së tij ekonomike në territorin e Republikës së Shqipërisë.

•  Për të gjitha importet e mallrave në territorin e Republikës së Shqipërisë.

 

5.1. Regjistrimi

Çdo person fizik apo juridik që zhvillon veprimtari ekonomike, qarkullimi i të cilit tejkalon apo pritet të tejkalojë 8 milionë lekë për një vit kalendarik detyrohet të kërkojë të regjistrohet. Detyrohet të regjistrohet dhe çdo person fizik ose juridik që zhvillon veprimtari ekonomike të tregtisë me shumicë, pavarësisht nga qarkullimi vjetor. Me “tregti me shumicë” do të kuptohet furnizimi i mallrave në ato sasi që tejkalon nevojat private normale të konsumatorit, dhe që përdoret për rishitje dhe jo konsum përfundimtar nga ana e blerësit.

Termi "person" përfshin çdo lloj subjekti që kryen një veprimtari ekonomike pavarësisht nga forma juridike e organizimit të tij. Ai përfshin pra edhe institucionet, organet e pushtetit qëndror e lokal, organizatat shoqërore e politike që kryejnë veprimtari ekonomike të tatueshme.

Janë të detyruar të regjistrohen gjithashtu edhe të gjithë personat juridikë e fizikë dhe çdo lloj subjekti tjetër si individët, organet e pushtetit qëndror e lokal, organizatat shoqërore, ato politike, ndërkombëtare, misionet diplomatike, etj., që kryejnë aktivitete import-eksporti, pavarësisht nga qarkullimi.

Mund të bëjnë veprime doganore pa qënë të detyruar për t'u regjistruar vetëm individët për mallrat e përdorimit personal.

 

5.2. Periudha që Duhet të Merret Parasysh për Llogaritjen e Qarkullimit.

Periudha bazë që duhet të merret parasysh për llogaritjen e qarkullimit është viti kalendarik, që do të thotë periudha nga 1 janari deri në 31 dhjetor. Në çdo rast, në se gjatë vitit kalendarik, qarkullimi i pritshëm tejkalon ose parashikohet të tejkalojë 8 milione lekë, personi fizik ose juridik detyrohet të kërkojë të regjistrohet.

 

5.3. Qarkullimi që Merret Parasysh

Qarkullimi që duhet të merret parasysh është qarkullimi gjithsej i bërë nga i njëjti person.

Qarkullimi gjithsej përfshin të gjitha furnizimet e bëra nga një person: furnizimet e tatueshme, furnizimet e përjashtuara, furnizimet për eksport. Ai përfshin gjithashtu edhe furnizimet e tjera që mund të kryhen gjatë veprimtarisë së personit si ndihmat, subvencionet, etj. Qarkullimi llogaritet me çmimin gjithsej që paguan blerësi. Çmimi përfshin edhe tatimet, dënimet dhe çdo detyrim tjetër.

Përjashtim bëjnë vetëm shitjet e aktiveve të qëndrueshme të personit të tatueshëm si ndërtesat, makinat dhe pajisjet. Këto shitje nuk merren parasysh kur llogaritet qarkullimi gjithsej.

Nëqoftëse një person ka disa veprimtari në të njëjtin vend ose në disa vende, qarkullimi për nxjerrjen e kufirit të regjistrimit përfshin qarkullimin e të gjitha veprimtarive, në të gjitha vendet ku zhvillohet ajo, cilido qoftë emri i degëve apo forma e tyre juridike. Eshtë personi dhe jo veprimtaria ekonomike që regjistrohet për TVSH dhe çdo regjistrim mbulon të gjitha veprimtaritë ekonomike të personit të regjistruar.

 

5.4. Vetëfurnizimet

Në se një person i tatueshëm do të përdorë për qëllime të veprimtarisë së tij ekonomike të tatueshme, mallra të cilat i prodhon vetë, trajtohet

•  edhe sikur i furnizon (shet) këto mallra si pjesë të kësaj veprimtarie të tatueshme,

•  edhe sikur furnizohet (blen) me këto mallra për qëllimet e ushtrimit të veprimtarisë së tij ekonomike të tatueshme.

Kushti i vëtëfurnizimit është: mallrat e prodhuara nga tatimpaguesi të përdoren po nga ai për qëllime të furnizimeve të tatueshme për t`u bërë (të ketë të drejtën e kreditimit). Në këtë rast personi i tatueshëm lëshon një faturë tatimore shitje për veten, që do të thotë që është dhe shitësi dhe blerësi.

 

5.5. Momenti i Furnizimit

Furnizimi quhet i kryer në momentin kur është e detyrueshme të lëshohet fatura. Personi që kryen një furnizim të tatueshëm, detyrohet të lëshojë faturë për atë furnizim në momentin kur lëvrohen mallrat ose kur ato bëhen të disponueshme, apo kur shërbimet janë kryer prej tij në lidhje me atë furnizim. Në të gjitha rastet kur personi i tatueshëm, arkëton pagesën përpara se mallrat të lëvrohen apo të bëhen të disponueshme, apo shërbimet të jenë kryer ai është i detyruar të lëshojë një faturë për furnizimin në momentin që pagesa është arkëtuar prej tij.

 

5.6. Përdorimi Privat i Mallrave

Kur mallrat, të cilat i përkasin veprimtarisë ekonomike të një personi të tatueshëm përdoren privatisht jashtë kësaj veprimtarie, furnizimi është i tatueshëm (neni 18.2). Ky përfshin mallrat të cilat janë prodhuar vetë, si dhe mallrat nga inventari ose nga aktivet e veprimtarisë ekonomike të personit të tatueshëm.

 

5.7. Furnizimet Kundrejt Pagesës së Reduktuar

Trajtohen si furnizime kundrejt pagesës (të tatueshme), të gjitha rastet kur mallrat që i janë furnizuar një personi të tatueshëm për qëllimet e veprimtarisë së tij ekonomike, furnizohen prej tij ose ju jepen për përdorim personave të tjerë kundrejt pagesës së reduktuar, përveç rasteve kur mallrat janë furnizuar apo përdorur vetëm si mostra.

Furnizime kundrejt pagesës së reduktuar quhen rastet kur, furnizuesi nuk arkëton pagesën p.sh.dhuratat, mallra e shërbime të furnizuara si nxitës, ose pagesa është dukshëm më e vogël se ç`duhej të ishte në se qëllimi i furnizuesit ka qënë fitimi për këtë dhe furnizime të ngjashme. Mallrat dhe shërbimet e furnizuara në rrethanat e mësipërme janë të tatueshme dhe vlera e tatueshme e tyre është pagesa totale që duhet të ishte e pagueshme në lidhje me atë furnizim nëse qëllimi i furnizuesit është nxjerrja e fitimit ndaj atij dhe furnizimeve të ngjashme.

 

5.8. Furnizimet e Tatueshme dhe Ato të Përjashtuara

Ligji "Për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar", zbatohet mbi çdo furnizim mallrash e shërbimesh, që kryhet nga çdo person i tatueshëm, pavarësisht nga forma juridike e organizimit të tij dhe pavarësisht nga lloji i veprimtarisë ekonomike që ai kryen. Në të njëjtën kohë, ligji parashikon edhe një numër të kufizuar përjashtimesh nga ky tatim si më poshtë.

5.8.1. Toka dhe ndërtesat

Furnizimi i tokës dhe truallit ose dhënia me qera e tyre është furnizim i përjashtuar, përveç rasteve kur toka përdoret për parkimin e mjeteve të transportit dhe mjeteve të tjera lëvizëse.

 
5.8.2. Shërbimet financiare

Shërbimet financiare (huatë, kreditë, transaksionet me llogari, transaksionet me monedhën, me aksionet, fondet e investimit, kontratat e sigurimit të jetës dhe fondet e pensioneve) janë furnizime të përjashtuara nga TVSH.

Por, nëqoftëse personi i tatueshëm kryen shërbime për mbikqyrje, transaksione që lidhen me artikujt e përdorur për koleksione apo veprime që lidhen me mbledhjen e borxhit, ai kryen furnizime të tatueshme.

Furnizime të tatueshme janë gjithashtu edhe sigurimi i jojetës, me përjashtim të sigurimit të jetës. Furnizime të jojetës janë të gjitha llojet e sigurimit të pasurisë, sigurimi i përgjegjësisë civile, të gjitha llojet e sigurimit të mjeteve motorike si dhe të gjitha llojet e tjera të sigurimeve të jojetës.

•  Banka e Shqipërisë

Furnizimi i arit, banknotave dhe i monedhave për Bankën e Shqipërisë përjashtohen nga TVSH.

5.8.4. Shërbimet postare

Furnizimi i pullave të postës për përdorim për shërbime postare, furnizimi i pullave fiskale dhe i të gjithë pullave të tjera të ngjashme përjashtohen nga TVSH.

5.8.5. Organizatat jofitimprurëse

Për qëllimet e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar, organizatë jofitimprurëse është çdo shoqëri, institucion, shoqatë apo organizatë, që themelohet dhe ushtron veprimtarinë e saj në përputhje me ligjin nr.8788, dt 7.5.2001 “Për Organizatat Jo Fitimprurëse “ dhe:

•  Që nuk është krijuar për përfitime ose të ardhura të antarëve të saj; dhe

•  rregullat e së cilës nuk lejojnë shpërndarje fitimesh apo pronash për anëtarët e saj.

Në organizata jofitimprurëse futen edhe të gjitha institucionet buxhetore që subvencionohen nga shteti.

Furnizimet e bëra nga organizatat jofitimprurëse kundrejt pagesës së reduktuar, janë furnizime të përjashtuara nëse janë :

•  Furnizim mallrash e shërbimesh për trajtim mjekësor ose dentar

•  Furnizim shërbimesh për mbrojtjen e kujdesin ndaj fëmijëve ose të moshuarve

•  Furnizim shërbimesh arsimore, kulturore a sportive

•  Furnizim shërbimesh nga organizata fetare a filozofike me qëllim mirëqënien shpirtërore.

5.8.6. Diplomatët dhe organizatat ndërkombëtare.

Përjashtohen nga TVSH furnizimet që bëhen për misionet diplomatike e personelin e tyre, mbi bazën e reciprocitetit dhe për organizatat ndërkombëtare e personelin e tyre mbi bazën e marrëveshjeve ndërkombëtare .

Në mbështetje të këtij neni, importimi i mallrave për misionet diplomatike e personelin e tyre është i përjashtuar nga TVSH. I përjashtuar nga TVSH është gjithashtu edhe importimi i mallrave për organizatat ndërkombëtare të njohura si të tilla nga shteti shqiptar.

5.8.7. Operacionet hidrokarbure

Janë të përjashtuara nga TVSH:

a) Furnizimi i shërbimeve që kryhen nga kontraktorët e nënkontraktorët e tyre, të vërtetuar si të tillë nga Agjensia Kombëtare e Hidrokarbureve, lidhur me realizimin e fazave të kërkimit dhe të zhvillimit të operacioneve hidrokarbure.

b) Furnizimi i mallrave që bëjnë kontraktorët për njëri-tjetrin ose nënkontraktorët për kontraktorët e tyre, të importuara.

•  Barnat e pajisjet mjekësore

Furnizimi i barnave, i pajisjeve mjeksore dhe i ambalazheve e materialeve që përdoren për prodhimin dhe konfeksionimin e barnave, janë furnizime të përjashtuara.

5.8.9. Furnizimet e përjashtuara në import

Ështe furnizim i përjashtuar nga TVSH:

•  Importimi përfundimtar i të gjitha mallrave prej një personi të tatueshëm, kur furnizimi i tyre në të gjitha rrethanat brenda vendit është furnizim i përjashtuar nga TVSH.

•  Importimi i mallrave të vendosura në regjimin tranzit.

•  Importimi i mallrave të deklaruara për të qënë nën regjimin e lejimit të përkohshëm dhe atë të përpunimit aktiv.

 

5.9. Importuesit e Vegjël

Personat e tatueshëm që realizojnë një qarkullim më të vogël se 8 milionë lekë për çdo vit kalendarik, nuk janë të detyruar të regjistrohen për TVSH-në. Personat e tatueshëm që, kryejnë importe ose eksporte, marrin NIPT për këto qëllime por, brenda vendit deklarojnë dhe paguajnë taksën vendore mbi biznesin e vogël dhe tatimin e thjeshtuar mbi fitimin.

 

5.10. Shkalla Tatimore

Tatimi mbi vleren e shtuar ne Republiken e Shqiperise zbatohet ne masen 20 % .

 

5.11. Eksportet

Mallrat që eksportohen nga territori i Republikës së Shqipërisë, janë të tatueshme.

Shkalla tatimore e aplikueshme është 0 %.

 

5.12. Faturat, Të Dhënat që Duhet të Përmbajë një Faturë Tatimore

Faturat janë dokumenti bazë për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar. Ato përcaktojnë detyrimin tatimor të furnizuesit dhe shumën e tatimit të zbritshëm që do ti lejohet të kërkojë blerësi i regjistruar për TVSH.

Një person i tatueshëm i cili bën një furnizim (edhe nëqoftëse furnizimi është i përjashtuar apo me 0 %) detyrohet ti lëshojë personit që merr furnizimin një faturë tatimore.

Fatura duhet të përmbajë :

•  numrin rendor;

•  numrin serial i parashtypur;

•  datën e lëshimit;

•  emrin, adresën, numrin e identifikimit të shitësit;

•  emrin, adresën, numrin e identifikimit të blerësit, kur ai është:

•  person i tatueshëm me TVSH dhe kodin fiskal kur ai nuk është person i tatueshëm me TVSH por tatimpagues i tatimit mbi biznesin e vogël;

•  emrin, adresën dhe NIPT-in e transportuesit, targën e mjetit dhe orën e furnizimit.

•  përshkrimin e hollësishëm të mallrave të shitura ose të shërbimeve të kryera;

•  sasinë e mallrave të shitura ose vëllimin e shërbimeve të kryera;

•  çmimin për njësi pa TVSH;

•  vlerën totale të transaksionit pa TVSH;

•  shumën e TVSH (nëqoftëse zbatohet TVSH);

•  vlerën totale me TVSH;

•  cilësimin furnizim i përjashtuar apo me 0 %
(nëqoftëse ai është përkatësisht i përjashtuar apo i tatueshëm me 0 %)

 

5.13. Borxhi i Keq

Kur furnizuesi nuk ka marrë një pagesë plotësisht apo pjesërisht për një furnizim të kryer, kemi të bëjmë me një borxh të keq. Në këto raste e drejta për të lëshuar një faturë të borxhit të keq, lind :

•  pasi borxhi bëhet një borxh i keq. Kjo fillon 6 muaj pas periudhës tatimore në të cilën TVSH është zbatuar.

•  pasi shitësi të ketë paraqitur të gjitha provat që kërkon organi tatimor për të vërtetuar se ai ka ndërmarrë të gjitha veprimet e duhura për të arkëtuar borxhin e keq .

Në rastin e një borxhi të keq, shitësi duhet të lëshojë një faturë të borxhit të keq. Kjo faturë lëshohet në të njëjtën formë si një faturë normale. Ajo duhet të tregojë fjalët "borxh i keq", numrin rendor të faturës së parë me të cilën lidhet ky borxh dhe të tregojë që kreditimi i tatimit të blerësit duhet të zvogëlohet. Kjo faturë përdoret nga shitësi për të zvogëluar detyrimin për TVSH-në, ndërsa nga blerësi për të zvogëluar kreditimin e TVSH-së

 

5.14. Mbajtja e Regjistrimeve për Tatimin mbi Vlerën e Shtuar

5.14.1. Libri i blerjeve

Libri i blerjeve është i detyrueshëm të mbahet nga të gjithë personat e tatueshëm. Në këtë libër regjistrohen data e lëshimit të faturës, numri rendor i faturës, numri serial i shtypur nga shtypshkronja ose nga tatimpaguesi kur i lejohet, të dhënat e deklaratës së importit, emri i shitësit dhe numri i identifikimit tatimor të tij.

5.14.2. Libri i shitjeve

Libri i shitjeve është i detyrueshëm të mbahet nga të gjithë personat e tatueshëm. Në librin e shitjeve regjistrohen data e lëshimit të faturës, numri rendor i faturës, numri serial i shtypur nga shtypshkronja ose nga tatimpaguesi kur i lejohet dhe data e numri i deklaratës doganore kur mallrat eksportohen, emri i klientit dhe numri i identifikimit të tij (nëqoftëse ka). Në të regjistrohet vlera totale e transaksionit përfshirë TVSH (nëqoftëse ka).

5.14.3. Deklarimi, deklarata dhe pagesa e TVSH-së

Deklarata e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar plotësohet në dy kopje dhe paraqitet nga personi i tatueshëm në bankë. Pagesa e tatimit bëhet në bankë, brenda 14 ditëve pas përfundimit të periudhës tatimore të paraqitur në deklaratë.

 
5.15. Kreditimi i Tatimit

TVSH e kreditueshme (e zbritshme) është shuma e TVSH-së që, personi i tatueshëm paguan në momentin që ai blen mallra apo shërbime brenda vendit, si dhe shuma e TVSH-së që ai ka paguar për importet e bëra, me kushtin që, këto furnizime t`i shërbejnë vetëm furnizimeve të tatueshme që do të bëjë ky person i tatueshëm.

Nëse furnizimet e marra ose importet e bëra i shërbejnë furnizimeve të përjashtuara që mund të bëjë personi i tatueshëm, nuk lejohet kreditimi i TVSH-së së paguar në lidhje me furnizimet e marra për këto qëllime.

 
5.15.1. Kreditimi i pjesshëm i tatimit

Nëqoftëse një furnizim malli apo shërbimi përdoret pjesërisht për qëllime të furnizimeve të tatueshme të bëra ose për t'u bërë dhe pjesërisht për furnizime të përjashtuara, lejohet vetëm një pjesë e kreditimit të tatimit. Llogaritja e kreditimit të pjesshëm bëhet në bazë të përqindjes të kreditimit sipas formulës:

Përqindja e Kreditimit =

Qarkullimi i tatueshëm  +  Eksporte                       Qarkullimi i tatueshëm  +  Eksporte  +  Furnizime të përjashtuara

 

5.15.2. Furnizimet e tatueshme dhe importet për të cilat nuk lejohet kreditimi

Kreditimi i tatimit nuk lejohet për:

•  Të gjitha llojet e shpenzimeve të karburantit përveç:

•  kur qëllimi i veprimtarisë ekonomike është blerja e karburantit me qëllim për ta shitur atë;

•  me autorizim me shkrim nga Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, kur karburanti i domosdoshëm për të ushtruar veprimtari industriale, zë një vend të konsiderueshem në shpenzimet e bëra nga personi i tatueshëm.

•  Shpenzimet për udhëtime e dieta, strehimin në hotele dhe veprimtari çlodhëse gjatë ushtrimit të veprimtarisë ekonomike.

•  Shpenzimet për autovetura përveç:

•  kur qëllimi i veprimtarisë ekonomike është blerja e autoveturave vetëm me qëllim për ti shitur ato;

•  kur përdorimi i veturave është i vetmi qëllim i veprimtarisë ekonomike (psh dhënia me qira, shërbimi i taksive, ambulancave).

5.16. Rimbursimet

Personi i tatueshëm ka të drejtë të kërkojë rimbursimin e tepricës kreditorëve të TVSH-së, kur ka mbartur një shumë kreditimi tatimor gjatë 6 muajve rradhazi dhe kur kjo tepricë është më e madhe se 400,000 lekë.

Kur tatimpaguesi plotëson kushtet e mësipërme, ai plotëson formularin "Kërkesë për Rimbursim" dhe e dërgon atë në Degën e Tatimeve, e cila është e detyruar të verifikojë në vend saktësinë e shumës së rimbursimit të kërkuar dhe e miraton atë brenda 30 ditësh nga data e paraqitjes së Kërkesës për Rimbursim. 

•  Interesat e Pagueshme

Kur një person i tatueshëm nuk paguan shumën e plotë të TVSH-së së detyrueshme brenda datës së përcaktuar në ligj, detyrohet të paguajë interesa mbi shumën e TVSH-së së papaguar nga data në të cilën pagesa ka qenë e detyrueshme deri në datën në të cilën ajo kryhet.

Interesi për mospagimin e TVSH-së brenda datës së detyrueshme llogaritet 5% për muajin e parë apo një pjesë të tij dhe 2 % për muajt pasardhës ose pjesë të tyre bazuar në tatimin e papaguar në datën që interesi llogaritet. Por interesi minimal i zbatuar do të jetë 10% e tatimit të papaguar. Interesi zbatohet automatikisht dhe nuk hiqet nga asnjë autoritet.