Pergatitur nga:
Instituti Shqiptar per Politikat Publike

Me mbeshtetjen e:
Ambasades Amerikane ne Tirane

Klikoni ketu per te bere Download
Dokumentin e plote shumefaqesh te "ANALIZE e Legjislacionit Fiskal"

ose, ne se nuk do te keni mundesi ta beni download ne internet
mund te na kontaktoni qe t'jua dergojme me email
( news@albic.net )

H Y R J E

(pershkrim i shkurter i "ANALIZE mbi Legjislacionin Fiskal")

Gjate 10 vjeteve te fundit eshte shenuar nje progres i rendesishem ne drejtim dhe hartimit dhe permiresimit te kuadrit ligjor fiskal ne Shqiperi. Nga ana tjeter, progres eshte shenuar edhe persa i perket ngritjes dhe adminstrimit te ketij sistemi. Mund te thuhet se aktualisht legjislacioni tatimor mbulon e rregullon pothuajse te gjitha fushat dhe akivitetet, te gjitha llojet e tatimeve dhe taksave. Po ashtu administrata tatimore eshte rritur si nga pikepamja sasiore ashtu dhe cilesore, duke permiresuar punen e saj ne lidhje me administrimin e sistemit dhe grumbullimit te tatimeve dhe taksave.

Megjithe progresin e shenuar lidhur me legjislacionin dhe administraten fiskale, situata ne kete sektor mbetet problematike. Marredheniet e administrates fiskale me bizneset bazohen shpesh me shume mbi ‘negociata' informale sesa mbi vete ligjet fiskale . Kjo shoqerohet me nje nivel te ulet te gjenerimit te te ardhurave tatimore, me mbipushtet te zyrtareve te administrates tatimore ndaj bizneseve, dhe pushtet interpretues te tyre, me korrupsion teper te larte, etj.

Informaliteti ne sistemin tatimor ndikohet nga nje sere faktoresh. Ai ndikohet ne nje mase te madhe nga ndikimi i politikes mbi administraten tatimore, nga modelet e sjelljes dhe kapacitetet e administrates fiskale, etj. 'Kultura' e respektit te pamjaftueshem ndaj ligjit eshte faktor kyc ne informalitetin e perhapur ne raportet mes administrates tatimore dhe tatimpaguesve. Nderkaq, nje faktor themelor qe krijon terrenin ligjor per informalitet eshte papershtashmeria e legislacionit fiskal me mentalitetin shqiptar. Ne kete kuader, punimi ka si objektiv te identifikoje problemet dhe te rekomandoje zgjidhje per ceshtje qe lidhen me mbipushtetin dhe pushtetin interpretues subjektiv te organeve tatimore, si dhe mekanizmat e transparences dhe apelimit ne legjislacionin fiskal .

Raporti ndertohet mbi eksperiencen e deritanishme dhe ka objektivin pragmatist ti sherbeje hartimit te paktese se ardhshme fiskale.

Punimi eshte menduar t'i vije ne ndihme:

•  Institucioneve te biznesit qe lobojne per permiresimin e legjislacionit fiskal, dhe vecanerisht Dhomave te Tregtise dhe Industrise, Shoqatave sektoriale, shoqatave te punedhenesve, etj;

•  Institucioneve shteterore qe merren me hartimin e zbatimin e legjislacionit fiskal, dhe ne menyre te vecante Ministrise se Financave, Drejtorise se Pergjitheshme te Tatimeve, Drejtorise se Pergjitheshme te Doganave;

•  Institucioneve qe merren me permiresimin e legjislacionit per biznesin, te tilla si Ministria e Ekonomise, Agjencia e Invetsimeve te Huaja Direkte, Agjencia e Nxitjes se SME-ve, Agjencia e Nxitjes se Eksporteve, etj;

•  Institucioneve te Huaja qe merren me permiresimin e legjislacionit fiskal.

Raporti eshte strukturuar ne kete menyre: pervec hyrjes dhe metodologjise, analiza e legjislacionit fiskal – qe perben edhe substancen e punimit – eshte konceptuar ne tre blloqe: pushteti i tepert dhe pushteti interpretues subjektiv i organave tatimore, mekanizmat e transparences dhe mekanizmat e apelimit te sistemin fiskal. Secili nga keta blloqe ka nje strukture triptiku: gjetjet kryesore, rekomandime te natyres se pergjitheshme dhe rekomandime specifike ose amendime konktrete aktesh ligjore.

Kufizimet e analizes . Analiza ka ne fokus – qe do te thote se kufizohet ne - rishikimin e legjislacionit fiskal, ne pikpamje te problematikes se hapesirave ligjore per interpretim subjektiv, problemeve te lidhura me transparencen dhe apelimin. Ne cdo rast, autoret njohin kufizimin se edhe per ceshtjet e trajtuara, analiza eshte larg se qeni teresore dhe shteruese . Nga ana tjeter, ne analize nuk adresohen problemet e modifikimit te modeleve te sjelles dhe rritjes se kapaciteteve te administrates, nuk adreson politikat fiskale me qellim nxitjen e biznesit, investimeve dhe eksporteve.

  Per me shume