(adoptuar nga Keshilli i Pergjithshem i Punes, 13 Qershor 2000 Kjo Karte konsiderohet si dokumenti themelor ne politiken e Komisionit Europian per ndermarrjet e vogla. Karta eshte adoptuar nga Keshilli i Pergjithshem i Punes me 13 Qershor 2000 jo vetem per vendet anetare te KE-se, por edhe per vendet ne procesin e Stabilizim – Asocimit. Ndermarrjet e vogla perbejne backbone-in e ekonomise Europiane. Ato jane celesi i burimit te vendeve te punes dhe baza e riprodhimit te ideve per biznes. Perpjekjet e Europes per te udhehequr drejt nje ekonomie te re do te kene sukses vetem nese biznesi i vogel do te jete prioritet. Ndermarrjet e vogla jane me te ndjeshmet ne te gjitha ndryshimet e mjedisit te biznesit. Ato jane te parat qe persekutohen nga burokracia e tepert. Gjithashtu ato jane te parat qe rriten dhe zhvillohen nepermjet iniciativave per te vepruar me qellim arritjen e suksesit. Ne Lisbone u vendos per nje qellim te Bashkimit Europian, qe ai te behet me kompetitivi dhe me dinamiku ne tere ekonomine boterore, duke siguruar rritje te qendrueshme ekonomike, me shume vende pune dhe kohezion social me te madh. Ndermarrjet e vogla duhet te konsiderohen forca kryesore levizese ne drejtim te novacioneve, punesimit si dhe integrimit lokal dhe social ne Europe . Qe ambjenti per biznesin dhe sipermarrjen e vogel te jete me i miri i mundshem, eshte e nevojshme qe ai mbi te gjitha te jete krijues. Parimet Ne kete kuader, ne: • Njohim kapacitetet dinamike te ndermarrjeve te vogla kundrejt nevojave te tregut te ri dhe sigurimit te vendeve te punes. • Theksojme rendesine e ndermarrjeve te vogla ne nxitjen dhe zhvillimin rajonal dhe social, duke u bere shembuj te iniciativave dhe angazhimeve. • Njohim sipermarrjen si nje qellim i vlefshem dhe produktiv ne jete, ne te gjitha nivelet e pergjegjesise. • Vleresojme ndermarrjet e suksesshme, te cilat meritojne te stimulohen ne menyre te ndershme. • Marrim ne konsiderate qe disa deshtime jane rezultat i ndermarrjes se iniciativave dhe te riskut dhe si te tilla duhet te sherbejne si nje mundesi per te mesuar. • Njohim vlerat e njohurive, angazhimeve dhe fleksibilitetit te tyre ne ekonomine e re. Ambjenti i biznesit te vogel ne Bashkimin Europian mund te permiresohet nepermjet masave ne drejtim te stimulimit te sipermarrjes, vleresimit te masave ekzistuese, sigurimit qe hartuesit e politikave te marrin ne konsiderate nevojat e biznesit te vogel. Ne kete kuader, ne premtojme: • Forcimin e shpirtit te sipermarrjes dhe te novacionit, i cili lejon biznesin Europian te shfaqe rruget dhe menyrat per arritjen e suksesit. • Sigurimin e nje kuadri rregullator, fiskal dhe administrativ te pershtatshem per aktivitetin e sipermarrjeve dhe permiresimin e statusit te sipermarresve. • Sigurimin e aksesit ne tregje ne baze te kerkesave themelore te cilat jane ne perputhje me objektivat e politikave publike. • Lehtesimin e aksesit ne kerkimet dhe teknologjite me te mira. • Permiresimin e aksesit ne finance gjate ciklit te plote te jetes se nje ndermarrjeje. • Permiresimin e vazhdueshem te performances sone, ne menyre qe BE te ofroje ambjentin me te mire per biznesin e vogel ne te gjithe boten. • Te degjojme zerin e biznesit te vogel. • Nxitjen dhe mbeshtetjen maksimale per biznesin e vogel. Drejtimet per veprim Me miratimin e kesaj Karte angazhohemi te punojme sipas linjave te meposhteme per veprim, duke mare ne konsiderate nevojat e biznesit te vogel. 1 - Edukim dhe trainim per sipermarrjen Europa do te kultivoje shpirtin sipermarres dhe aftesi te reja krahasuar me periudhat e meparshme. Njohurite e pergjithshme mbi biznesin dhe sipermarrjen eshte e nevojshme te mesohen ne te gjitha nivelet shkollore. Modulet specifike te lidhura me biznesin, duhet te perbejne nje komponent themelor te skemave te edukimit ne nivelet e dyta shkollore, si dhe ne kolegje dhe universitete. Ne do te perkrahim dhe mbeshtesim perpjekjet sipermarese te rinise dhe do te zhvillojme skema te pershtatshme trainimi per menaxheret e ndermarrjeve te vogla. 2 – Shpejtesi dhe kosto e ulet per bizneset e reja Kostot per fillimin e nje sipermarrje te re duhet te arrijne ato me kompetitivet ne bote. Vendet, te cilat karakterizohen nga zvarritje shume te gjata dhe procedura te renda per fillimin e bizneseve te reja, duhet te perkrahen per te arritur vendet ku procedurat per fillimin e nje biznesi jane shume te shpejta. Ne kete menyre, mundesite per rregjistrimin e bizneseve te reja do te rriten. 3 - Legjislacion dhe kuader rregullator i pershtatshem Ligjet kombetare lidhur me nderprerjen e aktivitetit te nje ndermarrje, duhet te hartohen ne baze te praktikave me te mira. Mesimi nga praktikat baze me te mira duhet te na udheheqe ne drejtim te permiresimit te praktikave aktuale ne BE. Rregullat e reja ne nivel kombetar dhe si Komunitet, duhet te vleresohen per te matur impaktin e tyre ne ndermarrjet e vogla dhe sipermarrjen. Vazhdimisht, rregullat kombetare dhe te KE-se duhet te behen me te thjeshta. Qeverite duhet te pershtasin dokumenta administrative te favorshme. Ndermarrjet e vogla mund te perjashtohen nga disa rregulla detyruese. Ne kete kuader, Komisioni duhet te thjeshtoje legjislacionin konkurues per te reduktuar ngarkesat e papershtateshme per biznesin e vogel. 4 – Krijim i aftesive sipermarrese Ne do te tentojme te sigurojme qe institucionet e trainimit te harmonizojne perdorimin e skemave te trainimit ne vend, shperndarjen e ofertes per trainime sipas nevojave te biznesit te vogel, dhe sigurimin e trainimeve dhe konsulences se vazhdueshme. 5 - Permiresim i komunikimit elektronik Autoritetet publike duhet te mbeshtesin dhe nxisin zgjerimin e komunikimit elektronik me sektorin e biznesit te vogel. Keshtu, kompanite do te jene te afta te marrin keshilla, te aplikojne, te arshivojne kthimin e taksave si dhe te sigurojne informacione, me shpejt dhe me lire. Komisioni duhet te udheheqe duke dhene shembullin ne kete drejtim. 6 – Koncepti i nje tregu te vetem Bizneset e vogla po i ndiejne perfitimet e reformave te ndermarra ne ekonomine Europiane. Ne kete kuader, Komisioni dhe Shtetet Anetare duhet te ndjekin reformat e ndermarra te cilat kane si synim krijimin e nje tregu te brendshem me kushte te favorshme per biznesin e vogel, sidomos ne fushat kritike te zhvillimit te tij, duke perfshire tregtine elektronike, telekomunikacionin, infrastrukturen, prokurimet publike dhe sistemet e pagesave nderkufitare. Ne te njejten kohe, rregullat teper konkuruese Europiane dhe kombetare duhet te zbatohen fuqimisht per te siguruar qe biznesi i vogel te kete me shume shanse per te hyre ne tregje te reja dhe per te konkurruar ne menyre te ndershme 7 – Sistemi i taksave dhe sistemi financiar Sistemi i taksave duhet te pershtatet per t'i sherbyer arritjes se suksesit, inkurajimit te bizneseve fillestare, zgjerimit te biznesit te vogel, krijimit te vendeve te punes dhe lehtesimit te krijimit dhe zhvillimit te ndermarrjeve te vogla. Shtetet Anetare duhet te zbatojne praktikat me te mira lidhur me sistemin e taksave dhe me vleresimin e incentivave per biznesin. Sipermarresit kane nevoje per financa, per te kthyer ambiciet ne realitet. Me qellim qe te sigurohet aksesi i ndermarrjeve te vogla ne sherbimet financiare, ne do te: • Identifikojme dhe zhvendosim barierat per krijimin e nje tregu kapitalesh pan-Europian dhe per zbatimin e Planit te Veprimit te Sherbimeve Financiare dhe Planit te Veprimit te Kapitalit te Rrezikuar. • Permiresojme marredheniet ndermjet sistemit bankar dhe ndermarrjeve te vogla duke krijuar kushte te pershtatshme per marrje kredie dhe kapital themeltar. • Permiresojme aksesin ne strukturimin e fondeve dhe mirepresim iniciativat e Bankes Europiane te Investimeve, ne drejtim te rritjes se fondit te perdorur per bizneset fillestare dhe per ndermarrjet qe perdorin teknologji te perparuar, duke perfshire instrumenta te drejta. 8 - Fuqizim i kapacitetit teknologjik te ndermarrjeve te vogla Ne do te fuqizojme programet ekzistuese te cilat synojne nxi tjen e perhapjes se teknologjive te perparuara nepermjet ndermarrjeve te vogla ashtu si dhe kapacitetin e bizneseve te vogla per te identifikuar, perzgjedhur dhe adaptuar teknologjite. Ne do te inkurajojme bashkepunimin teknologjik dhe shperndarjen midis kompanive te ndryshme dhe vecanerisht midis ndermarrjeve te vogla europiane, do te zhvillojme me me efikasitet programe kerkimi te fokusuar ne aplikimin tregtar te njohurive dhe teknologjive, dhe do te zhvillojme dhe adaptojme sistemet e cilesise dhe te certifikimit per ndermarrjet e vogla. Eshte e rendesishme te garantohet qe nje patente Komuniteti eshte e vlefshme dhe e lehte per t'u marre nga ndermarrjet e vogla. Ne do te inkurajojme perfshirjen e ndermarrjeve te vogla ne nje bashkepunim midis firmave ne nivel lokal, kombetar, Europian dhe nderkombetar gjithashtu dhe bashkepunimin midis ndermarrjeve te vogla dhe institucioneve kerkimore dhe atyre te arsimit te larte. Krahas ndermarrjes se veprimeve ne nivel kombetar dhe rajonal, te cilat kane si qellim zhvillimin e grupeve dhe rrjeteve midis firmave duhet te mbeshtetet, gjthashtu dhe bashkepunimi pan-Europian midis ndermarrjeve te vogla duke perdorur teknlogjite e perparuara te informacionit, praktikat me te mira ne marreveshjet e arritura te bashkepunimit, si dhe bashkepunimi midis ndermarrjeve te vogla per te permiresuar kapacitetet me qellim hyrjen ne tregjet pan-Europiane dhe zgjerimin e aktivitetit te tyre ne tregjet e vendeve te treta. 9 - Modelet e suksessme te e-biznesit dhe prioriteti ne mbeshtetjen e bizneseve Komisioni dhe Shtetet Anetare duhet te inkurajojne ndermarrjet e vogla qe te aplikojne praktikat me te mira dhe te adaptojne modelet me te suksesshme te biznesit, te cilat i lejojne ata te perparojne ne nje ekonomi te re. Ne do te koordinojme Shtetet Anetare dhe aktivitetin e BE-se per te krijuar sisteme informacioni si dhe rrjete te sherbimeve ne mbeshtetje te biznesit, te cilat jane te thjeshta per t'u ndermarre dhe kuptuar nga konsulentet e biznesit, duke perfshire ketu web-site si dhe shfrytezimin e Observatorit Europian per SME-te. 10 - Zhvillim me i fuqishem dhe paraqitje me efektive e interesave te ndermarrjeve te vogla ne BE dhe ne nivel kombetar Ne do te paraqesim nje vleresim te faktit se si interesat e biznesit te vogel prezantohen ne BE dhe ne nivel kombetar nepermjet dialogut social. ****************************** Ne i vume detyre vetes per te ecur perpara drejt ketyre qellimeve duke perdorur metodat e koordinimit te politikave kombetare te nderrmarrjeve. Programi Shumevjecar per Ndermarrjet dhe Sipermarrjen, procesi Cardiff ne reformat e ekonomise, procesi i Luksemburgut ne politikat e punesimit dhe programe dhe inisiativa te tjera te Komuitetit, do t'i sherbejne ketij qellimi. Ne do te monitorojme dhe vleresojme progresin vjetor mbi baze te nje raporti te Komisionit per ceshtjet e lidhura ne Samitin e Pranveres. Ne do te perdorim indikator efektiv per te pasur sukses dhe, ne raport me me te miret ne bote, te forcojme njohurite tona, kerkimin per praktika me te mira ne te gjitha fushat qe ndikojne biznesin e vogel, ne menyre qe vazhdimisht te permiresojme performancen tone.
|